Dómur Hæstaréttar

1. Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Benedikt Bogason, Ása Ólafsdóttir, Björg Thorarensen, Ólafur Börkur Þorvaldsson og Sigurður Tómas Magnússon.

2. Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 10. mars 2025 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun. Ákæruvaldið krefst þess að kröfum ákærðu um frávísun og ómerkingu verði hafnað og hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sakfellingu hennar en refsing þyngd.

3. Ákærða krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi, til vara að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur en til þrautavara að hún verði sýknuð af öllum kröfum ákæruvaldsins. Að því frágengnu krefst hún þess að sér verði ákvörðuð vægasta refsing sem lög leyfa og hún bundin skilorði. Ákærða krefst þess jafnframt að einkaréttarkröfu brotaþola verði vísað frá dómi, til vara sýknu af kröfunni en til þrautavara að hún verði lækkuð.

4. Af hálfu brotaþola, A, er þess krafist að ákærðu verði gert að greiða honum bætur að fjárhæð 600.000 krónur auka vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 3. desember 2022 til 20. desember 2023 en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags.

Ágreiningsefni

5. Með ákæru héraðssaksóknara 19. október 2023 voru ákærðu gefin að sök kynferðisbrot og brot gegn barnaverndarlögum með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 3. desember 2022 í bifreið á [...] brotið gegn blygðunarsemi B, C og A með því að hafa viðhaft við þá kynferðislegt, vanvirðandi og ósiðlegt tal, auk þess að hafa áreitt A kynferðislega með því að fara með hendurnar inn fyrir buxna- og nærbuxnastreng hans. Þessi háttsemi var talin varða við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Að auki var háttsemi ákærðu gegn A talin varða við 199. gr. almennra hegningarlaga.

6. Með héraðsdómi 1. mars 2024 var ákærða sakfelld fyrir brot gegn 199. gr. almennra hegningarlaga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga hvað varðar brot gegn A en sýknuð af sakargiftum um brot gegn 209. gr. almennra hegningarlaga og barnaverndarlögum hvað þá háttsemi varðar. Refsing var ákveðin 30 daga fangelsi en fullnustu hennar frestað og skyldi falla niður að tveimur árum liðnum héldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

7. Með hinum áfrýjaða dómi 17. desember 2024 var ákærða fundin sek um öll ákæruatriði. Refsing hennar var ákveðin fangelsi í tvo mánuði og hún bundin skilorði eins og í héraðsdómi.

8. Áfrýjunarleyfi í málinu var veitt 6. mars 2025, með ákvörðun Hæstaréttar nr. 2025-21, á þeim grunni að ákærða hefði verið sýknuð af ákæruefni í héraði en sakfelld fyrir það í Landsrétti. Í ákvörðuninni kom fram að samkvæmt 4. málslið 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skyldi orðið við ósk ákærðs manns sem sýknaður hefði verið í héraði en sakfelldur fyrir Landsrétti um leyfi til áfrýjunar nema Hæstiréttur teldi ljóst að áfrýjun myndi ekki verða til að breyta dómi. Þar sem slíku yrði ekki slegið föstu var beiðni um áfrýjunarleyfi samþykkt.

Helstu málsatvik

9. Lögreglu barst tilkynning aðfaranótt laugardagsins 3. desember 2022 um konu sem hefði reynt að komast inn í samkvæmi og verið óviðeigandi í tali við ólögráða einstakling. Þegar lögregla kom á vettvang var ákærða þar. Ræddi lögregla við hana og jafnframt við brotaþolann A. Kom fram hjá honum að hann hefði ásamt félögum sínum boðið ákærðu far heim eftir að skemmtistöðum var lokað. Í bifreiðinni hefði hún viðhaft óviðeigandi tal og meðal annars boðist til að greiða fyrir farið með munnmökum. Þegar hún hefði frétt að þeir ætluðu í samkvæmi hefði hún heimtað að fara með þangað.

10. Ákærða hefur staðfastlega neitað sök frá upphafi rannsóknar lögreglu og við meðferð málsins fyrir dómi. Frásögn hennar, framburði brotaþola og annarra vitna er lýst í héraðsdómi og hinum áfrýjaða dómi. Við meðferð málsins fyrir héraðsdómi gaf ákærða skýrslu sem og brotaþolar og lögreglumaður sem kom á vettvang. Fyrir Landsrétti var spiluð upptaka af framburði ákærðu og brotaþolanna þriggja. Auk þess gáfu þar skýrslu þrjú vitni, feður tveggja brotaþola og móðir eins þeirra.

Röksemdir ákærðu og ákæruvalds

Helstu röksemdir ákærðu

11. Ákærða krefst frávísunar málsins frá héraðsdómi á grundvelli c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008. Vísar hún til þess að í ákæru sé þeirri háttsemi sem henni er gefin að sök ekki lýst með skýrum hætti, hvorki vegna sakargifta varðandi 199. gr. né 209. gr. almennra hegningarlaga. Til að mynda komi ekkert fram með hvaða hætti hún eigi að hafa viðhaft lostugt, vanvirðandi eða ósiðlegt tal eða sært blygðunarsemi brotaþola eða hvernig hún eigi að hafa áreitt brotaþola A. Af þeim sökum hafi varnir hennar verið ómarkvissar og eiginleg sönnunarfærsla ekki getað farið fram.

12. Þá krefst ákærða ómerkingar á dómi Landsréttar á þeim grundvelli að samningu hans hafi verið áfátt. Nær ekkert hafi verið getið um varnir ákærðu, sbr. 183. gr. laga nr. 88/2008, og hún sakfelld fyrir aðra háttsemi en í ákæru greini. Slíkt fari gegn 180. gr. sömu laga. Í ákæru hafi henni verið gefið að sök að fara með hendur inn fyrir buxna- og nærbuxnastreng brotaþola A en hún sakfelld í héraði fyrir að teygja sig í buxna- og nærbuxnastrenginn. Að þessu ósamræmi hafi ekki verið vikið í dómi Landsréttar þótt fjallað hafi verið um það með ítarlegum hætti fyrir réttinum.

13. Einnig telur ákærða að gegn neitun hennar sé ósannað að hún hafi brotið gegn 209. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa viðhaft kynferðislegt, vanvirðandi eða ósiðlegt tal gagnvart brotaþolum. Hún hafi verið sýknuð af þessum sakargiftum í héraði enda hafi brotaþolar borið fyrir dómi að þeir teldu hana ekki hafa brotið gegn þeim í umrætt skipti. Þeirri niðurstöðu hafi verið snúið með hinum áfrýjaða dómi án þess að litið hafi verið til upplifunar brotaþola og fjallað um aðstæður, aldur þeirra eða atvik máls. Þess í stað hafi eingöngu verið litið til þess hvað sé almennt til þess fallið að særa blygðunarsemi.

14. Sýknukröfu sína vegna sakargifta sem heimfærðar eru til 199. gr. almennra hegningarlaga og barnaverndarlaga styður ákærða þeim rökum að framburður brotaþola um hvað gerst hafi í bifreiðinni umrætt sinn hafi verið misvísandi. Ákærða hafi frá upphafi neitað sök. Þá hafi brotaþoli A beinlínis tekið fram að hún hafi ekki farið með hendur inn fyrir buxna- og nærbuxnastreng hans en brotaþoli C borið að ákærða hafi losað hnút á buxunum og farið með aðra hönd inn á brókina. Ekki hafi verið sýnt fram á að ásetningur hennar hafi staðið til að fremja brot og skilyrði 199. gr. almennra hegningarlaga því ekki verið uppfyllt.

15. Til viðbótar gerir ákærða athugasemd við rannsókn lögreglu. Engin vettvangsrannsókn hafi farið fram, engar myndir liggi fyrir af bifreiðinni né upplýsingar um klæðnað brotaþola A.

Helstu röksemdir ákæruvalds

16. Ákæruvaldið andmælir kröfu ákærðu um frávísun málsins. Engir annmarkar séu á ákæru auk þess sem kröfu hennar um frávísun hafi verið hafnað á fyrri dómstigum. Með ákæru hafi verið lagður fullnægjandi grundvöllur að málinu svo að leggja mætti efnisdóm á það og réttur ákærðu til að hafa uppi efnisvarnir ekki verið skertur. Því séu ekki efni til að fallast á frávísunarkröfu, sbr. c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008.

17. Ákæruvaldið byggir á því að ekki séu slíkir annmarkar á samningu dóms Landsréttar eða aðferð réttarins við sönnunarmat að leiða eigi til ómerkingar hans. Niðurstaða héraðsdóms um brot ákærðu gegn 199. gr. almennra hegningarlaga og barnaverndarlögum hafi í Landsrétti verið staðfest með vísan til forsendna héraðsdóms. Þrátt fyrir aðra orðanotkun í héraðsdómi en í ákæru rúmist háttsemin sem héraðsdómur taldi sannaða innan verknaðarlýsingar ákæru. Þá hafi niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu vegna brots gegn blygðunarsemi og barnaverndarlögum byggst á framburði brotaþolanna þriggja sem rétturinn hafi metið trúverðugan og fengið hafi stoð í framburði vitna sem gáfu skýrslu fyrir Landsrétti. Ákæruvaldið bendir þó á að betur hefði farið á því að Landsréttur hefði gert grein fyrir þeirri sönnunarfærslu sem þar fór fram við aðalmeðferð málsins og hefði rökstutt niðurstöðu sína betur.

18. Þá hafi Landsréttur reist niðurstöðu sína um sönnun á sekt ákærðu á mati á sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi sem ekki verði endurskoðað fyrir Hæstarétti, sbr. 5. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008. Frásögn brotaþola hafi verið metin trúverðug auk þess sem lýsingar vitna fyrir Landsrétti hafi stutt framburð þeirra.

Niðurstaða

Um formhlið máls

1) Krafa um frávísun ákæru frá héraðsdómi

19. Ákærða byggir frávísunarkröfu sína á því að hún geti ekki með góðu móti ráðið af ákæru hvaða háttsemi henni er í raun gefin að sök. Engri háttsemi sé þar lýst heldur séu þar einungis talin upp orð úr refsiákvæðum.

20. Samkvæmt c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 skal greina í ákæru svo glöggt sem verða má hver sú háttsemi er sem ákært er út af, hvar og hvenær brot er framið, heiti þess að lögum og aðra skilgreiningu og loks heimfærslu háttseminnar til laga. Þessar kröfur til ákæru eru þáttur í rétti manns til að fá úrlausn um ákæru á hendur sér um refsiverða háttsemi með réttlátri málsmeðferð samkvæmt 70. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 og a-lið 3. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, um að hver sá sem borinn er sökum um refsiverða háttsemi skuli fá án tafar vitneskju í smáatriðum um eðli og orsök þeirrar ákæru sem hann sætir.

21. Fyrirmæli c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 hafa verið skýrð svo í framkvæmd að lýsing á háttsemi sem ákærða er gefin að sök í ákæru verði að vera svo greinargóð og skýr að hann geti ráðið af henni hvaða háttsemi hann er sakaður um og hvaða ákvæði refsilaga hann er talinn hafa gerst brotlegur við. Mega ekki vera slík tvímæli um hverjar sakargiftir eru að ákærða verði með réttu talið torvelt að taka afstöðu til þeirra og halda uppi vörnum, sbr. dóm Hæstaréttar 30. október 2025 í máli nr. 55/2025. Af þessu leiðir að ákæra verður einnig að vera svo skýr að dómara sé kleift af henni einni að gera sér grein fyrir hvað ákærði er sakaður um og hvernig sú háttsemi er talin refsiverð. Ákæra verður því að leggja viðhlítandi grundvöll að saksókn svo að dómur verði lagður á mál enda verður ákærði ekki dæmdur fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008.

22. Það veltur á atvikum og eðli brots hvaða kröfur verði gerðar til skýrleika ákæru samkvæmt framansögðu. Í sumum tilvikum er unnt að greina ítarlega frá stað og stund brots og hvernig það hafi verið framið þótt því verði í öðrum tilvikum ekki komið við með sama móti. Þó verður lýsing á ætlaðri refsiverðri háttsemi að samsvara verknaðarlýsingu í því refsiákvæði eða þeim refsiákvæðum sem ákærða er gefið að sök að hafa brotið gegn. Það getur því ráðist af brotategund og eðli brots hversu miklar kröfur verði gerðar til nákvæmni um lýsingu á einstökum þáttum verknaðar en þess er þó ætíð krafist að ákæra endurspegli sem best þá háttsemi ákærða sem rannsókn er talin hafa leitt í ljós, sbr. dóm Hæstaréttar 16. desember 2021 í máli nr. 31/2021.

23. Í ákæru í málinu er því lýst að í umrætt skipti hafi ákærða viðhaft við brotaþolana þrjá kynferðislegt, vanvirðandi og ósiðlegt tal. Þá er ætlaðri háttsemi ákærðu jafnframt lýst þannig að hún hafi farið með hendur inn fyrir buxna- og nærbuxnastreng brotaþolans A. Í ákæru er því greint á milli ætlaðra brota ákærðu gagnvart brotaþolum hverjum um sig í umrætt skipti og heimfærsla þeirra svarar til refsiákvæða í efnislýsingu ákærunnar, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 9. nóvember 2017 í máli nr. 51/2017. Í þeim efnum verður að líta heildstætt á verknaðarlýsingu í ákæru en af henni gat ákærðu ekki dulist að lýst væri kynferðislegri áreitni og broti gegn blygðunarsemi með nánar tilteknum hætti. Þótt atvikum sé að öðru leyti ekki lýst nánar í ákæru, svo sem hvaða orð ákærða hafi látið falla, er til þess að líta að um afmarkað og skýrt sakarefni er að ræða, auk þess sem vörnum ákærðu hefur ekki verið áfátt af þeim sökum.

24. Að framansögðu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna í lið 7 í hinum áfrýjaða dómi verður staðfest niðurstaða hans um að ákæran hafi fullnægt kröfum c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um skýrleika og kröfu ákærðu um frávísun málsins frá héraðsdómi á þessum grundvelli hafnað.

2) Krafa um ómerkingu dóms Landsréttar

25. Ákærða krefst ómerkingar á dómi Landsréttar á þeim grundvelli að þar hafi í nær engu verið getið um varnir hennar og ekki tekin afstaða til allra þeirra varna sem hún hafði uppi í málinu, meðal annars um sönnun og rökstuðning dómsins þar um, sbr. 183. gr. laga nr. 88/2008. Þessi ónákvæmni hafi leitt til þess að hún hafi verið sakfelld fyrir aðra háttsemi en í ákæru greini. Því hafi samningu dómsins verið áfátt sem leiða eigi til ómerkingar hans.

26. Sá annmarki er á dómi Landsréttar að ekki er gerð sérstök grein fyrir munnlegri sönnunarfærslu sem þar fór fram. Hins vegar var bókað í þingbók Landsréttar 18. nóvember 2024 að tekin hefði verið ákvörðun, á grundvelli 3. mgr. 204. gr., sbr. 1. mgr. 207. gr. laga nr. 88/2008, um að spila upptökur af framburði ákærðu og brotaþolanna þriggja frá aðalmeðferð málsins í héraði og því beint til ákæruvaldsins að leiða fyrir Landsrétt til skýrslugjafar þrjú vitni, feður tveggja brotaþola og móður eins. Þá var ákærðu boðið að gefa viðbótarskýrslu sem hún hafnaði. Við aðalmeðferð málsins 2. desember 2024 fór fyrrgreind sönnunarfærsla fram auk þess sem ákærða var þar viðstödd. Í hinum áfrýjaða dómi var þó vikið að framburði fyrrnefndra vitna fyrir dóminum og hvaða þýðingu hann hefði við sönnunarmat. Þessi annmarki getur því ekki leitt til ómerkingar dómsins á grundvelli f- og g-liða 2. mgr. 183. gr., sbr. 210. gr. laga nr. 88/2008.

27. Ákærða hefur sem fyrr segir einnig byggt á því að í hinum áfrýjaða dómi hafi ekki verið fjallað um varnir hennar sem lutu að misræmi í framburði brotaþola vegna sakargifta í ákæru.

28. Samkvæmt 2. mgr. 225. gr. laga nr. 88/2008 getur Hæstiréttur ekki endurmetið niðurstöðu áfrýjaðs dóms í sakamáli sem byggð er á mati á sönnunargildi munnlegs framburðar. Í samræmi við þetta verður ekki veitt leyfi til að áfrýja dómi Landsréttar til Hæstaréttar til endurskoðunar á mati réttarins á sönnunargildi munnlegs framburðar, sbr. 5. mgr. 215. gr. laganna. Ef annmarkar eru á hinn bóginn á málsmeðferð, þar með talið á aðferð við sönnunarmat eða rökstuðningi í dómi, sem fallnir eru til að hafa áhrif á niðurstöðu hans verður leyfi til áfrýjunar veitt, sbr. d-lið 1. mgr. 215. gr. laganna. Slíkir annmarkar geta eftir atvikum leitt til ómerkingar dóms og heimvísunar máls, sbr. dóm Hæstaréttar 12. nóvember 2025 í máli nr. 14/2025 og þá dóma sem þar er vísað til.

29. Hvað varðar sakargiftir um brot gegn 209. gr. almennra hegningarlaga og 99. gr. barnaverndarlaga má ráða af röksemdum í hinum áfrýjaða dómi að fram hafi farið heildarmat á þeim atvikum sem sönnuð þóttu og aðstæðum eins og þeim var lýst í ákæru við úrlausn um hvort sönnuð háttsemi ákærðu uppfyllti skilyrði refsiákvæðisins um að hún hefði brotið gegn blygðunarsemi brotaþolanna þriggja með kynferðislegu, vanvirðandi og ósiðlegu tali. Þá var í hinum áfrýjaða dómi vísað með almennum hætti til forsendna héraðsdóms um sakfellingu fyrir brot gegn 199. gr. almennra hegningarlaga og 99. gr. barnaverndarlaga. Þar var ákærða sakfelld fyrir að hafa teygt sig í buxna- og nærbuxnastreng brotaþolans A en ekki fyrir að fara með hendur inn fyrir buxna- og nærbuxnastrenginn eins og greindi í ákæru. Þrátt fyrir aðra orðanotkun í héraðsdómi en í ákæru rúmaðist háttsemin sem héraðsdómur taldi sannaða innan verknaðarlýsingar ákærunnar að teknu tilliti til þess aðdraganda sem héraðsdómur taldi sannaðan.

30. Samkvæmt framansögðu verður nægilega ráðið af hinum áfrýjaða dómi að niðurstaða um sakfellingu sé byggð á heildstæðu mati á sönnunargögnum málsins og uppfyllti hann því skilyrði f-liðar 2. mgr. 183. gr., sbr. 210. gr. laga nr. 88/2008, um röksemdir fyrir niðurstöðu. Er því ekki fallist á að um slíkan annmarka á rökstuðningi Landsréttar sé að ræða að varði ómerkingu hans, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 29. janúar 2025 í máli nr. 33/2024.

31. Þá er ekkert fram komið um að annmarkar hafi verið á aðferð við mat á sönnunargildi framburðar vitna í hinum áfrýjaða dómi sem fallnir séu til þess að hafa haft áhrif á niðurstöðu málsins. Samkvæmt þessu er ekki tilefni til að ómerkja dóm Landsréttar.

Um efnishlið málsins

32. Með hinum áfrýjaða dómi var ákærða sakfelld fyrir brot gegn 199. og 209. gr. almennra hegningarlaga og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga. Þessi niðurstaða var reist á heildstæðu mati Landsréttar á öllum sönnunargögnum og þá einkum sönnunargildi munnlegs framburðar brotaþola og vitna fyrir dómi. Frásögn brotaþolanna þriggja var þar metin trúverðug auk þess sem hún var talin fá stuðning í framburði vitna. Það mat verður ekki endurmetið af Hæstarétti eins og áður er vikið að, sbr. 2. mgr. 225. gr. laga nr. 88/2008. Í samræmi við þetta hefur Hæstiréttur ítrekað tekið fram í dómum að réttinum sé þröngur stakkur skorinn við endurskoðun á sönnunarmati Landsréttar að þessu leyti.

33. Samkvæmt því sem hér hefur verið rakið en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann því staðfestur um sakfellingu ákærðu fyrir brot gegn 199. gr. og 209. gr. almennra hegningarlaga og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga.

Um ákvörðun refsingar og önnur atriði

34. Að öllu því virtu sem hér hefur verið rakið og atvika máls að öðru leyti er refsing ákærðu ákveðin 30 daga fangelsi sem bundin verður skilorði með þeim hætti sem í dómsorði greinir.

35. Ákvæði hins áfrýjaða dóms um einkaréttarkröfu brotaþola svo og um 1.095.979 króna sakarkostnað eru staðfest.

36. Eftir þessum úrslitum og samkvæmt 1. mgr. 238. gr., sbr. 235. gr. laga nr. 88/2008, verður ákærða dæmd til að greiða helming sakarkostnaðar málsins fyrir Hæstarétti, þar með talið helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns og þóknunar réttargæslumanns brotaþola sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti, allt eins og greinir í dómsorði. Að öðru leyti verður sakarkostnaður fyrir Hæstarétti felldur á ríkissjóð.

Dómsorð:

Ákærða, X, sæti fangelsi í 30 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um einkaréttarkröfu brotaþola og sakarkostnað skulu óröskuð.

Ákærða greiði helming málsvarnarlauna verjanda síns fyrir Hæstarétti, Páls Kristjánssonar lögmanns, 837.000 krónur.

Ákærða greiði helming annars áfrýjunarkostnaðar málsins fyrir Hæstarétti, sem er samtals 439.167 krónur, þar með talið helming þóknunar réttargæslumanns brotaþola, Stefáns Ólafssonar lögmanns, 334.800 krónur. Að öðru leyti greiðist áfrýjunarkostnaður úr ríkissjóði.

Sératkvæði

Ólafs Barkar Þorvaldssonar

1. Ég er samþykkur forsendum og niðurstöðum meirihluta dómenda um önnur atriði en ákvörðun refsingar og sakarkostnað fyrir Hæstarétti. Eins og greinir í héraðsdómi og fram kom við flutning málsins fyrir Hæstarétti voru aðstæður á þann veg að þegar ákærða steig inn í bifreiðina voru drengirnir að viðhafa kynferðislegt tal sín á milli þó ekki sé upplýst með hvernig hætti það var. Þá er fram komið að ákærða fór hvorki inn fyrir streng buxna né nærbuxna A. Að virtum atvikum öllum, sakarferli ákærðu og högum hennar að öðru leyti er rétt að henni verði ekki gerð refsing í málinu og að sakarkostnaður fyrir Hæstarétti falli á ríkissjóð.