Þriðjudaginn 10. mars 2009.
Nr. 79/2009.	A (sjálfur) gegn B (enginn)

 

Kærumál. Málskostnaðartrygging.

Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms, þar sem hafnað var kröfu A um að B yrði gert að setja málskostnaðartryggingu í máli, sem B hafði höfðað á hendur A. Talið var að hvorki væri fullnægt skilyrðum a. liðar né b. liðar 1. mgr. 133. gr. laga nr. 91/1991 til að verða við kröfu A.

 

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Árni Kolbeinsson, Hjördís Hákonardóttir og Markús Sigurbjörnsson.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 11. febrúar 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 30. janúar 2009, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að varnaraðila yrði gert að setja tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar í máli þessu, sem hún hefur höfðað á hendur honum. Kæruheimild er í o. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess aðallega að varnaraðila verði gert að setja tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar að fjárhæð 1.500.000 krónur, en til vara að „úrskurðinum verði vísað aftur heim í hérað“.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Samkvæmt héraðsdómsstefnu er varnaraðili, sem kveðst vera kúbanskur ríkisborgari, með heimili á nánar tilteknum stað í Reykjavík og hefur hún íslenska kennitölu. Í málinu liggur meðal annars fyrir staðfest ljósrit af skattframtali varnaraðila á árinu 2008, þar sem sömu upplýsingar koma fram ásamt því að lögheimili hennar sé í Reykjavík. Þá er staðhæft í héraðsdómsstefnu að varnaraðili hafi atvinnu hjá nafngreindu fyrirtæki og liggur fyrir staðfesting frá tollstjóranum í Reykjavík á því að það hafi á átta mánaða tímabili fram að því að mál þetta var höfðað staðið skil á staðgreiðslu opinberra gjalda vegna varnaraðila. Ekki hafa verið lögð fram gögn í málinu, sem gefa til kynna að hún sé ógjaldfær. Samkvæmt þessu er hvorki fullnægt skilyrðum a. liðar né b. liðar 1. mgr. 133. gr. laga nr. 91/1991 til að verða við kröfu sóknaraðila um málskostnaðartryggingu, en fyrir varakröfu hans hafa ekki verið færð fram rök, sem varðað geta skyldu varnaraðila til að setja slíka tryggingu. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

 

Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 30. janúar 2009.

Mál þetta var tekið til úrskurðar 23. janúar sl. um framkomna kröfu stefnda, A, um að stefnanda, B, verði gert að leggja fram málskostnaðartryggingu.

Stefnandi gerir í málinu kröfur vegna forsjár, umgengni og meðlags með barninu C, kt. [...]. Þá er krafist málskostnaðar.

Við þingfestingu málsins 18. desember 2008 gerði stefndi kröfu um að stefnanda verði gert að leggja fram málskostnaðartryggingu, sbr. a. og b. liður 133. gr. laga nr. 91/1991.

Endanlega krafa stefnda er að stefnanda verði gert að setja málskostnaðartyggingu að fjárhæð kr. 1.500.000,00.

Stefnandi krefst þess að kröfu um málskostnaðartryggingu verði hafnað. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefndi byggir kröfu sína á því að stefnandi sé búsett utan Evrópska efnahagssvæðisins, aðildarríkis stofnsamnings Fríverslunarsamtaka Evrópu eða aðildarríkis Haagsamnings um einkamál. Þá virðist hann byggja á að íslenskur dómstóll hafi ekki lögsögu varðandi samning aðila um forsjá sem gerður hafi verið á Kúbu þann 22. júní 2006. Þá byggir stefndi á að ef að verði af málarekstri vegna samningsins hér á landi sé ljóst að af því muni hljótast mikill kostnaður m.a. vegna þess að meginaðilar málsins séu búsettir á Kúbu og öll gögn sem varði aðdraganda málsins séu á spænsku og séu varðveitt á Kúbu.

Stefnandi byggir kröfu sína á því að skilyrði 133. gr. laga nr. 91/1991 sé ekki uppfyllt. Stefnandi hafi verið búsett hér á landi frá árinu 2007. Þá beri framlögð gögn með sér að hún hafi hér tekjur og sé skuldlaus. Loks hafi hún fengið gjafsókn í málinu. Stefandi sé því vel gjaldfær.

Niðurstaða

Í a. lið 1. mgr. 133. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála kemur fram að stefndi í máli geti krafist málskostnaðartryggingar úr hendi stefnanda ef stefnandi er búsettur utan Evrópska efnahagssvæðisins, aðildarríkis stofnsamnings Fríverslunarsamtaka Evrópu eða aðildarríkis Haagsamnings um einkamál.

Í b. lið 1. mgr. 133. gr. laga nr. 91/1991 kemur fram að stefndi í máli geti krafist málskostnaðartryggingar úr hendi stefnanda ef leiða má líkur að því að hann sé ófær um greiðslu málskostnaðar. Ákvæði þetta er undantekningarákvæði og hvílir sönnunarbyrði varðandi ógjaldfærni á stefnda.

Fyrir liggur að stefnandi er búsett hér á landi. Þá þykir stefndi ekki hafa leitt að því líkur að stefnandi sé ófær um að standa undir kostnaði við málareksturinn. Samkvæmt því verður kröfu stefnda um að stefnanda verði gert að setja málskostnaðartryggingu í málinu hafnað. 

Ákvörðun um málskostnað bíður endanlegs dóms í málinu.

Þorgerður Erlendsdóttir héraðsdómari kveður upp úrskurðinn.

Úrskurðarorð:

Hafnað er kröfu stefnda, A, um að stefnanda, B, verði gert að setja málskostnaðartryggingu í málinu.