Mánudaginn 28. september 2009.
Nr. 525/2009.	K (Valborg Þ. Snævarr hrl.) gegn M (Lára V. Júlíusdóttir hrl.)

 

Kærumál. Innsetningargerð. Börn. Aðfinnslur.

M, sem var búsettur í Noregi, krafðist þess að fá börn sína tvö afhent sér með beinni aðfarargerð, á grundvelli laga nr. 160/1995 um viðurkenningu og fullnustu erlendra ákvarðana um forsjá barna, afhendingu brottnuminna barna o.fl., en þau voru ásamt móður sinni á Íslandi. Talið var að K hefði haldið börnunum hér á landi með ólögmætum hætti í skilningi 1. og 2. mgr. 11. gr. laga nr. 160/1995 og ákvæða Haagsamningsins. Eftir uppkvaðningu úrskurðar héraðsdóms var dómkvaddur matsmaður til þess að meta vilja barnanna sem voru tólf og níu ára. Kom fram að börnin vildu bæði vera áfram hjá móður sinni á Íslandi. Talið var að ástæðurnar fyrir afstöðu þeirra væru þess háttar að enginn vafi væri á að þær gætu haft áhrif á daglega líðan þeirra og að þau hefðu náð þeim þroska að rétt væri að taka tillit til skoðana þeirra. Var kröfu M um afhendingu barnanna því hafnað á grundvelli 3. tl. 12. gr. laga nr. 160/1995.

 

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ingibjörg Benediktsdóttir, Garðar Gíslason og Jón Steinar Gunnlaugsson.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. september 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 14. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. ágúst 2009, þar sem varnaraðila var heimilað, að liðnum fimm vikum frá uppsögu úrskurðarins, að fá tvö nafngreind börn hans og sóknaraðila tekin úr umráðum hennar og afhent sér með beinni aðfarargerð. Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess aðallega að kröfu varnaraðila um aðfarargerð verði hafnað en til vara að frestur til afhendingar barnanna verði lengdur og ákveðinn þannig að hann verði fram til þess að dómur gengur í forsjármáli milli aðila sem þingfest var 1. september 2009 í Héraðsdómi Reykjavíkur. Verði ekki á það fallist er þess krafist að frestur til afhendingar barnanna verði lengdur. Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar án tillits til gjafsóknar sem henni hefur verið veitt fyrir Hæstarétti.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Fyrir Hæstarétt hafa verið lögð nokkur ný gögn og er þeirra á meðal matsgerð Rögnu Ólafsdóttur sálfræðings 14. september 2009, sem dómkvödd var í Héraðsdómi Reykjavíkur að beiðni sóknaraðila eftir uppkvaðningu hins kærða úrskurðar til að meta afstöðu barnanna til kröfu um að þau verði tekin úr umsjá móður þeirra og afhent föður. Einnig hefur verið lagt fyrir Hæstarétt endurrit af skýrslu matsmannsins fyrir héraðsdómi 17. september 2009. Í matsgerðinni kemur fram að bæði börnin hafi greinilega látið í ljósi þá afstöðu sína að vilja fremur vera áfram hjá móður sinni á Íslandi en fara aftur til föður síns í Noregi. Ekki hafi komið fram að skoðun þeirra hafi byggst á vilja foreldra þeirra. Hafi mestu ráðið um afstöðu þeirra neikvæð reynsla af skólagöngu í Noregi en á Íslandi hafi þau fengið viðeigandi úrræði vegna sértækra námserfiðleika sem hafi leitt til betri árangurs í skólanum og þeim líði þar betur en í Noregi. Þá myndu þau með flutningi til Noregs verða aðskilin frá eldri bróður, sem þau geti ekki hugsað sér, auk þess sem þau eigi fleiri ættingja á Íslandi en í Noregi. Taldi matsmaðurinn í skýrslu fyrir héraðsdómi að bæði börnin hefðu þroska til að taka þessa afstöðu, sem hafi verið afdráttarlaus.

Í 3. tl. 12. gr. laga nr. 160/1995 um viðurkenningu og fullnustu erlendra ákvarðana um forsjá barna, afhendingu brottnuminna barna o.fl. er gert ráð fyrir að vilji barns skipti máli þegar tekin er afstaða til beiðni um afhendingu þess hafi það náð þeim aldri og þroska að rétt sé að taka tillit til skoðana þess. Þau atriði sem fram koma í matsgerð sálfræðingsins og að framan eru rakin um ástæður barnanna fyrir því að vilja fremur dvelja hjá móður sinni á Íslandi en föður sínum í Noregi eru þess háttar að enginn vafi er á að þau geta haft áhrif á daglega líðan þeirra. Ekki leikur heldur vafi á því að börnin, sem eru níu og tólf ára, hafa öðlast nægilegan þroska til að rétt sé að taka tillit til skoðana þeirra.

Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið verður hafnað beiðni varnaraðila um að börnin verði fengin honum með beinni aðfarargerð.

Ákvæði hins kærða úrskurðar um máls- og gjafsóknarkostnað verða staðfest.

Rétt þykir að kærumálskostnaður falli niður. Gjafsóknarkostnaður sóknaraðila fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, sem ákveðst eins og í dómsorði greinir.

Það athugast að samkvæmt 17. gr. laga nr. 160/1995 bar, áður en hin kærða ákvörðun var tekin í héraðsdómi, að kanna afstöðu barnanna. Þá hefði átt að taka í úrskurðarorð afstöðu héraðsdóms til kröfu sóknaraðila um að kæra úrskurðarins frestaði aðför.

Dómsorð:

Kröfu varnaraðila, M um að fá börnin A og B tekin úr umráðum sóknaraðila, K, og afhent sér með beinni aðfarargerð, er hafnað.

Ákvæði hins kærða úrskurðar um máls- og gjafsóknarkostnað eru staðfest.

Kærumálskostnaður fellur niður. Allur gjafsóknarkostnaður sóknaraðila fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, Valborgar Þ. Snævarr hæstaréttarlögmanns, 250.000 krónur.

 

Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. ágúst 2009.

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar 31. f.m., barst dóminum 22. júní sl. með aðfararbeiðni dagsettri sama dag.  Það var þingfest 29. júní og því var frestað til fram­lagningar greinargerðar gerðarþola til 13. júlí og til 20. sama mánaðar til gagnaöflunar er því var frestað til aðalmeðferðar 31. júlí og tók þá sá dómari, sem kveður upp úrskurðinn, við málinu.

Gerðarbeiðandi er M, [...], Noregi.

Gerðarþoli er K, [...], Reykjavík.

Gerðarbeiðandi krefst dómsúrskurðar um að börnin A, kt. 3 [...], og B, kt. [...], verði tekin af móður sinni, gerðarþola, og þau afhent gerðarbeiðanda.  Þá er krafist málskostnaðar.

Gerðarþoli krefst þess að hinni umbeðnu gerð verði synjað krefst jafnframt sýknu af málskostnaðarkröfu gerðarbeiðanda.  Krafist er málskostnaðar eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.  Við málflutning hafði gjafsóknarleyfi ekki verið gefið út en það var síðan gefið út 6. þ.m.  Verði ekki fallist á aðalkröfu varnaraðila er gerð krafa um að í úrskurði verði kveðið á um að kæra til Hæstaréttar fresti aðför.

1

Málsatvikalýsing og lagarök gerðarbeiðanda:

Gerðarbeiðandi lýsir málavöxtum þannig að hann og gerðarþoli fari með sam­eiginlega forsjá en samkvæmt samningi þeirra á milli eigi börnin að vera í umsjá föðurins.  Þann 31. júlí 2006 hafi aðilarnir gerð dómsátt í Noregi um að þau færu sameiginlega með forsjá barnanna og að þau myndu búa hjá gerðarþola frá júlí 2006 til júlí 2007 og hjá gerðarbeiðanda frá þeim tímapunkti til júlí 2008.  Með samkomulagi 13. júní 2008 hafi þau ákveðið að fá sérfróðan aðila til að ræða við börnin og í framhaldinu ráðleggja foreldrunum hvort rétt væri að börnin byggju áfram í Noregi eða flyttust til Íslands.  Foreldrarnir hafi skuldbundið sig til að hlíta ráðgjöf hins sérfróða aðila með fyrirvara um að lögmönnum þeirra þætti sú niðurstaða ásættanleg.  Á grundvelli niðurstöðu hins sérfróða aðila hafi aðilar málsins, með aðstoð lögmanna sinna, gert með sér samning 23. júlí 2008 sem kvað á um það að börnin skyldu vera hjá gerðarþola skólaveturinn 2008-2009 en eftir það myndi þau flytja til Noregs og ljúka skólagöngu sinni þar.  Gerðarþoli hafi lýst því yfir að hún muni ekki standa við ofangreint samkomulag frá 23. júlí 2008 og hafi neitað að afhenda börnin.  Norska dómsmálaráðuneytið hafi sent íslenska dóms- og kirkjumálaráðuneytinu erindi með bréfi þann 18. júní sl. þar sem þess hafi verið óskað að börnin A og B verði flutt til Noregs með vísan til Haagsamningsins um brottnám barna, sérstaklega 3. og 8. gr. samningsins.

Með tilliti til alls framangreinds kveðst gerðarbeiðandi telja sig knúinn til að fara fram á að börn hans og gerðarþola, A og B sem haldið sé hér á landi með ólögmætum hætti, verði afhent honum með beinni aðfarargerð á grundvelli 1. mgr. 12. gr. Haagsamningsins, sbr. 1. mgr. 11. gr. laga nr. 160/1995 um viður­kenningu og fullnustu erlendra ákvarðana um forsjá barna, afhendingu brottnuminna barna o.fl. 

2

Nánar um málsatvik eftir því sem fram kemur af gögnum málsins, m.a. aðilaskýrslum sem gefnar voru við aðalmeðferð málsins:

Aðilarnir hófu sambúð 1994 og voru búsett á Íslandi fram á vor 1997 er þau fluttust til Noregs þar sem þau voru síðan búsett og eignuðust börnin sem mál þetta snýst um.  Þau skildu árið 2003.  Við skilnaðinn var gert samkomulag um að aðilarnir færu sameiginlega með forsjá barnanna en að þau ættu lögheimili hjá gerðarþola.  Árið 2006 ákvað gerðarþoli að flytjast til Íslands með börnin en því neitaði gerðarbeiðandi og fór ágreiningur þeirra fyrir dóm sem lyktaði með dómsátt eins og fyrr greinir. 

Samkomulag aðila, Samværsavtale, dagsett 23. júlí 2008, sem gerðarbeiðandi reisir kröfugerð sína á, er undirritað af þeim.  Þar er kveðið á um að börnin skuli flytjast til móður sinnar á Íslandi fyrir skólasetningu 22. ágúst 2008 og vera þar að minnsta kosti til enda skólaársins 2008/2009.  Börnin skuli flytjast til baka til Noregs sumarið 2009.  Foreldrarnir séu sammála um að það sé börnunum fyrir bestu að þau ljúki grunnskólanum (ungdomsskolen) í Noregi.  Í samkomulaginu er einnig kveðið á um meðlagsgreiðslur og umgengnisrétt gerðarbeiðanda meðan börnin verði á Íslandi svo og gerðarþola þegar til þess komi að börnin verði flutt til Noregs sumarið 2009.

Aðilarnir undirrituðu 24. júlí 2008 tilkynningu til norskra yfirvalda um flutning barnanna til Íslands 17. ágúst 2008.  Þar er tekið fram að ekki sé ætlunin að um verði að ræða varanlega dvöl erlendis heldur einungis í eitt ár.  Börnin fluttust til Íslands með gerðarþola og gengu í [...]skóla skólaárið 2008-2009 en skólaárið 2006 – 2007 höfðu þau dvalist hjá henni á Akureyri og gengið í skóla þar.

Gerðarbeiðandi sendi 1. júní sl. gerðarþola flugfarseðla fyrir börnin til Noregs 8. júlí.  Hér fyrir dómi kvað hann þau eiga að mæta í skóla í Noregi 18. ágúst.

Hinn 2. júní sl. var gerðarbeiðanda birt stefna gerðarþola, útgefin 25. maí og sem á að þingfesta 1. september nk. þar sem þess er krafist að meginefni að sam­komulag aðila um sameiginlega forsjá verði fellt úr gildi og að gerðarþola verði með dómi falin forsjá barna aðilanna.  Hinn 16. júní sl. var þingfest beiðni varnaraðila um forsjá barnanna til bráðabirgða þar til endanlegur dómur gengur.  Af hálfu gerðar­beiðanda var gerð krafa um að því máli yrði frestað þar til þessu máli yrði lokið og var fallist á kröfuna með úrskurði 22. júní sl.

Í erindi dómsmálaráðuneytis Noregs til dómsmálaráðuneytis Íslands, dags. 18. júní 2009,  er í upphafi vísað til þess að beiðnin sé sett fram á grundvelli samnings um einkaréttarleg áhrif af brottnámi barna til flutnings milli landa, sem gerður var í Haag 25. október 1980, svokallaðs Haagsamnings, en bæði Ísland og Noregur hafa fullgilt hann.  Beiðnin er sögð vera sett fram vegna umsóknar lögmanns f.h. gerðarbeiðanda til endurheimtu barna hans frá Íslandi.  Frá því er greint að í samræmi við samkomulag foreldranna 23. júlí 2008 hafi börnin farið  til Íslands í ágúst 2008 og eigi að koma aftur til Noregs sumarið 2009 en móðirin virðist ekki ætla að standa við það.  Samkvæmt 40. gr. norsku barnalaganna sé öðru foreldri ekki heimilt að fara úr landi með barn án samþykkis hins foreldrisins þegar þau hafa sameiginlega forsjá.  Gerðarbeiðandi hafi samþykkt að börnin færu til Íslands til dvalar í eitt ár.  Hann hafi ekki samþykkt að börnin yrðu þar til frambúðar.  Samkvæmt 3. gr. Haagsamningsins virðist hald barnanna vera óréttmætt.

3

Málsástæður og lagarök gerðarþola:

Aðallega er á því byggt að ólögmætisskilyrði 11. gr. laga nr. 160/1995 sé ekki uppfyllt í málinu.  Börnin séu hér á landi á grundvelli lögmætrar skipunar, á grundvelli flutningstilkynningar sem sóknaraðili hafi sjálfur skrifað undir.  Börnin hafi hvorki verið flutt hingað með ólögmætum hætti né verið haldið á ólögmætan hátt og að öllu leyti hafi verið staðið löglega að veru þeirra hér á landi og því sé útilokað að krefjast afhendingar þeirra á grundvelli laga nr. 160/71995 og Haagsamningsins frá 25. október 1980.  Þá verði ekki séð á hvaða tímamarki ætlað ólögmætt hald eigi að hafa hafist.

Verði ekki fallist á framangreint er á því byggt að samningurinn frá 23. júlí 2008, sem krafa sóknaraðila byggist á, hafi ekkert gildi í máli þessu og grundvöllur málsins sé vægast sagt mjög óljós.  Samningurinn hafi ekki verið gerður fyrir dómi þótt breytingar á forsjá og búsetu verði að gera með formbundnum hætti að lögum beggja landanna.  Þá hafi verið gerðar breytingar á upphaflega samningnum, handskrifaðar af sóknaraðila og sem feli í sér einhliða ákvarðanir hans. Varnaraðili hafi verið illa á sig komin andlega, eftir miklar kúganir og hótanir af hálfu sóknaraðila og gefist upp og skrifað undir til að komast með börnin til Íslands.  Af hálfu varnaraðila er vísað til 3. mgr. 83. gr. laga nr. 90/1989 en ljóst sé að grundvöllur  aðfararbeiðni sóknaraðila sé afar óljós og veikur.  Skjalið, sem krafan byggist á, sé ekki í lögmætu formi og uppfylli ekki þau skilyrði sem gera verði til slíkra skjala og tilurð þess að auki óeðlileg.  

Sömu reglur gildi í Noregi og hér á landi um að formbundið samþykki beggja foreldra þurfi til að koma vegna flutnings barna milli landa og nægi samningurinn frá 23. júlí 2008 ekki einn og sér til breytingar á lögheimili barnanna.  Ákveði foreldri, sem barn búi hjá, að skrifa ekki undir slíkan flutning verði barnið ekki flutt á grundvelli samningsins en búi þar áfram samkvæmt lögmætri skipan.

Verði ekki fallist á framangreind sjónarmið telur varnaraðili að hafna beri kröfu um afhendingu á grundvelli 2., 3. og 4. töluliða 12. gr. laga nr. 160/1995.  Lögð séu fram sérfræðigögn sem sýni að breytingar á málumhverfi barnanna á þessu tímamarki geti haft slæmar afleiðingar fyrir þroska þeirra.  Börnin séu andvíg afhendingu enda hafi þau aðlagast vel hér á landi og aðstæður þeirra mun betri hjá varnaraðila en sóknar­aðila málsins.  Þá telur varnaraðili afhendingu barnanna fela í sér brot gegn réttindum þeirra samkvæmt Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna og gegn 8. gr. mannréttinda­sáttmála Evrópu.

4

Niðurstöður:

Samningur aðila frá 23. júlí 2008 var undirritaður af þeim í viðurvist lögmanna þeirra og þess sérfróða aðila, sálfræðingsins Sahki, sem samningur aðila frá 13. júní 2008 tekur til.  Lagðar hafa verið fram yfirlýsingar lögmanna sem gerðar voru undir rekstri málsins.  Í yfirlýsingu Kaj Hallgren, lögmanns sóknaraðila, segir m.a. að samkvæmt því, sem hann hafi skrifað hjá sér á fundinum, hafi hinn sérfróði aðili álitið best fyrir börnin að eiga fasta búsetu á ákveðnum stað.  Á því ári, sem börnin skyldu eiga heima hjá móðurinni, skyldi hún undirbúa þau fyrir að eiga heima hjá föðurnum til loka grunnskólagöngu.  Lögmaður varnaraðila hafi komið til fundarins með uppkast, sem hafi eingöngu verið ritað á pappír, og í stað þess að rita allt að nýju hafi verið ritaðar breytingar með penna eftir að aðilarnir, ásamt lögmönnum þeirra og Sahki, hafi orðið ásáttir um þær.  Í yfirlýsingu Thor Gardarsson, lögmanns varnaraðila, segir m.a. að hann hafi komið til framangreinds fundar með samningsuppkast sem hann hafi talið að aðilarnir væru einhuga um.  Sóknaraðili hafi hins vegar neitað að undirrita nema hann fengi framgengt breytingum sem hafi verið ritaðar með penna.  Varnaraðili hafi ekki séð sér annað fært en að skrifa undir samninginn þar sem að öðrum kosti hefði komið til málshöfðunar í Noregi sem hefði leitt til þess að börnin hefðu ekki getað hafið skólagöngu á Íslandi haustið 2008.

Eigi er sýnt fram á nein atvik sem eigi að leiða til þess að samningur aðila frá 23. júlí 2008 verði metinn ógildur og ekki er fallist á að hann hafi þurft að uppfylla tilteknar formkröfur eða vera gerður fyrir dómi né heldur staðfestur fyrir opinberum aðilum.  Grundvöllur aðfararbeiðni gerðarbeiðanda er skýr og ótvíræður.

Báðir aðilar hafa lýst hér fyrir dómi góðum aðstæðum sínum til að annast um börnin.

Sem fyrr greinir komu börnin hingað til lands á grundvelli flutningstilkynningar aðilanna,  sem takmarkaðist við eins árs dvöl hér á landi frá 17. ágúst 2008, og er fráleitt að þau verði ekki flutt að nýju til Noregs í umsjón sóknaraðila nema til komi sameiginleg tilkynning þeirra um breytt lögheimili og þá óháð niðurstöðu úrskurðar þessa.

Samkvæmt samningi aðilanna frá 23. júlí 2008 skyldu börn þeirra flytjast aftur til Noregs sumarið 2009.

Samkvæmt þessu heldur varnaraðili börnunum á ólögmætan hátt fyrir sóknar­aðila, sbr. 11. gr. laga nr. 160/1995 um viðurkenningu og fullnustu erlendra ákvarðana um forsjá barna, afhendingu brottnuminna barna o.fl. og 3. gr. Haagsamningsins.  Samkvæmt kröfugerð varnaraðila ber þó að taka afstöðu til undantekningarákvæða 2., 3. og 4. töluliða 12. gr. greindra laga.  Í málinu hefur ekki verið leitast við að sýna fram á afstöðu barnanna (3. tl.) og rök hafa ekki verið færð fyrir því að afhending þeirra sé ekki í samræmi við grundvallarreglur hér á landi um verndun mannréttinda (4. tl.).   Verður því ekki fallist á kröfugerð varnaraðila að því leyti sem hún er reist á framangreindum atriðum. Samkvæmt 2. tl. téðrar greinar er heimilt að synja um afhendingu barns ef alvarleg hætta er á að afhending muni skaða barnið andlega eða líkamlega eða koma því á annan hátt í óbærilega stöðu.  Af hálfu varnaraðila hafa verið lagðar fram skýrslur Málfríðar Lorange sálfræðings, frá því í mars á þessu ári, um taugasálfræðilega athugun á börnunum og vottorð Gísla Baldurssonar, barna- og unglingageðlæknis, dags. 10. maí 2009.  Um A segir sálfræðingurinn m.a.:  „ . . . Áhyggjuefni er ef A þarf að skipta aftur um málumhverfi því vitað er að börn með sértæka námserfiðleika eiga oftast mjög erfitt með að aðlaga sig að nýju náms­umhverfi og þurfa oft nánast að byrja aftur frá grunni, t.d. í lestri.“  Um B segir sálfræðingurinn m.a.:   „Ljóst er að B glímir við allalvarlega, sértæka námserfiðleika og athyglisbrest.  Áhyggjuefni er ef B þarf að skipta aftur um málumhverfi.  Vitað er að börn með sértæka námsörðugleika eiga mun erfiðara en önnur börn að laga sig miklum breytingum og skipta á milli málumhverfa og því er ekki heppilegt að B skipti aftur um mál- og námsumhverfi.“  Í læknisvottorðinu segir: „ . . . Að mati undirritaðs er hér um að ræða börn með þroskafræðilega veikleika þar sem fram hafa komið sértækir námserfiðleikar sem kalla á stuðningsúrræði gagnvart námi.  Börnin eru bæði í stuðningsúrræðum í skólanum sem hefur verið að gagnast vel og hafa verið að sýna framfarir námslega.  Vegna veikleika þeirra á þessu sviði er stöðugt málaumhverfi mikilvægt og nauðsynleg og deilir undirritaður þeirri skoðun Málfríðar að ör skipting milli mála- og skólaumhverfa sé ekki heppileg fyrir börnin.“   Við framangreind sérfræðiálit er það að athuga að börnin hafa dvalist lengur í Noregi en á Íslandi og gengið þar í skóla og má ætla að hið sama viðhorf til stöðugs tungumálsumhverfis hafi leitt til  ráðgjafar norska sálfræðingsins Sahki sem mun hafa verið grundvöllur samkomulags aðila 23. júlí 2008.  Með vísun til þess að ákvæði 12. gr. laga nr. 160/1995 eru undantekningarákvæði sem ber að skýra þröngt verður heimild samkvæmt þeim ekki látin leiða til þess að fallist verði á kröfu gerðarþola.  Samkvæmt framangreindu er niðurstaða úrskurðarins sú að gerðarbeiðandi eigi óskoraðan rétt til afhendingar á börnum málsaðila og að því beri að fallast á að A kt. [...], og B, kt. [...], verði tekin með beinni aðfarargerð úr umsjá gerðarþola og afhent gerðarbeiðanda, hafi gerðarþoli ekki látið þau sjálf í umsjá hans í Noregi eða á annan hátt stuðlað að för barnanna til hans innan fimm vikna frá uppkvaðningu úr­skurðar þessa.

Með vísun til 3. mgr. 84. gr. aðfararlaga nr. 90/1989 er fallist á varakröfu varnaraðila um að kæra úrskurðar þessa til Hæstaréttar skuli fresta aðfarargerð.

Ákveðið er að málskostnaður skuli falla niður.

Gjafsóknarkostnaður varnaraðila greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutn­ings­þóknun (a.m.t. vsk.) lögmanns hennar, Valborgar Þ. Snævarr hæstaréttarlögmanns, 450.000 krónur.

Sigurður H. Stefánsson héraðsdómari kveður upp úrskurðinn.

Úrskurðarorð

Gerðarbeiðanda, M, er heimilt að liðnum fimm vikum frá uppsögu þessa úrskurðar að fá börnin A, kt. [...], og B, kt. [...], tekin úr umráðum gerðarþola, K, og afhent sér með beinni aðfarargerð.

Málskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður varnaraðila greiðist úr ríkissjóði, þar með talin mál­flutnings­þóknun lögmanns hennar, Valborgar Þ. Snævarr hæstaréttarlögmanns, 450.000 krónur.