Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Ólafur Börkur Þorvaldsson, Karl Axelsson og Sigurður Tómas Magnússon.

2. Með beiðni 29. apríl 2024 leitar X leyfis Hæstaréttar, á grundvelli lögjöfnunar frá 3. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 1. mgr. 211. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. XXXII. kafla sömu laga, til að kæra úrskurð Landsréttar 26. apríl 2024 í máli nr. 576/2023: Ákæruvaldið gegn X. Ákæruvaldið leggst ekki gegn beiðninni en tekur ekki afstöðu til þess hvort unnt sé að beita lögjöfnun við þær aðstæður sem eru uppi í málinu en fellst á með leyfisbeiðanda að kæruefnið hafi fordæmisgildi og grundvallarþýðingu fyrir meðferð málsins, sbr. 3. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991.

3. Mál þetta lýtur að ákæru fyrir manndráp í opinberu starfi og brot gegn lögum um heilbrigðisstarfsmenn.

4. Með úrskurði Landsréttar var héraðsdómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju en með héraðsdómi hafði leyfisbeiðandi verið sýknuð af öllum kröfum ákæruvalds. Í úrskurði Landsréttar kom fram að teldi héraðsdómur vafa leika á því að leyfisbeiðandi hefði haft ásetning til að svipta brotaþola lífi, svo að fullnægt væri huglægum refsiskilyrðum 211. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, hefði dóminum borið að gefa sakflytjendum færi á að flytja málið með hliðsjón af því hvort heimfæra mætti ætlað brot undir 2. mgr. 218. gr. laganna, ellegar 215. gr. þeirra. Það hefði ekki verið gert og yrði ekki leyst úr því fyrir Landsrétti hvort málið yrði dæmt eftir öðrum refsiákvæðum en í ákæru greindi, enda myndi slík úrlausn ekki fela í sér endurskoðun á niðurstöðu héraðsdóms.

5. Í 1. mgr. 211. gr. laga nr. 88/2008 eru tæmandi taldar beinar heimildir til að kæra til Hæstaréttar dómsathafnir Landsréttar í sakamálum. Samkvæmt a-lið málsgreinarinnar sætir meðal annars kæru til Hæstaréttar dómsathöfn Landsréttar um frávísun frá héraðsdómi eða Landsrétti eða niðurfellingu máls að hluta eða að öllu leyti fyrir héraðsdómi eða Landsrétti ef ekki er um að ræða staðfestingu á slíkri dómsathöfn héraðsdóms. Sú dómsúrlausn sem beiðni leyfisbeiðanda lýtur að er úrskurður Landsréttar um ómerkingu héraðsdóms. Leyfisbeiðandi gerir þá kröfu að úrskurðurinn verði felldur úr gildi og Landsrétti verði gert að taka málið til meðferðar á ný og leggja á það efnisdóm. Úrskurður um slíkan ágreining felur ekki í sér endanlegar lyktir máls og er ekki heimilt að kæra hann til Hæstaréttar á grundvelli a-liðar 1. mgr. 211. gr. laga nr. 88/2008 eða annarra kæruheimilda lagaákvæðisins. Í þeim lögum er heldur ekki mælt fyrir um heimild til að sækja um leyfi Hæstaréttar til kæru á úrskurðum Landsréttar. Loks verður leyfi til að kæra úrskurði Landsréttar í sakamálum ekki veitt á grundvelli lögjöfnunar frá 3. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991. Beiðni um kæruleyfi er því hafnað.