Miðvikudaginn 28. maí 2014.
Nr. 358/2014.	Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (Stefán Eiríksson lögreglustjóri) gegn X (Þuríður Halldórsdóttir hdl.)

 

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Helgi I. Jónsson og Benedikt Bogason og Ingveldur Einarsdóttir settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 23. maí 2014 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 22. maí 2014 þar sem staðfest var ákvörðun sóknaraðila 12. maí 2014 um að varnaraðili skuli sæta nálgunarbanni eins og nánar greinir í úrskurðarorði. Kæruheimild er í 3. mgr. 15. gr. laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Varnaraðili var yfirheyrður hjá lögreglu 13. maí 2014 og játaði að hafa hótað fyrrum sambýliskonu sinni eignaspjöllum og að hafa viðhaft nánar tiltekin ummæli við hana, en í þeim fólst meðal annars hótun um íkveikju. Samkvæmt þessu og með hliðsjón af gögnum málsins er fallist á með sóknaraðila að fullnægt sé skilyrðum a. og b. liðar 4. gr. laga nr. 85/2001 um heimild til að beita varnaraðila nálgunarbanni, enda er ekki sennilegt að friðhelgi brotaþola verði vernduð á annan hátt, sbr. 6. gr. sömu laga. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Þóknun skipaðs verjanda varnaraðila, sem ákveðin verður að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði segir, greiðist úr ríkissjóði samkvæmt 3. mgr. 38. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. 14. gr. laga nr. 85/2011.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Þóknun skipaðs verjanda varnaraðila, Þuríðar Halldórsdóttur héraðsdómslögmanns, fyrir Hæstarétti, 125.500 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

 

Úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 22. maí 2014.

Með bréfi dagsettu 16. maí sl. en sem barst dóminum 13. maí sl. hefur lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu krafist þess að Héraðsdómur Reykjaness staðfesti ákvörðun lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá 12. maí 2014 um að [...] skuli sæta nálgunarbanni, skv. a og b lið 1. mgr. 4. gr. laga 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili í sex mánuði þannig að lagt sé bann við því að hann komi á eða í námunda við heimili  [...] að  [...] í  [...] og vinnustað  [...]  að  [...] í  [...], á svæði sem afmarkast við 50 metra radíus umhverfis framangreinda staði, mælt frá miðju húsanna. Jafnframt verði lagt bann við því að  [...] veiti  [...]  eftirför, nálgist hana á almannafæri eða setji sig í samband við hana með öðrum hætti.

Málsatvik.

Í greinargerð með kröfunni kemur fram að samkvæmt upplýsingum lögreglu liggi kærði undir sterkum grun um að hafa undanfarnar vikur valdið [...] ónæði og áreiti með endalausum símhringingum og skilaboðum. Þá hafi kærði haft í hótunum um að kveikja í húsi brotaþola eða eyðileggja garðinn hennar, en kærði viti að brotaþola sé mjög umhugað um garðinn sinn. Í kjölfar hótana kærða hafi verið skorið á rafmagn hjá brotaþola, tré í garði hennar verið eyðilögð og vatnleiðsla við húsið eyðilögð. Kærði hafi einnig sett sig í samband við fjölskyldu brotaþola til að ná til hennar en meðal gagna málsins séu facebook samskipti kærða við systur brotaþola. Þann 9. maí sl. hafði kærði haft samband við brotaþola og skilið eftir skilaboð á talhólfi hennar þess efnis að hann væri fyrir utan hjá henni og spyr hver sé hjá henni. Brotaþoli segir að umrætt sinn hafi hún litið út og séð kærða keyra framhjá húsinu hennar. Sama dag skildi kærði eftir skilaboð þess efnis að hann muni senda mann til brotaþola sem sé sálfræðingur og muni hann tala við brotaþola um kærða og hana sjálfa. Kærði hafi verið yfirheyrðu vegna málsins þann 12. maí. Hafi hann að mestu viðurkennt brot sín.

Þau gögn sem lögregla hafi undir höndum beri með sér að [...] stafi mikil ógn af  [...] og ljóst er að hún hafi undanfarið orðið fyrir miklu ónæði og vanlíðan af hans hálfu.

Kærði og brotaþola séu fyrrum par en sambandi þeirra hafi lokið fyrr á þessu ári. Brotaþoli hafi reynt að gera kærða það skiljanlegt að hún vilji ekki eiga frekari samskipti við hann og þá hafi fjölskylda brotaþola einnig óskað eftir því að kærði láti brotaþola í friði. Hann hafi þó ekki látið segjast.

Í ljósi ofangreinds telur lögreglustjóri að skilyrði 4. gr. laga nr. 85/2011 séu uppfyllt að því leyti að hætta sé á að [...] muni halda áfram að raska friði [...] í skilningi ákvæðisins njóti hann fulls athafnafrelsis. Er ekki talið sennilegt að friðhelgi hennar verði vernduð með öðrum og vægari hætti eins og sakir standa.

Niðurstöður.

Hinn 12. maí sl. ákvað lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu að varnaraðila yrði gert að sæta nálgunarbanni gagnvart brotaþola samkvæmt a og b lið 1. mgr. 4. gr., laga nr. 85/2011um nálgunarbann og brottvísun af heimili í sex mánuði þannig að lagt er bann við því að hann komi á eða í námunda við heimili  [...] að  [...] í  [...]  og vinnustað  [...]  að  [...] í  [...], á svæði sem afmarkast við 50 metra radíus umhverfis framangreinda staði, mælt frá miðju húsanna. Jafnframt var lagt bann við því að  [...]  veitti  [...] eftirför, nálgaðist hana á almannafæri eða setji sig í samband við hana með örðum hætti. Var sú ákvörðun birt varnaraðila sama dag.

Varnaraðili mótmælti kröfunni og krafðist þess að henni yrði hafnað eða vísað frá dómi þar sem beiðnin sem barst dóminum sé dagsett 16. maí s., en varnaraðili hafi fengið kvaðningu í þinghaldið birta þann 15. maí sl. Sé skilyrðum um tímafresti samkvæmt 2. mgr. 7. gr. og 12. gr. laga nr. 85/2011 því ekki uppfyllt.

Krafa lögreglustjóra um staðfestingu á ákvörðun lögreglustjóra um nálgunarbann barst dóminum með bréfi 13. maí sl. Boðað var til þinghalds þann 14. maí sl. og mætti varnaraðili ásamt skipuðum verjanda sínum í boðað þinghald 16. maí sl. Var samrit beiðninnar dagsett 16. maí, sama dag og málið var þingfest lögð fram. Að þessu virtu eru skilyrði 2. mgr. 7. gr. og 12. gr. laga 85/2011 um tímafresti uppfyllt og kröfu varnaraðila um frávísun eða höfnun á þessum grundvelli hafnað.

Varnaraðili kvaðst fyrir dóminum lofa því að hafa ekki samband við brotaþola aftur. Þá myndi hann ekki keyra framhjá húsi hennar oftar. Mótmælti hann þeim sakargiftum sem koma fram í greinargerð með kröfunni. Var krafan tekin til úrskurðar eftir að sækjandi og verjandi höfðu tjáð sig um kröfuna. 

   Með hliðsjón af öllu framangreindu, þrátt fyrir neitun varnaraðila á sakargiftum, telur dómurinn vera fyrir hendi skilyrði samkvæmt II. kafla laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili til að beita nálgunarbanni eins og kveðið er á um í ákvörðun lögreglunnar frá 12. maí sl. enda liggja fyrir hótanir varnaraðila sem ekki eru enn fram komnar. Telur dómurinn að öðrum vægari úrræðum verði ekki beitt. Verður ákvörðun lögreglu því staðfest.

   Í málinu gerir skipaður verjandi varnaraðila og skipaður réttargæslumaður brotaþola, kröfu um þóknun. Með hliðsjón af umfangi málsins þykir þóknun verjanda varnaraðila Þuríðar Halldórsdóttur hdl. og réttargæslumanns brotaþola, Sögu Ýrr Jónsdóttur hdl., hæfilega ákveðin 75.300 krónur, handa hvorum. Í báðum tilvikum er þóknun tilgreind að meðtöldum virðisaukaskatti. Þóknunin greiðist úr ríkissjóði og telst til sakarkostnaðar sbr. 3. mgr. 48. gr. og 216. gr. laga nr. 88/2008.

Ástríður Grímsdóttir héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

ÚRSKURÐARORÐ.

Staðfest er ákvörðun lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá 12. maí 2014 að  [...] skuli sæta nálgunarbanni, skv. a og b lið 1. mgr. 4. gr. laga 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili í sex mánuði frá uppkvaðningu úrskurðar þessa, þannig að lagt er bann við því að hann komi á eða í námunda við heimili [...] að  [...] í  [...] og vinnustað [...]  að  [...] í  [...], á svæði sem afmarkast við 50 metra radíus umhverfis framangreinda staði, mælt frá miðju húsanna. Jafnframt er lagt bann við því að  [...] veiti [...] eftirför, nálgist hana á almannafæri eða setji sig í samband við hana með öðrum hætti.

Þóknun skipaðs verjanda varnaraðila, Þuríðar Halldórsdóttur hdl. 75.300 krónur, greiðist úr ríkissjóði. Þóknun réttargæslumanns brotaþola, Sögu Ýrr Jónsdóttur hdl., 75.300 krónur greiðist úr ríkissjóði. Í báðum tilvikum er þóknun tilgreind að meðtöldum virðisaukaskatti.