Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Helgi I. Jónsson, Benedikt Bogason og Karl Axelsson.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 20. janúar 2016, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. janúar 2016, þar sem varnaraðila var gert að sæta farbanni allt til þriðjudagsins 26. sama mánaðar klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, til vara að honum verði gert að setja tryggingu, en að því frágengnu að farbanninu verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Varnaraðili, sem hefur engin tengsl við landið, er undir rökstuddum grun um að hafa gerst sekur um háttsemi sem fangelsisrefsing er lögð við samkvæmt 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Er því fullnægt skilyrðum b. liðar 1. mgr. 95. gr. og 1. mgr. 100. gr. laga nr. 88/2008 til að hann sæti farbanni. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. janúar 2016.

Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu hefur gert þá kröfu að Héraðsdómur Reykjavíkur úrskurði að X, kt. [...], verði gert að sæta farbanni, allt til fimmtudagsins 28. janúar 2016 kl. 16:00.

Í greinargerð lögreglu kemur fram að snemma að morgni sunnudagsins 17. janúar sl. hafi lögreglu borist tilkynning frá hótelstjóra hótelsins [...], Laugavegi, um að í afgreiðslu hótelsins væri stúlka sem segðist hafa verið haldið nauðugri í herbergi þar um nóttina og að í herberginu hefðu verið nokkrir piltar. Er lögregla hafi komið á vettvang hafði kærandi, A, yfirgefið staðinn. Hafi hótelstjórinn upplýst lögreglu um að hún hefði verið í uppnámi og hefði ekki getað hugsað sér að vera lengur á staðnum. Hefði hún farið með leigubíl til móður sinnar eða systur en tekið það sérstaklega fram að hún vildi ná tali af lögreglu og skilið eftir símanúmerið sitt hjá afgreiðslustúlku í móttöku. Skömmu síðar hafi lögregla fengið þær upplýsingar að ættingi hefði ekið henni á bráðamóttökuna í Fossvogi.

Í skýrslutökum af  kæranda vegna málsins hjá lögreglu komi fram hún hafi verið skemmta sér í miðbæ Reykjavíkur aðfararnótt 17. janúar sl. Á skemmtistaðnum [...] hefði hún hitt bandarískan mann sem hefði boðið henni að skemmta sér með honum og fleiri vinum en þeir hafi verið í steggjaferð á Íslandi vegna væntanlegs brúðkaups eins þeirra. Hún hafi þegið boðið og skemmt sér vel með því fólki sem þarna var og eftir að skemmtistaðnum var lokað hefði hún farið með þeim á hótelið [...] en þar hefðu þeir verið með íbúð. Hafi hún talið að þeir hefðu verið sjö saman í íbúðinni. Allt hefði farið vel fram og verið gaman og ekkert kynferðislegt verið í gangi. Hafi hún lýst því hafa verið á leið inn í herbergi næst svölum í íbúðinni þegar ljóshærður maður með „skúffu“ (framstæðan kjálka) hafi bundið hana með hendur fyrir aftan bak með belti. Þessi maður hefði verið ber að ofan en klæddur dökkum buxum. Þegar þetta hafi gerst hafi annar maður verið liggjandi í öðru rúmi í herberginu.

Næst hafi gerandi tekið niður um hana buxurnar, ýtt henni fram og á rúmið og reynt að hafa við hana samfarir sem hafi ekki tekist. Kærandi hafi reynt að losa sig og sagt honum að hún vildi þetta ekki en hann hafi ekki skeytt neinu um það. Kærandi segist hafi náð að losa sig, taka upp um sig buxurnar og viljað komast út úr íbúðinni. Gerandi hafi svo á gangi íbúðarinnar þvingað hana til að hafa við sig munnmök. Hann hafi tekið höfuð hennar og hár og þrýst henni niður. Kærandi segist hafa haft við hann munnmök í  gegn vilja sínum en hún hafi sagt við hann að hún vildi þetta ekki. Þetta hafi svo endað með því að hann hafi fengið sáðlát yfir handlegginn eða höndina á henni. Hann hafi svo sagt við hana að nú væri hann búinn að ljúka sér af og hún gæti farið.

Kærandi hafi sagst ekki vera viss um hvort að sá sem hafi verið rúminu hefði séð þegar gerandi hafi reynt að hafa samfarir við hana. Hann hafi þó verið inni í herberginu. Þá telji hún ekki hafa verið vitni að því þegar hún hafi verið þvinguð til að hafa munnmök við geranda frammi í íbúðinni stuttu síðar. Það hafi einhver verið sofandi í sófanum en hún hefði ekki tekið eftir öðrum.  Kærandi segist hafa verið undir áhrifum áfengis en aðeins lítillega. Allir hefðu verið ölvaðir í partýinu og að mennirnir hefðu neytt kannabis og kókaíns. Kærandi segist hafa tekið einn smók af kannabis en annars einungis drukkið áfengi.

Tekin hafi verið skýrsla af B, sem sé starfsmaður á hótelinu. Hafi hún borið að um kl. 8:30 hafi hún heyrt grát frá stiganum sem sé hægra megin í móttöku hótelsins. Í stiganum hafi verið stúlka sem hafi grátið í símann sinn. Stúlkan hafi verið þarna ein. Hún hafi verið fullklædd með tattú á höndunum. Hún hafi verið í miklu uppnámi, útgrátin og hafi málningin i runnið til á andlitinu. B hafi spurt hvort allt væri í lagi og stúlkan kinkað kolli. B hafi spurt hvort hún væri með einhverjum og stúlkan sagst vera ein. Stúlkan hafi svo rétt B  símann sinn. Það hafi verið kona í símanum sem hafi sagt B að senda stúlkuna strax í leigubíl. B hafi spurt hvort einhver hafi meitt hana eða gert henni eitthvað. Stúlkan hafi kinkað kolli játandi en ekkert sagt. B hafi hringt í leigubíl og síðan í C hótelstjóra og sagt henni hvað hafi gerst. B hafi svo spurt stúlkuna hvort hún ætti að hringja í lögregluna og stúlkan hafi kinkað kolli. B hafi svo talað við stúlkuna í símann. B hafi heyrt stúlkuna segja að þeir hafi bundið hana niður og tekið úr fötunum. Stúlkan hafi gefið  B símanúmerið sitt. B hafi spurt hvort hún væri meidd. Stúlkan hafi ekki svarað en kinkað kolli.

Tekin hafi verið skýrsla af D, frænda kæranda, og hafi hann sagst hafa fengið símtal frá kæranda snemma sunnudagsmorguninn 17. janúar sl. þar sem hún hafi hágrátandi beðið hann að sækja sig strax.  Hann hafi spurt hana hvar hún væri en hann hafi átt í mesta basli með að skilja það sem hún hafi sagt  Hann hafi svo sagt henni að taka leigubíl sem ætti að keyra á móti honum.  Hafi hann svo tekið á móti henni við Grillhúsið og hafi sagt að um leið og hann hafi séð hana hafi hann vitað nákvæmlega hvað hefði gerst.  Það hafi verið hræðilegt að sjá hana, hún hafi ekki getað gengið sjálf og  hafi hann þurft að styðja hana. Grunaði hann að henni hafi verið byrlað eitthvað. D hafi spurt kæranda hvað hefði gerst en hún hafi ekki viljað segja honum það.  Hann hafi þá sagt henni að hann vissi hvað hefði komið fyrir og spurt  því næst hvar hún hefði verið en hún hafi heldur ekki svarað því.  Hann hafi þá tekið ákvörðun um að fara með hana beinustu leið á slysadeild Landspítalans. D hafi sagt að A hafi þverneitað því, hún hafi bara viljað fara heim að sofa en D hafi sagt við hana að hún réði þessu ekki. D hafi sagst hafa spurt hana að því á leiðinni upp á slysadeild hvort henni hefði verið nauðgað og hún hafi svarað því játandi. Aðspurður hafi hann sagt að kærandi hefði ekki farið út í nein smáatriði varðandi meint kynferðisbrot. Hann hafi sagst ætla að vera til staðar fyrir hana þegar hún væri tilbúin til að segja frá því sem gerðist. Sagðist hann ekki ætla að spyrja hana neitt út í þetta, þetta yrði að gerast á hennar hraða.

Skv. gögnum frá neyðarmóttöku hafi kærandi m.a. verið með rispu og rauðan marblett á hægri úlnlið handarbaksmegin.

                Kærði hafi neitað sök. Hafi hann alfarið hafnað lýsingum kæranda um að hann hafi bundið hana með belti, kippt niður um hana buxunum og reynt að setja getnaðarlim sinn í leggöng hennar án árangurs. Þá hafi hann hafnað því að hafa sleikt kynfæri hennar. Kærði hafi lýst atburðum þannig að hún hafi komið að honum umrætt sinn, kysst hann og strokið en hann hefði verið ber að ofan. Hún hafi strokið honum um bringuna og fært sig niður að kynfærum, sett aðra  höndina á streng eða belti buxna hans og sett hina höndina ofan í buxur hans og strokið kynfæri hans. Síðan hafi hún farið sjálf á hnén og sett lim hans í munn hennar og haft við hann munnmök í um það bil 2-5 mínútur eða þar til hann fékk sáðlát á hendi hennar. Eftir að því var lokið þá hafi hún viljað stunda kynlíf með honum og reyndar strax eftir munnmökin og hann reynt að draga sig frá henni, þá hafi hún togað hann aftur til sín og sett liminn í munn sinn aftur til að hann fengi blóðflæði á ný í liminn. Hann hafi sagst ekki geta þetta þar sem hann væri búinn að hafa sáðlát. Hún hafi þá kallað hann smámenni að geta ekki haldið áfram. Hann hafi ítrekað að hann hefði reynt að vera herramaður og boðist til að borga leigubifreið fyrir hana en hún komist í uppnám og spurt hvort hann væri að vísa henni á dyr.

Að mati lögreglu sé fyrir hendi rökstuddur grunur um að kærði hafi framið verknað sem varði allt að 16 ára fangelsisrefsingu. Rannsókn málsins sé á lokastigi og verði málið sent embætti héraðssaksóknara á morgun sem lögum samkvæmt taki ákvörðun um framhald þess.

Kærði sé erlendur ríkisborgari og hafi engin varanleg tengsl við Ísland. Lögregla telji nauðsynlegt að tryggja nærveru hans á meðan mál hans sé til meðferðar fyrir yfirvöldum hér á landi og þyki því nauðsynlegt að honum verði gert að sæta farbanni þar til mál hans verður til lykta leitt.  Sé það mat lögreglustjóra að ætla megi að kærði muni reyna að komast úr landi ellegar reyna að koma sér með öðrum hætti undan málsmeðferð sé hann frjáls ferða sinna.

Með vísan til alls framangreinds, gagna málsins, 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga og b. liðar 1. mgr. 95. gr., sbr. 100. gr. laga um meðferð sakamála telji lögreglustjóri nauðsynlegt að kærða verði gert að sæta farbanni til fimmtudagsins 28. janúar nk. kl. 16.00.

                Niðurstaða

Kærði er bandarískur ríkisborgari og að mati lögreglu liggur hann undir rökstuddum grun um að hafa framið brot hér á landi sem getur varðað allt að 16 ára fangelsisrefsingu, sbr. 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

           Kærði hefur sætt gæsluvarðhaldi á grundvelli úrskurðar Héraðsdóms Reykjavíkur frá 18. janúar sl. og hefur staðfastlega neitað sök.

Þar sem kærði er erlendur ríkisborgari og hafi engin varanleg tengsl við Ísland telur lögreglustjóri nauðsynlegt að tryggja nærveru hans á meðan mál hans er til meðferðar fyrir yfirvöldum hér á landi. Rannsókn málsins er á lokastigi og verður málið sent embætti héraðssaksóknara á morgun sem lögum samkvæmt tekur ákvörðun um framhald þess.

Því þykir nauðsynlegt að honum verði gert að sæta farbanni þar til mál hans verður til lykta leitt.  Það er mat lögreglustjóra að ætla megi að kærði muni reyna að komast úr landi ellegar reyna að koma sér með öðrum hætti undan málsmeðferð verði hann frjáls ferða sinna.

Farbann er þvingunarráðstöfun og má af þeim sökum ekki standa lengur en nauðsynlegt er, miðað við eðli og umfang máls. Þá er það einnig skilyrði fyrir beitingu farbanns að rannsókn sé framhaldið án tafar sem ekki er hægt að réttlæta. Eins og rakið hefur verið verður málið sent embætti Héraðssaksóknara á morgun og með hliðsjón af aðstæðum kærða er brýnt að afgreiðslu málsins verði hraðað eins og kostur er. Varðandi varakröfu verjanda um að dómari ákveði að í stað farbanns verði kærða gert að setja tryggingu þá hefur það ákvæði verið skilið svo að þessi heimild nái einnig til tilvika þar sem til greina komi að sakborningur sæti farbanni skv. 1. mgr. 100. gr. laga nr. 88/2008. Vegna alvarleika málsins og þar sem vænta má niðurstöðu Héraðssaksóknara á næstu dögum fellst dómari ekki á varakröfu verjanda en telur að meðferð málsins hjá embætti Héraðssaksóknara ætti að geta verið lokið fyrir kl. 16.00 þriðjudaginn 26. janúar nk. og fellst þannig á kröfu verjanda um að farbanni kærða verði markaður skemmri tíma en krafist er.

Með vísan til alls framangreinds, gagna málsins  m.a. niðurstöðu E sérfræðilæknis á neyðarmóttöku dags. 17. janúar 2016,  1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga og b. liðar 1. mgr. 95. gr., sbr. 100. gr. laga um meðferð sakamála eru  að mati dómsins fyrir hendi skilyrði til þess að kærða verði gert að sæta farbanni. Samkvæmt framansögðu er fallist á með sóknaraðila að nauðsynlegt sé að tryggja nærveru varnaraðila og fallist á að banna varnaraðila brottför af landinu, eins og nánar greinir í úrskurðarorði.

Þórður Clausen Þórðarson héraðsdómari kveður upp úrskurðinn.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð :

Kærði, X, kt. [...], skal sæta farbanni, allt til þriðjudagsins 26. janúar 2016 kl. 16:00.