Þriðjudaginn 27. október 2015.
Nr. 720/2015.	Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (Jón H. B. Snorrason saksóknari) gegn X (Oddgeir Einarsson hrl.)

Kærumál. Dómkvaðning. Matsgerð.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um dómkvaðningu matsmanns. Talið var að sú matsgerð sem X óskaði eftir yrði tilgangslaus til sönnunar um þá háttsemi sem ákært var fyrir og afleiðingar hennar fyrir brotaþola.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Benedikt Bogason og Karl Axelsson og Ingveldur Einarsdóttir settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 19. október 2015, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 22. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 16. október 2015, þar sem kröfu varnaraðila um dómkvaðningu matsmanns var hafnað. Kæruheimild er í o. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess að umbeðin dómkvaðning fari fram en til vara að dómkvaðningin nái til hluta þeirra atriða sem greinir í matsbeiðni hans.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Í máli þessu er varnaraðili ákærður fyrir líkamsárás með því að hafa tilgreindan dag á heimili sínu hrint fyrrum sambýliskonu sinni og barnsmóður „utan í vegg sem við það brotnaði með þeim afleiðingum að hún hlaut yfirborðsáverka á framvegg brjóstkassa, mar á öxl og upphandlegg, yfirborðsáverka á hársverði, tognun og ofreynslu á háls- og brjósthrygg.“ Er háttsemin talin varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Með hliðsjón af sakargiftum er sú matsgerð sem varnaraðili óskar eftir að aflað verði tilgangslaus til sönnunar um þá háttsemi sem ákært er fyrir og afleiðingar hennar fyrir brotaþola. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 16. október 2015.

Með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 21. apríl 2015 var ákærða gefið að sök líkamsárás á hendur fyrrum sambýliskonu sinni þannig að varði við 1. mgr. 217. gr. laga nr. 19/1940.

Í þinghaldi 15. júní sl. lagði verjandi ákærða fram matsbeiðni, þar sem þess var krafist að héraðsdómur dómkveddi sérfróðan matsmann til að meta skemmdir á vegg að [...] í Reykjavík og líklegar orsakir þeirra. Sækjandi mótmælti dómkvaðningunni.

Mál þetta var flutt um ágreining um dómkvaðningu matsmanns 1. október sl. og málið tekið til úrskurðar í framhaldi.

Í beiðni um dómkvaðningu matsmanns vísar ákærði til þess að hann sæti ákæru fyrir líkamsárás á hendur brotaþola í málinu. Ákæruefni miði við að ákærði hafi hrint brotaþola utan í vegg að [...], sem við það hafi brotanað. Ákærði staðhæfi að skemmdir á umræddum vegg hafi komið þegar vinur brotaþola hafi keyrt ákærða utan í vegginn þannig að öxl ákærða hafi lent á veggnum. Brotaþoli haldi því hins vegar fram að skemmdirnar séu til komnar þannig að ákærði hafi sett hendur á öxl og bringu brotaþola og hrint henni þannig að hún féll aftur fyrir sig á vegginn með bak og höfuð. Við úrlausn málsins kunni þannig að hafa úrslitaþýðingu hvernig þessar skemmdir á veggnum séu til komnar. Ákæruvald hafi ekki hlutast til um rannsókn á þessu mikilvæga atriði. Búið sé að gera við vegginn, en ljósmyndir séu til af honum sem hægt sé að leggja til grundvallar matinu.

Ákæruvald hefur mótmælt því að umbeðið mat fari fram. Hið umbeðna mat sé tilgangslaust til sönnunar í málinu, sbr. 3. mgr. 110. gr. laga nr. 88/2008. Þá sé umræddur veggur og skemmdir á honum ekki aðalatriði málsins. Þá sé búið að gera við vegginn og því ekki unnt að meta hann skemmdan.

Niðurstaða:

Samkvæmt 2. mgr. 127. gr. laga nr. 88/2008 leggur dómari sjálfur mat á atriði sem krefjast almennrar þekkingar og menntunar eða lagaþekkingar. Af samanburði við 1. mgr. 61. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, sést að þrengri skilyrði eru fyrir dómkvaðningu matsmanns eftir lögum nr. 88/2008, heldur en eftir lögum  nr. 91/1991. Þannig skal dómkvaðning ekki fara fram, eftir lögum nr. 88/2008, nema dómari telji þörf á. Í athugasemdum er fylgdu frumvarpi sem varð að lögum nr. 88/2008, kemur fram að hert sé á þeirri reglu að dómari skuli ekki verða við beiðni um dómkvaðningu nema hann telji þörf á og ekki sé unnt að leiða það atriði sem á að sanna á einfaldari hátt. Fyrir utan þann kostnað sem matsgerð fylgi, sé líklegt að mál muni fremur dragast á langinn ef mats sé leitað.

Veggur sá er um ræðir í máli þessu er ekki lengur í því horfi er hann var eftir hina ætluðu líkamsárás. Yrði dómkvaddur matsmaður fenginn til að meta hvernig veggurinn hafi skemmst og hafa til hliðsjónar atvik máls þessa yrði það einungis gert á grundvelli ljósmynda. Miðað við sakarefni málsins telur dómari ekki þörf á því að meta orsakir skemmda á umræddum vegg. Verður beiðni um dómkvaðningu því hafnað.

Úrskurð þennan kveður upp Símon Sigvaldason héraðsdómari.

Ú r s k u r ð a r o r ð:

      Hafnað er kröfu ákærða, X, um dómkvaðningu matsmanns samkvæmt framlagðri matsbeiðni á dskj. nr. 6.