Þriðjudaginn 9. mars 2004.
Nr. 103/2004.	Ríkislögreglustjóri (Jón H. Snorrason saksóknari) gegn X (Björgvin Jónsson hrl.)

 

Kærumál. Gæsluvarðhald. A. liður 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Afhending gagna. Verjandi. Máli heimvísað að hluta.

X var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Úrskurður héraðsdóms var ómerktur að því er varðaði ágreining um afhendingu rannsóknargagna og þeim þætti málsins vísað aftur heim í hérað til löglegrar meðferðar.

 

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Gunnlaugur Claessen, Árni Kolbeinsson og Ingibjörg Benediktsdóttir.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 5. mars 2004, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 8. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 3. mars 2004, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 24. mars 2004 kl. 16.00. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími. Jafnframt er þess krafist að sóknaraðila verði gert að afhenda skipuðum verjanda varnaraðila endurrit af öllum lögregluskýrslum og öðrum skjölum sem málið varða.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður staðfest niðurstaða hans um gæsluvarðhald yfir varnaraðila.

Þegar krafa sóknaraðila um gæsluvarðhald yfir varnaraðila var tekin fyrir á dómþingi Héraðsdóms Reykjavíkur 3. mars 2003 gerði verjandi varnaraðila þá kröfu að honum yrði með vísan til 1. mgr. 43. gr. laga nr. 19/1991 afhent endurrit af „öllum lögregluskýrslum og öllum skjölum sem málið varða.“ Héraðsdómari hafnaði kröfunni með hinum kærða úrskurði. Eins og fyrr segir krefst varnaraðili þess fyrir Hæstarétti að þessi krafa hans verði tekin til greina.

Krafa um gæsluvarðhald er þess efnis að úr henni verður að leysa svo skjótt sem verða má, enda lýtur hún að frelsissviptingu sakbornings í nánar tiltekinn tíma. Ágreiningur um afhendingu rannsóknargagna snýr hins vegar að öðrum og ósambærilegum hagsmunum sakaðs manns. Er brýnt að meðferð krafna um gæsluvarðhald fyrir dómstólum verði ekki tafin með því að fjalla jafnframt um úrlausn annarra ágreiningsefna í sama máli. Þá skortir rökstuðning fyrir niðurstöðu héraðsdómara varðandi ágreining um afhendingu gagna. Bar héraðsdómara samkvæmt framansögðu að kveða upp sérstakan rökstuddan úrskurð um þennan þátt málsins. Verður því að ómerkja ákvæði hins kærða úrskurðar um að synja afhendingu rannsóknargagna og vísa þeim þætti málsins aftur heim í hérað til löglegrar meðferðar.

 

Dómsorð:

Ákvæði hins kærða úrskurðar um gæsluvarðhald yfir varnaraðila, X, er staðfest.

Sá hluti hins kærða úrskurðar er varðar afhendingu rannsóknargagna er ómerktur og þeim þætti málsins vísað aftur heim í hérað til löglegrar meðferðar.

 

Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 3. mars 2004.

Ríkislögreglustjóri hefur gert kröfu til þess að X, sem setið hefur í gæsluvarðhaldi frá 21. febrúar s.l., verði gert að sæta áfram gæsluvarð­haldi, allt til miðvikudagsins 24. mars nk. kl. 16.00. 

          Í greinargerð ríkislögreglustjóra segir að af hálfu sýslumannsins á Eskifirði, ríkislögreglustjórans og ýmissa annarra lögreglustjóraembætta, hafi verið unnið að rannsókn eftirgreinds sakamáls í kjölfar þess að miðvikudaginn 11. þ.m. hafi fundist í höfninni í Neskaupsstað lík af karlmanni, sem augljóslega hafði verið varpað í höfnina með viðfestum sökkum.  Í samræmi við ákvæði b. liðar 1. mgr. 5. gr. lögreglulaga nr. 90/1996 hafi verið óskað aðstoðar frá ríkislögreglustjóra og hafi efnahagsbrotadeild embættisins veitt rannsóknaraðstoð frá miðvikudeginum 11. febrúar s.l.

                [ . . . ]

 

                Álit dómsins:

Telja verður að rökstuddur grunur sé fyrir því að kærði, X, hafi átt hlut að brotum gegn 124. gr., 173. gr. a, 211. gr. og eða 221. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og að hætta geti verið á því að hann torveldi rannsókn málsins, sem enn er ólokið, svo sem með því að skjóta undan gögnum og hafa áhrif á vitni og eða samseka, ef hann fær að fara frjáls ferða sinna.  Ber því samkvæmt a-lið 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála að taka kröfu ríkis­lögreglustjóra til greina eins og hún er fram sett og nánar greinir í úrskurðarorði, en ekki þykja efni til að marka gæsluvarðhaldinu styttri tíma.  Fyrirkomulag gæsluvarðhaldsins mun verða kynnt kærða við uppkvaðningu úrskurðarins og verður með þeim hætti sem fulltrúi ríkislögreglustjóra ákveður með tilliti til rannsóknar­hagsmuna.

Með vísan til þess að fulltrúi ríkislögreglustjóra hefur lýst því yfir að nauðsynlegt sé að fara fram á skýrslutökur af sakborningi og vitnum fyrir dómi áður en rannsóknargögn verða afhent, þykir rétt á þessu stigi að hafna kröfu verjanda um afhendingu rannsóknargagna.

Sigríður Ólafsdóttir héraðsdómari kvað upp úrskurðinn.

Úrskurðarorð:

          Kærði, X, skal sæta gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 24. mars 2004 klukkan 16.00.  Verður fyrirkomulag gæsluvarðhaldsins með þeim hætti sem fulltrúi ríkislögreglustjóra ákveður.

          Hafnað er kröfu verjanda um afhendingu rannsóknargagna.