Fimmtudaginn 18. júlí 2013.
Nr. 485/2013.	Ákæruvaldið (Kolbrún Benediktsdóttir saksóknari) gegn X (Brynjólfur Eyvindsson hdl.)

Kærumál. Framsal sakamanns.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem ákvörðun innanríkisráðherra um framsal X til Póllands var staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Viðar Már Matthíasson, Greta Baldursdóttir og Ólafur Börkur Þorvaldsson.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 13. júlí 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 17. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 12. júlí 2013, þar sem staðfest var ákvörðun innanríkisráðherra 5. júní 2013 um að framselja varnaraðila til Póllands. Kæruheimild er í 24. gr. laga nr. 13/1984 um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakamálum. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 13/1984 greiðist kærumálskostnaður úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs réttargæslumanns varnaraðila vegna meðferðar málsins fyrir Hæstarétti, sem ákveðin verður eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs réttargæslumanns varnaraðila, Brynjólfs Eyvindssonar héraðsdómslögmanns, 150.000 krónur.

                                                                  

Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur föstudaginn 12. júlí 2013 .

Málið barst dóminum 5. júlí síðastliðinn og var þingfest 8. sama mánaðar.  Það var tekið til úrskurðar í gær.

Sóknaraðili er ríkissaksóknari en varnaraðili er X, pólskur ríkisborgari, kt. [...].

 Sóknaraðili krefst þess að staðfest verði ákvörðun innanríkisráðuneytisins frá 5. júní  síðastliðnum um að framselja varnaraðila til Póllands.

Varnaraðili krefst þess að kröfunni verði hafnað og þóknun réttargæslumanns síns greidd úr ríkissjóði.

I

Í greinargerð ríkissaksóknara segir að hin umdeilda ákvörðun innanríkisráðuneytisins frá 5. júní 2013 varði beiðni pólskra dómsmálayfirvalda um framsal varnaraðila, sem sé pólskur ríkisborgari, til Póllands  til fullnustu fangelsisrefsingar. Samkvæmt framsalsbeiðninni, 22. október 2012, og meðfylgjandi gögnum sé um að ræða 270 daga (9 mánaða) langa fangelsisrefsingu. Hafi hann verið sakfelldur fyrir innbrot og þjófnað með dómi héraðsdóms í Slupsk frá 29. apríl 2011, með því að hafa á tímabilinu 6. til 9. janúar 2011, í [...] í [...] í Póllandi, eftir að hafa brotist inn í kjallara íbúðar nr. [...], stolið þaðan Husquarna keðjusög, rafmagnsbor og 30 krukkum af mat, að verðmæti 750 PLN. Hafi hann verið dæmdur í 18 mánaða samfélagsþjónustu, með skyldu til að vinna launalaust 40 klukkustundir á mánuði, sem og til bótagreiðslu. Dómstólinn hafi umreiknað refsinguna og breytti henni í 270 daga fangelsi þann 27. október 2011, vegna þess að varnaraðili hafi ekki uppfyllt skyldur sínar skv. dóminum, farið frá heimili sínu og ekki tilkynnt um nýjan dvalarstað.

Varnaraðila hafi verið kynnt framsalsbeiðnin hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu þann 18. desember 2012. Aðspurður hafi hann kannast við að framsalsbeiðnin ætti við hann en hann hafi mótmælt beiðninni.

Ríkissaksóknari hafi sent innanríkisráðuneytinu gögn málsins ásamt álitsgerð varðandi lagaskilyrði framsals, dags. 28. febrúar 2013. Hafi skilyrði laga nr. 13/1984 verið talin uppfyllt að svo stöddu, sbr. einkum ákvæði 1. og 3. mgr. 3. gr., varðandi tvöfalt refsinæmi og lágmarksrefsingu, og 9. gr. laganna, varðandi fyrningu. Í álitsgerðinni hafi verið tekið fram vegna skilyrðis 10. gr. laga nr. 13/1984 að til meðferðar hjá ríkissaksóknara væri mál vegna ætlaðs kynferðisbrots varnaraðila. Þann 22. maí 2013 hafi ríkissaksóknari tilkynnt innanríkisráðuneytinu um niðurfellingu sakamálsins.

Innanríkisráðuneytið hafi tekið ákvörðun í máli þessu með bréfi til ríkissaksóknara dags. 5. júní 2013. Fram komi í forsendum ráðuneytisins að heildstætt mat hafi verið lagt á aðstæður varnaraðila með tilliti til sjónarmiða mannúðarákvæðis 7. gr. framsalslaga nr. 13/1984. Að mati ráðuneytisins hafi ekki þótt nægjanlegar ástæður fyrir hendi til að réttmætt væri að synja um framsal á grundvelli umrædds ákvæðis. Hafi ráðuneytið vísað til þess að varnaraðili væri [...] ára gamall pólskur ríkisborgari sem hefði verið búsettur hér frá [...] 2011, en áður dvalið hér í rúmt eitt ár á árunum 2008 til 2009. Hann væri einhleypur og barnlaus og foreldrar hans og [...] systkini væru með lögheimili hér á landi. Heilsufar hans og fjölskyldu hans væri gott. Hann starfaði hjá [...]. Einnig hafi ráðuneytið vísað til þess að varnaraðili hefði hlotið refsidóm í Póllandi fyrir hegningarlagabrot og pólsk yfirvöld hefðu metið það svo að þau hefðu hagsmuni af því að fá hann framseldan til fullnustu refsingarinnar. Varnaraðila hafi mátt vera fyllilega ljóst að eftirmálar myndu verða vegna málsins.

Ákvörðun ráðuneytisins hafi verið kynnt varnaraðila 12. júní 2013 hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu. Þann 14. s.m. hafi innanríkisráðuneytinu borist krafa varnaraðila um úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur skv. 1. mgr. 14. gr. laga nr. 13/1984. Vegna ákvæðis 2. mgr. 14. gr. hafi verið óskað eftir heimild ráðuneytisins til að bera ákvörðunina undir dómstól. Hafi ráðuneytið fallist á beiðnina, sbr. bréf til ríkissaksóknara 18. júní sl.

Um skilyrði framsals samkvæmt I. og II. kafla laga nr. 13/1984 kveðst sóknaraðili vísa til áðurnefndar álitsgerðar ríkissaksóknara frá 28. febrúar 2013 og ákvörðunar innanríkisráðuneytisins frá 5. júní 2013. 

Af hálfu varnaraðila var ekki skilað greinargerð en í málflutningi réttargæslumanns hans kom fram að varnaraðili hygðist setjast að hér á landi en hér búi stór hluti af fjölskyldu hans. Þá hafi varnaraðili talið að umræddur dómur sem hann hefði hlotið hefði verið skilorðsbundinn og hann hafi ekki vitað af því að honum hefði verið breytt í óskilorðsbundið fangelsi. Hann hafi ekki verið eftirlýstur þegar hann hafi komið til Íslands og því sé ekki um það að ræða að hann hafi komið hingað til að komast undan refsingu. Þá benti réttargæslumaðurinn á að brot varnaraðila varði þjófnað á verðmætum að fjárhæð 25 til 30 þúsund íslenskra króna. Brotið sé því ekki stórfellt. Telji varnaraðili að ef hann verði framseldur til Póllands feli það í sér stórfellda röskun á högum hans, sem vega eigi þyngra en hagsmunir pólska ríkisins af framsali hans. Sé byggt á því að íslensk yfirvöld hafi farið gegn 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 um meðalhóf þegar ákvörðun hafi verið tekin um framasal varnaraðila. Þá var vísað til þess að umrætt brot væri eina brot varnaraðila í Póllandi og íslenskt sakavottorð hans sé hreint.

II

Samkvæmt 1. gr. laga nr. 13/1984 um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakamálum er heimilt að framselja mann ef hann er í erlendu ríki grunaður, ákærður eða dæmdur fyrir refsiverðan verknað. Þær upplýsingar og gögn sem kveðið er á um í 12. gr. laganna að fylgja skuli framsalsbeiðni eru öll til staðar í máli þessu. 

Samkvæmt 1. mgr. 3. gr. laga nr. 13/1984 er framsal á manni því aðeins heimilt ef verknaður eða sambærilegur verknaður getur varðað fangelsi í meira en 1 ár samkvæmt íslenskum lögum. Brot þau sem varnaraðili er grunaður um að hafa framið eru talin varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Refsing fyrir brot gegn ákvæðinu getur verið allt að 6 ára fangelsi. Skilyrði 1. mgr. 3. gr. laga nr. 13/1984 um framsal varnaraðila eru því uppfyllt. Þá liggur fyrir að varnaraðili var dæmdur til fangelsisrefsingar í 270 daga og því eru skilyrði 1. tl. 3. mgr. 3. gr. laganna uppfyllt. Þá er ekkert það komið fram sem gefur ástæðu til að ætla að einhver þeirra atriða sem um getur í 5. mgr. 3. gr. laganna eigi við. Loks er þess að geta að sök er ófyrnd og því uppfyllt skilyrði 9. gr. laganna.

Í ákvörðun innanríkisráðuneytisins er tekin rökstudd afstaða til þess hvort mannúðarástæður eigi að leiða til þess að kröfu um framsal verði hafnað. Þetta mat ráðuneytisins verður ekki endurskoðað, enda hafa ekki verið leiddar líkur að því að aðstæður varnaraðila hafi ekki verið metnar með réttum og málefnalegum hætti.

Ekki er unnt að líta svo á að þær röksemdir sem varnaraðili hefur fært fram geti, eins og hér stendur, á haft þau áhrif að horft verði framhjá einhverri þeirra lagalegu forsendna sem að framan eru raktar þannig að framasalsbeiðni bæri að hafna. Ekki er heldur unnt að fallast á með varnaraðila að málsmeðferð stjórnvalda sem leiddi til ákvörðunar innanríkisráðuneytisins 5. júní sl. um framsal varnaraðila til Póllands hafi verið í andstöðu við meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Eru því ekki efni til annars í máli þessu en staðfesta framangreinda ákvörðun.

Þóknun réttargæslumanns varnaraðila, að meðtöldum virðisaukaskatti, skal greidd úr ríkissjóði eins og nánar greinir í úrskurðarorði. Við ákvörðun þeirrar þóknunar er, auk þeirrar vinnu sem beinlínis hefur leitt af meðferð máls þessa, horft til vinnu réttargæslumannsins vegna farbanns sem varnaraðili hefur sætt sem og vegna yfirheyrslna hjá lögreglu

Halldór Björnsson héraðsdómari kvað upp úrskurðinn.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Ákvörðun innanríkisráðuneytisins 5. júní 2013 um að framselja varnaraðila, X, til Póllands, er staðfest.

Þóknun réttargæslumanns varnaraðila, Brynjólfs Eyvindssonar hdl., 276.100 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, skal greidd úr ríkissjóði.