Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Helgi I. Jónsson, Benedikt Bogason og Karl Axelsson.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 28. ágúst 2017, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 23. ágúst 2017, þar sem staðfest var ákvörðun dómsmálaráðuneytisins frá 13. júní sama ár um að framselja varnaraðila til Póllands. Kæruheimild er í 24. gr. laga nr. 13/1984 um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakamálum. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Samkvæmt upphafsmálslið 2. mgr. 193. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. 24. gr. laga nr. 13/1984, er kærufrestur þrír sólarhringar og byrjar hann að líða frá því aðili fékk vitneskju um úrskurð. Tók fresturinn að líða þegar við uppkvaðningu hins kærða úrskurðar, þar sem varnaraðila hafði verið tilkynnt að úrskurður yrði þá upp kveðinn. Kærufrestur var því liðinn þegar kæra barst héraðsdómi. Samkvæmt þessu verður málinu vísað frá Hæstarétti.

Eftir 2. mgr. 16. gr. laga nr. 13/1984 greiðist kærumálskostnaður úr ríkissjóði, þar með talin þóknun réttargæslumanns varnaraðila, sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.

Kærumálskostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun réttargæslumanns varnaraðila, Brynjólfs Eyvindssonar héraðsdómslögmanns, 124.000 krónur.       

Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 23. ágúst 2017

I

         Með bréfi ríkissaksóknara 6. júlí sl. var vísað til Héraðsdóms Reykjavíkur kröfu varnaraðila, X, um að skorið verði úr um það hvort skilyrði laga um framsal væru fyrir hendi vegna ákvörðunar dómsmálaráðuneytisins 13. júní 2017, en þar var fallist á beiðni pólskra dómsmálayfirvalds um að framselja varnaraðila. Um lagaheimild var í þessu efni vísað til II. kafla laga nr. 13/1984, um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakamálum, og til 1. mgr. 2. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála.

         Af hálfu sóknaraðila er þess krafist að ákvörðun dómsmálaráðuneytisins frá 13. júní 2017, um að framselja varnaraðila til Póllands, verði staðfest.

         Af hálfu varnaraðila er þess krafist að framsalskröfunni verði hafnað. Þá er krafist réttargæsluþóknunar úr ríkissjóði að mati dómsins að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

II

         Í máli þessu er leitað endurskoðunar á ákvörðun dómsmálaráðuneytisins 13. júní 2017 þar sem fallist var á beiðni pólskra dómsmálayfirvalda um að framselja varnaraðila til Póllands. Í upphafi munu pólsk yfirvöld hafa lýst eftir varnaraðila í Schengen upplýsingakerfinu. Varnaraðili var í kjölfarið boðaður til skýrslutöku hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 18. nóvember 2016. Þar staðfesti hann að lýsingin og handtökuskipun sem henni fylgdi ættu við hann. Hann kannaðist hins vegar ekki við þau tilvik sem voru tilefni handtökuskipunarinnar. Varnaraðili var því næst úrskurðaður í farbann. Hefur hann sætt farbanni síðan þá, nú síðast með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 16. júní 2017, en farbann samkvæmt þeim úrskurði fellur úr gildi 8. september nk.

         Í framhaldi af þessu bárust tvær framsalsbeiðnir frá pólskum dómsmálayfirvöldum, annars vegar frá saksóknara í Bialystok 25. nóvember 2016 og hins vegar frá saksóknara í Varsjá 29. sama mánaðar. Í fyrrgreindu beiðninni er óskað framsals á varnaraðila með vísan til Evrópuráðssamnings um framsal sakamanna. Þar kemur fram að til meðferðar hjá saksóknaraembættinu sé mál nr. [...] þar sem varnaraðili sé grunaður um refsiverða háttsemi sem þar er lýst í þremur liðum. Í fyrsta lagi kemur þar fram að varnaraðili sé grunaður um rán 18. febrúar 2004 í [...], í félagi við aðra nafngreinda einstaklinga, með því að veitast að tilgreindum manni með ofbeldi með þeim afleiðingum að hann hlaut áverka á vinstri augabrún, marbletti á vinstri handlegg og bólgið auga. Varnaraðili er þar borinn sökum um að hafa, ásamt hinum einstaklingunum, tekið [...] bifreið að andviði 60.000 PLN sem og skráningarskjöl tveggja annarra tilgreindra bifreiða. Í beiðninni kemur fram að háttsemi þessi varði við 1. mgr. 280. gr. pólskra hegningarlaga. Í öðru lagi er varnaraðila gefið að sök rán í Varsjá, í félagi við aðra, með því að veitast að nafngreindri konu 31. mars 2004 með ofbeldi þar til hún varð hjálparvana og síðan tekið tösku sem innihélt 24.000 PLN, eins og nánar er lýst í beiðninni. Þar kemur fram að háttsemi þessi varði við 1. mgr. 280. gr. pólskra hegningarlaga. Í þriðja lagi segir í beiðninni að varnaraðili sé grunaður um rán, í félagi við aðra, sem framið var 9. febrúar 2002 í Varsjá með því að hóta nafngreindum starfsmönnum tilgreindrar heildsölu með skotvopni og taka 44.750 PLN til tjóns fyrir heildsöluna auk farsíma eins starfsmannanna, eins og nánar er lýst í beiðninni. Fram kemur að háttsemin varði við 2. mgr. 280. gr. pólskra hegningarlaga. Í beiðninni er því lýst að A, sem sagður er vitorðsmaður varnaraðila í framangreindum brotum, hafi ítrekað lýst þátttöku varnaraðila í þeim. Þá hafi vitni staðfest framburð A.

         Síðari framsalsbeiðninni 29. nóvember 2016 er einnig reist á fyrrgreindum Evrópuráðssamningi. Þar kemur fram að saksóknaraembættið í Varsjá hafi til meðferðar mál nr. [...], þar sem varnaraðili sé grunaður um refsiverða háttsemi sem er nánar lýst í fimm töluliðum. Í fyrsta lagi rán 2. ágúst 2004 í [...], nálægt Varsjá, í félagi við aðra nafngreinda einstaklinga og í skipulagðri brotastarfsemi, með því að veitast að nafngreindum manni með hótunum og ofbeldi og haft af honum að minnsta kosti 90.000 bandaríkjadollara í reiðufé ásamt farsíma að andvirði 700 PLN, eins og nánar er lýst í beiðninni. Kemur þar fram að brotið varði við 1. mgr. 280. gr., sbr. 1. mgr. 65. gr. pólskra hegningarlaga. Í öðru lagi fíkniefnabrot með því að hafa ótilgreindan dag í lok janúar og byrjun febrúar 2005, í félagi við aðra nafngreinda einstaklinga og í skipulagðri brotastarfsemi, dreift einu kílógrammi af amfetamíni í sölu- og ágóðaskyni í Varsjá, eins og nánar er lýst í beiðninni. Fram kemur í beiðninni að brotið varði við 1. og 3. mgr. 56. gr. pólsku fíkniefnalaganna, sbr. 1. mgr. 65. gr. pólsku hegningarlaganna. Í þriðja lagi tilraun til ráns 2. júní 2004 í Varsjá með því að hafa, í félagi við aðra nafngreinda einstaklinga og í skipulagðri brotastarfsemi, veist að nafngreindum manni með hótunum og ofbeldi í því skyni að fá hann til þess að afsala sér eignum, einkum tveimur bifreiðum, sem er nánar lýst í beiðninni, auk reiðufjár sem nam 50.000 PLN, en án árangurs þar sem maðurinn náði að flýja. Í beiðninni segir að brotið varði við 1. mgr. 13. gr. og 1. mgr. 65. gr. pólskra hegningarlaga. Í fjórða lagi fjársvik með því að hafa, í félagi við aðra nafngreinda einstaklinga og í skipulagðri brotastarfsemi, sviðsett 27. október 2004 innbrot í bílskúr í [...] íbúðabyggingunni í [...], og þjófnað á [...] bát að andvirði 30.000 PLN, í því skyni að svíkja út vátryggingabætur úr tryggingu farartækisins hjá tilgreindu vátryggingarfélagi, eins og nánar er lýst í beiðninni. Fram kemur að brotið varði við 1. mgr. 298. gr., sbr. 1. mgr. 65. gr. pólskra hegningarlaga. Í fimmta og síðasta lagi er varnaraðila gefin að sök þátttaka í skipulögðum brotasamtökum á tímabilinu maí 2004 til júní 2006 í Varsjá, [...] og annars staðar á því svæði, en markmið samtakanna hafi falið í sér auðgunarbrot, eins og fjárkúgun og vopnuð rán, auk líkamsárása og frelsissviptinga sem og sölu skotvopna og sölu og dreifingu fíkniefna, eins og nánar er lýst í beiðninni. Er brot þetta talið varða við 2. mgr. 258. gr. pólskra hegningarlaga. Í framsalsbeiðninni kemur fram að ástæða þess að varnaraðili sé talinn viðriðinn brotin sé einkum framburður tveggja annarra einstaklinga sem aðild áttu að þeim, þeirra B og A. Er þar talið að framburður þeirra veiti sterkar líkur á því að varnaraðili hafi gerst sekur um þau brot sem honum eru gefin að sök.

         Í málinu liggur fyrir úrskurður héraðsdómara í Varsá frá 13. október 2009 um að varnaraðili skuli hnepptur í 14 daga varðhald í kjölfar handtöku hans. Á þeim forsendum hafi saksóknari í Varsjá gefið út eftirlýsingu á hendur varnaraðila 16. október 2009. Bæði úrskurður héraðsdómara og eftirlýsingin liggja fyrir í málinu í enskri þýðingu.

         Í málinu liggur einnig fyrir úrskurður héraðsdómara Bialystok 30. júní 2011 þess efnis að varnaraðili skuli sæta 14 daga varhaldi í kjölfar handtöku. Á þeim grunni hafi saksóknari í Bialystok gefið út eftirlýsingu á hendur varnaraðila annars vegar 2. ágúst 2011 og hins vegar 24. nóvember 2016. Tilefni þess að eftir honum var lýst í seint á árinu 2016 var að í fyrri eftirlýsingunni var ekki vikið að þeirri háttsemi sem varnaraðili er grunaður um að hafa framið 9. febrúar 2002, sbr. lýsingu í framsalsbeiðni í þriðja lið. Þessi gögn liggja fyrir í málinu í enskri þýðingu, en þau fylgdu framsalsbeiðninni.

         Auk þessara gagna fylgdu beiðnunum viðeigandi lagaákvæði á pólsku og ensku ásamt ljósmynd af varnaraðila. Þá er evrópsk handtökuskipun meðal gagna málsins.

         Eftir að framsalsbeiðnirnar bárust íslenskum yfirvöldum var varnaraðila kynnt efni þeirra 5. janúar 2017. Upplýsti varnaraðili þá að hagir hans væru óbreyttir, en að fjölskylda hans liði illa yfir málinu. Þvertók hann fyrir að hafa gerst sekur um þau brot sem honum voru gefin að sök og hafnaði framsalsbeiðnunum. Þá neitaði hann því sem þar kæmi fram að hann hefði verið í felum. Kvaðst hann hafa verið á Íslandi í tíu ár, dvalið hér löglega og aldrei verið í felum. Fram kemur í gögnum málsins að efni 7. gr. laga nr. 13/1984 hafi verið kynnt fyrir varnaraðila við yfirheyrsluna auk þess sem honum voru veittar leiðbeiningar um framvindu málsins og rétt hans til þess að leita úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur um það hvort skilyrði laga fyrir framsali væru fyrir hendi ef ráðuneytið kæmist að þeirri niðurstöðu að hann skyldi framseldur til Póllands.

         Ríkissaksóknari sendi innanríkisráðuneytinu gögn málsins ásamt álitsgerð 16. mars 2017 um lagaskilyrði framsals. Í álitsgerðinni er komist að þeirri niðurstöðu að efnisskilyrði laga nr. 13/1984 væru uppfyllt. Þannig lytu báðar beiðnirnar að brotum sem gætu varðað meira en eins ár fangelsi  samkvæmt íslenskum lögum, sbr. 1. mgr. 3. gr. laganna. Þá lægju fyrir úrskurðir dómara í Póllandi um 14 daga varhald varnaraðila í kjölfar handtöku hans og því væri skilyrði 2. mgr. 3. gr. laganna einnig fyrir hendi. Þá væri ekkert fram komið í málinu sem gæfi til kynna að grunur um refsiverða háttsemi varnaraðila fullnægði ekki grunnreglum íslenskra laga um rökstuddan grun, refsiverða háttsemi eða lögfulla sönnun sakar, sbr. 5. mgr. 3. gr. laga nr. 13/1984. Í álitsgerðinni er bent á að ætluð brot, sem tiltekin væru í töluliðum 1, 3, 4 og 5 í framsalsbeiðni 29. nóvember 2016, og öll brotin sem tilgreind væru í framsalsbeiðni 25. nóvember 2016 væru fyrnd samkvæmt íslenskum lögum. Hins vegar væri brot sem tiltekið væri í tölulið 2 í framsalsbeiðninni 29. nóvember 2016 ófyrnt að íslenskum lögum. Því næst er rakið að samkvæmt 2. mgr. 9. gr. laga nr. 13/1984 skyldu pólsk lög gilda um rof fyrningarfrests. Samkvæmt 102. gr. pólsku hegningarlaganna rofnaði hann þegar málsmeðferð gegn viðkomandi hæfist. Af gögnum málsins mætti ráða að málsmeðferð vegna brota sem lýst væri í framsalsbeiðni 29. nóvember 2016 hefði hafist í síðasta lagi 16. október 2009 þegar varnaraðili hefði verið eftirlýstur af saksóknara, þ.e. innan fyrningarfrests umræddra brota. Þá hefði málsmeðferð hafist vegna brota sem lýst væri í framsalsbeiðni 25. nóvember 2016 annars vegar 2. ágúst 2011 í síðasta laga varðandi liði I og II, og hins vegar 24. nóvember 2016 varðandi brot sem lýst væri í III lið í framsalsbeiðninni. Af þessu leiddi að fullnægt væri ákvæði 1. mgr. 9. gr. laga nr. 13/1984 um að brotin væru ófyrnd. Jafnframt var komist að þeirri niðurstöðu að 8. og 10. gr. laga nr. 13/1984 stæðu ekki í vegi fyrir framsali. Þá teldust formskilyrði 12. gr. sömu laga uppfyllt.

         Eins og fram hefur komið tók dómsmálaráðuneytið ákvörðun þess efnis að fallast á framsalsbeiðni pólskra yfirvalda 13. júní 2017. Í niðurstöðukafla ákvörðunarinnar er fjallað um hvort aðstæður, sem lýst er í 7. gr. laga nr. 13/1984, ættu við í málinu þannig að efni væri til þess að synja um framsal af mannúðarástæðum. Þar segir orðrétt eftirfarandi:

Ráðuneytið hefur lagt heildstætt mat á aðstæður varnaraðila með tilliti til sjónarmiða 7. gr. laga nr. 13/1984. Varnaraðili er 40 ára pólskur ríkisborgari sem verið hefur búsettur hér á landi frá árinu 2007. Varnaraðili á fjölskyldu hér á landi en hann er kvæntur og á eitt ungt barn. Varnaraðili hefur unnið síðan hann kom til Íslands og starfar nú hjá fyrirtækinu [...] Að auki vinnur hann hjá [...] þar sem hann er einnig hluthafi. Varnaraðili kvað heilsufar sitt og fjölskyldunnar vera mjög gott.

      Þegar málsatvik eru virt heildstætt og tekið er tillit til ákvarðana ráðuneytisins í sambærilegum málum þykja ekki nægjanlegar ástæður fyrir hendi til að réttmætt sé að synja um framsal á grundvelli 7. gr. laga nr. 13/1984. Við það mat hefur ráðuneytið haft til hliðsjónar að ekki má beita 7. gr. nema í alveg sérstökum tilfellum því annars missir framsalskerfið gildi sitt í alþjóðlegu samstarfi á sviði afbrotamála. Í því sambandi vísar ráðuneytið m.a. til þess að varnaraðili er grunaður um hegningar- og fíkniefnalagabrot í Póllandi og hafa pólsk yfirvöld metið það svo að þau hafi hagsmuni af því að fá hann framseldan til meðferðar málanna þar í landi.

         Í ákvörðuninni er einnig vísað til þess að varnaraðili hafi ekki lagt fram nein gögn til stuðnings þeirri málsástæðu sinni að hann væri hafður fyrir rangri sök. Þá beri samkvæmt athugasemdum við 5. mgr. 3. gr. laga nr. 13/1984 að leggja erlendan dóm eða ákvörðun um handtöku eða fangelsum til grundvallar við meðferð á framsalsmáli. Neitun varnaraðila á sakargiftum leiddi út af fyrir sig ekki til þess að íslensk yfirvöld krefðust frekari sönnunargagna. Þá var það mat ráðuneytisins að fjölskylduhagir varnaraðila gætu einir og sér ekki leitt til synjunar á framsali á grundvelli 7. gr. laga nr. 13/1984.

         Í greinargerð ríkissaksóknara er framangreindum málsatvikum og ákvörðunum lýst. Tekið er fram að sakavottorð varnaraðila sé hreint og hann hafi engin ólokin mál í kerfi lögreglu. Ákvörðun ráðuneytisins hafi verið kynnt varnaraðila 30. júní 2017 hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu. Samdægurs hafi varnaraðili krafist úrskurðar Héraðsdóms Reykjavíkur samkvæmt 1. mgr. 14. gr. laga nr. 13/1984.

         Um skilyrði framsals samkvæmt I. og II. kafla laga nr. 13/1984 vísar ríkissaksóknari til fyrrgreindrar álitsgerðar frá 16. mars 2017 sem og til ákvörðunar dómsmálaráðuneytisins 13. júní 2017.

III

         Af hálfu varnaraðila er á því byggt að hann sé saklaus af þeim ætluðu brotum sem pólsk yfirvöld reisa framsalskröfur sínar á. Varnaraðili byggir einnig á því að hagsmunir varnaraðila af því að vera ekki framseldur séu ríkari en hagsmunir pólskra yfirvalda af því að fá hann framseldan. Er á því byggt að réttinum beri að leggja mat á þessa hagsmuni. Aðstæður varnaraðila séu með þeim hætti að hann hafi verið búsettur hér á landi í tæp ellefu ár og hafi stundað hér vinnu allan þann tíma. Hann hafi ávallt staðið skil á opinberum gjöldum, tekið þátt í þjóðfélaginu og verið góður og gegn þegn hér á landi. Varnaraðili eigi fimm ára gamla stúlku sem hafi fæðst á Íslandi. Þá sé varnaraðili í hjúskap. Kveður hann eiginkonu sína haldna kvíða og að hún fái stundum kvíðaköst. Hún sé undir læknishendi vegna þessa og taki kvíðastillandi lyf samkvæmt læknisráði. Varnaraðili leggur fram læknisvottorð þessu til stuðnings. Þá vísar varnaraðili til þess að þau hjónin eigi íbúð að [...] í Hafnarfirði þar sem þau búi. Þau greiði af tveimur áhvílandi fasteignalánum sem muni fara í vanskil verði varnaraðili framseldur. Fari svo blasi við að fasteignin verði seld nauðungasölu, enda hafi eiginkona varnaraðila enga burði til þess að standa í skilum. Framsal nú myndi því raska aðstæðum varnaraðila verulega og hljóti það að vega þyngra en hagsmunir pólskra yfirvalda af því að fá varnaraðila framseldan vegna gamalla, ætlaðra brota varnaraðila, sem hann neiti að hafa framið.

         Í þessu sambandi leggur varnaraðili áherslu á að fimmtán ár séu liðin frá því að fyrsta ætlaða brotið eigi að hafa verið framið og ellefu ár frá því að það síðasta eigi að hafa átt sér stað. Þá leggur varnaraðili fram sakavottorð sitt frá Póllandi sem beri með sér að hann hafi aldrei brotið af sér þar í landi. Bendir hann á að sú staðreynd samrýmist varla því að hann eigi að hafa verið meðlimur í glæpasamtökum. Jafnframt tekur varnaraðili fram að hann hafi komið til Íslands í góðri trú, en hann hafi ekki verið að flýja réttvísina í Póllandi. Hann hafi ekki verið eftirlýstur af pólskum yfirvöldum við komuna til Íslands og kveðst hann ekki hafa farið huldu höfði á hér á landi. Þegar íslensk lögregluyfirvöld hafi haft samband við hann hafi það komið honum í opna skjöldu. Hafi hann talið að engin sakamál gegn honum hafi verið óafgreidd í Póllandi. Þá veki það furðu að pólsk yfirvöld hafi ekki sett sig í samband við hann allan þann tíma sem varnaraðili hafi dvalið hér á landi.

         Varnaraðili leggur áherslu á að ráðuneytinu beri að gæta meðalhófs þegar ákvarðanir eru teknar um framsal. Telur hann að meðalhófs hafi ekki verið gætt þegar fallist hafi verið á framsalsbeiðni pólskra yfirvalda.

IV

         Samkvæmt 1. mgr. 1. gr. laga nr. 13/1984 er heimilt að framselja mann sem er grunaður, ákærður eða dæmdur í erlendu ríki fyrir refsiverðan verknað að fullnægðum skilyrðum laganna. Framsalsbeiðni pólskra yfirvalda er reist á Evrópusamningi um framsal sakamanna frá árinu 1957 sem Ísland fullgilti árið 1984 og Pólland árið 1993. Samkvæmt þeim samningi eru aðilar hans skuldbundnir til framsals að fullnægðum tilteknum skilyrðum.

         Eins og rakið hefur verið liggja fyrir í málinu tvær beiðnir pólskra yfirvalda þar sem farið er fram á að varnaraðili verði framseldur vegna gruns um að hann hafi gerst sekur um samtals átta brot á pólskum hegningarlögum. Gerð er grein fyrir brotunum í beiðnunum og hefur þeim verið lýst hér að framan. Öll brotin varða fangelsi í meira eitt ár samkvæmt íslenskum lögum og því eru uppfyllt skilyrði 1. mgr. 3. gr. laga nr. 13/1984.

         Varnaraðili hefur kannast við að framsalsbeiðnin beinist að sér en neitar að hafa gerst sekur um þau brot sem þar er lýst. Í framsalsbeiðnunum kemur fram að grunur um aðild varnaraðila að umræddum brotum sé m.a. reistur á framburði annarra sakborninga í þessum málum auk vitna. Í málinu liggja fyrir úrskurðir héraðsdómara í Póllandi þar sem varnaraðila er gert að sæta varðhaldi í kjölfar handtöku. Skilyrðum 2. mgr. 3. gr. laga nr. 13/1984 er því fullnægt og engin rökstudd ástæða er til að ætla að beiðnin fullnægi ekki grunnreglum íslenskra laga um rökstuddan grun, refsiverða háttsemi eða lögfulla sönnun, sbr. 5. mgr. 3. gr. laga nr. 13/1984.

         Varnaraðili hefur ekki byggt á því að 9. gr. laga nr. 13/1984 standi í vegi fyrir framsali, en með vísan til 2. mgr. ákvæðisins verður að leggja til grundvallar að fyrningarfrestur brotanna hafi, í samræmi við pólsk lög, rofnað á þeim tíma sem fram kemur í álitsgerð sóknaraðila til ráðuneytisins. Fallist er á með sóknaraðila að ætluð sök varnaraðila sé af þessum sökum ófyrnd í öllum tilvikum þannig að 1. mgr. 9. gr. laga nr. 13/1984 standi ekki í vegi fyrir framsali hans.

         Á því er byggt af hálfu varnaraðila að synja beri um framsal á grundvelli þeirra atriða sem komi í 7. gr. laga nr. 13/1984. Í ákvæðinu segir að í sérstökum tilvikum megi synja um framsal ef mannúðarástæður mæla gegn því svo sem aldur, heilsufar eða aðrar persónulegar aðstæður. Í ákvörðun dómsmálaráðuneytisins 13. júní sl. er fjallað um það hvort slíkar aðstæður séu fyrir hendi og hvort þær eigi að valda því að synja beri um framsal varnaraðila.

         Eins og rakið hefur verið, og fram kemur í ákvörðun ráðuneytisins, hefur varnaraðili verið búsettur hér á landi í rúm tíu og hálft ár með eiginkonu sinni og er dóttir þeirra fædd hér á landi. Þá hefur hann alla tíð verið virkur þátttakandi í atvinnulífi hér á landi, eins og þar kemur fram. Með ákvörðun ráðuneytisins var tekin rökstudd afstaða til þess hvort þessi atriði og eftir atvikum aðrar persónulega aðstæður eigi að leiða til þess að hafna skuli framsalsbeiðnunum af mannúðarástæðum. Ekki verður betur séð en að niðurstaða ráðuneytisins hafi byggst á málefnalegum sjónarmiðum þar sem litið hafi verið heildstætt til þeirra atriða sem þýðingu geta haft í þessu sambandi. Verður í því efni vega persónulegar aðstæður varnaraðila og fjölskyldu hans á móti hagsmunum pólskra yfirvalda í ljósi sakargifta. Samkvæmt orðalagi ákvæðisins verða slík persónuleg sjónarmið að vera sérstaklega rík til þess að þau vegi þyngra en hagsmunir er tengjast framgangi réttvísinnar í viðkomandi ríki.

         Ekki verður séð að upplýsingar um heilsufar eiginkonu varnaraðila hafi legið fyrir í málinu þegar ákvörðun var tekin. Dómurinn telur að ráðuneytinu hafi þó ekki borið að kalla sérstaklega eftir þeim upplýsingum, en varnaraðili hafði við yfirheyrslu hjá lögreglu upplýst að heilsufar hans og fjölskyldu hans væri gott. Þá telur dómurinn að þær upplýsingar breyti ekki fyrrgreindri niðurstöðu ráðuneytisins. Sama gildir um þær upplýsingar sem lagðar hafa verið fram um fjárhagsaðstæður fjölskyldunnar. Ekki er því efni til þess að hnekkja mati ráðuneytisins um að undantekningarregla 7. gr. laga nr. 13/1984 eigi ekki að leiða til þess að hafna beri beiðnum pólskra yfirvalda um að varnaraðila verði framseldur til Póllands vegna gruns um aðild hans að þeim átta brotum sem þar er lýst. Fær dómurinn ekki sé að meðalhófsregla 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 breyti þessari niðurstöðu.

         Samkvæmt framansögðu er ekkert fram komið í máli þessu sem gefur til kynna að skilyrðum fyrir framsali varnaraðila í samræmi við beiðni pólskra yfirvalda séu ekki fyrir hendi. Ákvörðun dómsmálaráðuneytisins verður því staðfest um að hann skuli framseldur til Póllands.

         Samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 13/1984 greiðist þóknun réttargæslumanns og annar sakarkostnaður málsins úr ríkissjóði. Með hliðsjón af umfangi málsins í heild þykir þóknun réttargæslumanns varnaraðila, Brynjólfs Eyvindssonar hdl., hæfilega ákveðinn 550.000 krónur og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

         Ásmundur Helgason héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð:

         Ákvörðun dómsmálaráðuneytisins frá 13. júní 2017, um að framselja varnaraðila, X, til Póllands, er staðfest.

         Þóknun Brynjólfs Eyvindssonar héraðsdómslögmanns, skipaðs réttargæslumanns varnaraðila, 550.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.