Þriðjudaginn 27. október 2015.
Nr. 723/2015.	Lögreglustjórinn á Austurlandi (Helgi Jensson fulltrúi) gegn X (Stefán Þór Eyjólfsson hdl.)

Kærumál. Farbann.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta áfram farbanni á grundvelli b. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. 1. mgr. 100. gr. sömu laga.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Greta Baldursdóttir og Benedikt Bogason og Ingveldur Einarsdóttir settur hæstaréttardómari.   

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. október 2015 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Austurlands 21. október 2015 þar sem varnaraðila var áfram gert að sæta farbanni allt til miðvikudagsins 4. nóvember 2015 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að farbanninu verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.    

                    

Úrskurður Héraðsdóms Austurlands 21. október 2015.

Lögreglustjórinn á Austurlandi hefur með beiðni, sem barst héraðsdómi í dag, gert kröfu um að X, verði gert að sæta farbanni í tvær vikur, frá miðvikudeginum 21. október 2015 kl. 16.00, til miðvikudagsins 4. nóvember 2015 kl. 16.00, eða þar til dómur gangi í máli hennar, nr. 317-2015-[...], en ákæra verði gefin út í málinu eins fljótt og mögulegt verði.

Af hálfu kærðu er beiðni lögreglustjóra mótmælt og þess krafist að henni verði hafnað, en til vara að farbanni verði markaður skemmri tími.

Í greinargerð lögreglustjóra kemur fram að kærða sé grunuð um mjög stórfelldan innflutning á fíkniefnum, sem teljist varða við 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa flutt til landsins mjög mikið magn af MDMA, falið í bifreiðinni [...], sem komið hafi til [...] með farþegaferjunni [...].

Kl. 09.00 þann 8. september sl. hafi komið til hafnar á [..], farþegaferjan [...]. Kl. 10:00 hafi komið akandi frá borði, bifreiðin [...], tegund [...]. Hafi bifreiðin farið á grænt tollhlið. [...] fæddur [...]. febrúar [...], sem einnig sé kærður í þessu máli, hafi ekið bifreiðinni en kærða X setið í farþegasæti. Tollgæslan hafi ákveðið að taka bifreiðina og kærðu í úrtaksleit. Við leit í bifreiðinni hafi fundist gríðarlegt magn af MDMA eða Extacy, falið í varadekki, tveimur gaskútum og í 14 niðursuðudósum, sem hafi verið í bifreiðinni. Hafi kærði [...] játað að hafa vitað um tilvist fíkniefnanna og vísaði lögreglu á efnin, en eiginkona hans, kærða X, hafi neitað að hafa vitað um efnin. [..] staðhæfi að X hafi ekki vitað um tilvist efnanna.

Þegar grunur hafi vaknað um að í bifreiðinni kynnu að vera fíkniefni, hafi kærða X verið handtekin, sama dag kl. 13.25, en kærði [...] hafi verið handtekinn kl. 13.30 og nákvæmari leit farið fram í bifreiðinni.

Mjög mikið ósamræmi sé milli framburðar kærðu X og framburðar dóttur hennar, m.a. um það hvert för þeirra hafi verið heitið. Kærða hafi sagt dóttur sinni að hún og kærði [...] væru að fara í frí til [...] og hafi aldrei minnst á Ísland, samkvæmt framburði dótturinnar. Þetta hafi hún líka sagt nágrönnum sínum. Hafi kærða ekki gefið neinar skynsamlegar skýringar á þessu ósamræmi. Þá komi skýrt fram í framburði kærðu X að hún og kærði [...] hafi verið í fjárhagskröggum og margir ógreiddir reikningar hafi fundist í húsbíl þeirra. Samt sem áður segi kærða að þau hafi ákveðið að fara í frí til Íslands í heilan mánuð, leigja til þess húsbíl fyrir 4.600 Evrur og kaupa sér far fyrir þau og bílinn til Íslands fyrir um 2.000 Evrur, auk þess sem [...] hafi látið hana hafa 1.600 Evrur til að greiða reikninga, að hennar sögn. Þá segi kærða að atvinnuleysisbætur hennar séu 800 til 900 Evrur á mánuði en útgjöldin séu 1800 til 2000 Evrur á mánuði. Kærði [...] sé búinn að vera atvinnulaus lengi og sé öryrki. Kærða hafi engar skynsamlegar skýringar gefið á því hvaðan hún telji að þeir peningar sem allt í einu virtust vera til staðar séu komnir.

Kærða X sé því enn undir rökstuddum grun um að hafa tekið þátt í innflutningi fíkniefnanna, enda þyki framburður hennar mjög ótrúverðugur. Sendar hafi verið til útlanda beiðnir um rannsóknir á ákveðnum atriðum, sem m.a. beinist að því að upplýsa um þátttöku kærðu X í málinu. Því sé lögreglu nauðsynlegt að kærða verði úrskurðuð til að sæta áfram farbanni, en lögreglan óttist að kærða muni reyna að komast úr landi til að freista þess að komast undan málsókn eða fullnustu refsingar verði farbanni aflétt.

Krafa um farbann byggi á 1. mgr. 100. gr., sbr. b-lið 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Byggt sé á því að ætla megi að kærða muni reyna að komast úr landi, enda um erlendan ríkisborgara að ræða sem engin tengsl hafi við Ísland. Um sé að ræða rökstuddan grun um aðild kærðu að stórfelldu fíkniefnabroti, sem geti varðað allt að 12 ára fangelsi. Lögreglan sé ennþá að rannsaka málið og meðal annars sé beðið eftir upplýsingum frá erlendum yfirvöldum, sem miklu máli geti skipt til að upplýsa frekar um þátt kærðu í málinu.

Kærða hafi verið úrskurðuð til að sæta gæsluvarðhaldi í tvær vikur, eða til miðvikudagsins 23. september kl. 16.00, með úrskurði Héraðsdóms Austurlands, uppkveðnum þann 9. september sl. Gæsluvarðhaldið hafi síðan verið framlengt um tvær vikur með úrskurði héraðsdóms Reykjaness uppkveðnum þann 23. september sl. Í framhaldi af því hafi kærða verið vistuð í fangelsinu Litla-Hrauni og síðan í fangelsinu á Akureyri. Gæsluvarðhaldið hafi síðan verið framlengt um tvær vikur með úrskurði Héraðsdóms Norðurlands eystra uppkveðnum þann 7. október sl., en sem Hæstiréttur Íslands hafi breytt í farbann til miðvikudagsins 21. október 2015, með dómi uppkveðnum 13. október sl.

                Krafa um framlengingu farbanns sé nú lögð fyrir Héraðsdóm Austurlands með heimild í 49. gr. laga nr. 88/2008, en Lögreglustjórinn á Austurlandi stýri rannsókn málsins.

                Af hálfu kærðu er bent á að farbann sé afar íþyngjandi í hennar garð, enda eigi hún engin tengsl við landið. Rannsókn málsins hafi þegar staðið yfir í um 6 vikur og að þótt hingað til hafi dómstólar fallist á að skilyrði um rökstuddan grun teljist uppfyllt, hljóti að fjara undan þeim grun eftir því sem tíminn líði án þess að sá grunur styrkist.

Niðurstaða:

                Eins og rakið er hér að framan sætti kærða gæsluvarðhaldi frá 9. september til 13. október sl., er úrskurði héraðsdóms um áframhaldandi gæsluvarðhald var snúið með dómi Hæstaréttar í máli nr. 690/2015. Þess í stað var með nefndum dómi réttarins kveðið á um að kærðu skyldi bönnuð för frá Íslandi allt til dagsins í dag kl. 16, með vísan til b-liðar 1. mgr. 95. gr. og 1. mgr. 100. gr. laga nr. 88/2008. Líkt og fram kemur í þeim dómi hefur kærða sætt þvingunarúrræðum vegna rökstudds gruns um aðild hennar að innflutningi á miklu magni fíkniefna hingað til lands. Benda fyrirliggjandi rannsóknargögn ekki til þess annars en að enn leiki rökstuddur grunur á um aðild kærðu að innflutningi fíkniefnanna. Kærða er erlendur ríkisborgari og hefur engin tengsl við landið. Rannsókn málsins miðar vel að sögn lögreglu, en er ólokið og er m.a. beðið gagna erlendis frá. Samkvæmt framanrituðu og með vísan til b-liðar 1. mgr. 95. gr. og 1. mgr. 100. gr. laga nr. 88/2008 verður að telja að enn séu uppfyllt skilyrði til þess að banna kærðu brottför af landinu. Þykja ekki efni til að marka farbanni skemmri tíma en krafist er og verður því fallist á kröfu lögreglustjóra eins og hún er framsett, en til þess er að líta að lögreglu ber að fella niður þá ráðstöfun jafnskjótt og í ljós kemur að hennar er ekki lengur þörf.

                Hildur Briem héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Úrskurðarorð:

                Kærðu, X, er bönnuð för frá Íslandi allt til miðvikudagsins 4. nóvember 2015 kl. 16.00.