Þriðjudaginn 23. apríl 2013.
Nr. 278/2013.	Ákæruvaldið (Daði Kristjánsson saksóknari) gegn X (Hólmgeir Elías Flosason hdl.)

Kærumál. Gæsluvarðhald. 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Eiríkur Tómasson, Greta Baldursdóttir og Þorgeir Örlygsson.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 19. apríl 2013, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 22. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 19. apríl 2013, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi þar til dómur gengur í máli hans, þó eigi lengur en til föstudagsins 17. maí 2013 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, til vara að honum verði gert að sæta farbanni, en að því frágengnu að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 19. apríl 2013.

Ríkissaksóknari hefur krafist þess að Héraðsdómur Reykjavíkur úrskurði að X, litháskur ríkisborgari, kt. [...], [...], [...], sæti áfram gæsluvarðhaldi uns dómur gengur í máli hans, þó eigi lengur en til föstudagsins 17. maí 2013, kl. 16:00. Til vara er þess krafist að X verði bönnuð för frá Íslandi á sama tímabili.

Í greinargerð ákæruvaldsins kemur fram að rannsókn málsins hafi hafist 21. janúar sl. en lögreglan hafi þann dag lagt hald á samtals 19.435,62 g af amfetamíni. Hinn 24. janúar sl. hafi lögreglan lagt hald á 1.710 ml af amfetamínbasavökva. Fíkniefnin hafi fundist við leit tollgæslu í póstsendingum í póstmiðstöðinni að [...] sem hafi borist til landsins frá Danmörku.

Rannsóknargögn hafi borist ríkissaksóknara 10. apríl sl. og hafi þau verið yfirfarin af ákæranda. Ákæra hafi verið gefin út 18. apríl sl. X sé gefið að sök stórfellt fíkniefnalagabrot, sbr. ákærulið II/2. X neiti sök. X kannist við að hafa verið í Kaupmannahöfn og verið í samskiptum við aðra sakborninga sem þar sé lýst en það hafi ekki tengst meintu fíkniefnalagabroti. X hafi ekki gefið haldbærar skýringar á því hvers vegna hann hafi fylgt sakborningnum Y um [...] þegar sá síðarnefndi hafi tekið á móti pakka stuttu síðar frá öðrum sakborningi, sem hafi innihaldið fíkniefni en lögreglan hafi skipt út áður út fyrir gerviefni. X hafi borið um að hafa ekki vitað hvað hafi verið í kassanum eða hvað hafi staðið til og hann hafi aðeins fylgt fyrirmælum Y. X hafi hins vegar kannast við að hafa verið í samskiptum við sakborninginn Z á [...] í tengslum við móttöku pakkans en af framburði Z verði ráðið að X hafi verið fullur þátttakandi í brotinu. Þá hafi verið upplýsingar í síma X um vefsíðuskoðanir um fyrirtæki sem skráð hafi verið sem viðtakandi pakkans en hann hafi skýrt það á þá leið að hann hafi lánað Y símann. Framburður X sé fremur ótrúverðugur og ósennilegur á köflum. Ríkissaksóknari vísi að öðru leyti til afrits af ákæruskjali og rannsóknargagna málsins.

X hafi verið handtekinn 29. janúar sl. og hafi hann sætt óslitnu gæsluvarðhaldi frá 30. janúar sl., fyrst á grundvelli a-liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008, sbr. úrskurði Héraðsdóms Reykjaness frá 30. janúar sl. (nr. R-67/2013), 7. febrúar sl. (nr. R-84/2013), 21. febrúar sl. (R-123/2013), en síðan á grundvelli 2. mgr. 95. gr. sömu laga frá 7. mars sl., sbr. dóm Hæstaréttar frá 11. mars sl. (nr. 149/2013) og úrskurð Héraðsdóms Reykjaness frá 4. apríl sl. (R-245/2013).

Með vísan til rannsóknargagna og þess sem að framan sé rakið þyki varnaraðili vera undir sterkum rökstuddum grun um stórfellt fíkniefnalagabrot. Ríkissaksóknari telji áframhaldandi gæsluvarðhald vera nauðsynlegt vegna almannahagsmuna. Um sé að ræða meint stórfelld fíkniefnalagabrot sem varði mikið magn af sterkum ávana- og fíkniefnum sem lögregla hafi lagt hald á og séu þau talin hafa átt að fara í sölu og dreifingu til ótiltekins fjölda manna hér á landi. Þá sé meint aðild X talin vera veigamikil og fari fram úr því að vera virt sem hlutdeild, sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga, enda taki ákæra mið af því. Um sé að ræða mikið af amfetamínvökva (basa) sem unnt hafi verið að breyta í duft (súlfat) og þar með tækt til neyslu. Matsgerðir frá rannsóknarstofu Háskóla Íslands staðfesti að með venjulegri útþynningu í almenna neysluskammta hefði áætlað magn efnis verið allt að 17 kg af amfetamíni. Ríkissaksóknari telji að það muni særa réttarvitund almennings og valda almennri hneykslan í samfélaginu ef sakborningur, sem liggi undir sterkum rökstuddum grun um svo alvarlegt fíkniefnalagabrot, eins og talið sé eiga við um X, gangi laus á meðan máli hans sé ólokið.

Ríkissaksóknari telji að forsendur fyrir áframhaldandi gæsluvarðhaldi á grundvelli almannahagsmuna hafi ekki breyst frá því dómur Hæstaréttar hafi verið kveðinn upp 11. mars sl. Sakarefnið sé hið sama og þá sé sönnunarstaðan óbreytt. Aðild X að meintu broti sé skilgreind með svipuðum hætti í ákæru og áður hafi verið lagt út frá á rannsóknarstigi, eða ekki muni svo miklu að nokkru skipti við heildarmat á alvarleika með tilliti til almannahagsmuna.

Telji dómstólar að skilyrði séu ekki nægjanlega uppfyllt varðandi áframhaldandi gæsluvarðhald á grundvelli almannahagsmuna þá sé byggt á því til vara að skilyrði farbanns séu uppfyllt. X sé erlendur ríkisborgari sem sæti ákæru um alvarleg brot og er nauðsynlegt vegna saksóknar- og fullnustuhagsmuna að tryggja nærveru hans uns endanlegur dómur gangi í máli hans. Telja megi að X hafi mikla hagsmuni af því að koma sér af landi brott áður en máli hans ljúki eigi hann þess kost.

Sakarefnið sé talið varða við 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 64/1974 og 1. gr. laga nr. 32/2001. Um heimild til gæsluvarðhalds vegna aðalkröfu sé vísað til 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála. Um heimild til farbanns vegna varakröfu sé vísað til b-liðar 1. mgr. 95. gr. og 1. mgr. 100. gr. laga nr. 88/2008.

Samkvæmt framansögðu og gögnum málsins að öðru leyti og með vísan til dóms Hæstaréttar í máli nr. 149/2013 verður fallist á það með ákæruvaldinu að varnaraðili sé undir sterkum grun um að hafa framið stórfellt fíkniefnabrot. Brot það sem varnaraðili er grunaður um að hafa framið getur varðað allt að 12 ára fangelsi, sbr. 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Varnaraðili hefur sætt gæsluvarðhaldi frá 30. janúar sl., í fyrstu á grundvelli a-liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, en frá 7. mars sl. á grundvelli 2. mgr. 95. gr. sömu laga, sbr. dóm Hæstaréttar frá 11. mars sl. í málinu nr. 149/2013 og úrskurð Héraðsdóms Reykjaness frá 4. apríl sl. Ákæra á hendur varnaraðila var gefin út í gær. Samkvæmt framansögðu verður fallist á það með ákæruvaldinu að áframhaldandi gæsluvarðhald sé nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna, samkvæmt 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008. Eins og hér háttar til þykja ekki efni til að ákærða verði gert að sæta farbanni í stað gæsluvarðhalds. Þá þykja ekki efni til að marka gæsluvarðhaldinu skemmri tíma en krafist er. Að framangreindu virtu verður fallist á aðalkröfu ákæruvaldsins eins og hún er fram sett og nánar greinir í úrskurðarorði.

Barbara Björnsdóttir héraðsdómari kveður upp þennan úrskurð.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

                Ákærði, X, sæti áfram gæsluvarðhaldi þar til dómur gengur í máli hans, þó eigi lengur en til föstudagsins 17. maí 2013, kl. 16:00.