Mánudaginn 23. febrúar 2009.
Nr. 62/2009.	Sandra Jónsdóttir Jón Már Halldórsson og Þorbjörg Kristín Jónsdóttir (Steingrímur Þormóðsson hrl.) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf. Brynjari Sigurðssyni Hrefnu Björk Ólafsdóttur og (Kristín Edwald hrl.) Tryggingamiðstöðinni hf. (Valgeir Pálsson hrl.)

 

Kærumál. EFTA-dómstóllinn. Ráðgefandi álit.

Sóknaraðilar gerðu kröfu um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins í tilefni af nánar tilgreindum spurningum í tengslum við mál sóknaraðila á hendur varnaraðilum. Sóknaraðilar byggðu málsókn sína á því að reglur í skaðabótalögum nr. 50/1993 um frádrátt bóta frá skaðabótakröfu færu í bága við tilskipanir ráðs Evrópubandalagsins um ábyrgðartryggingar ökutækja. Þeir gerðu hins vegar ekki grein fyrir því hvaða reglur úr tilskipunum þessum þeir höfðu í huga né héldu því fram að slíkar reglur hefði verið leiddar í landsrétt á Íslandi. Ekki var séð að svör EFTA-dómstólsins við spurningum sóknaraðila gætu skipt máli fyrir úrlausn um kröfu þeirra í málinu. Var niðurstaða héraðsdóms um að hafna kröfu sóknaraðila um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins því staðfest. 

 

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ingibjörg Benediktsdóttir, Garðar Gíslason og Jón Steinar Gunnlaugsson. 

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 29. janúar 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 6. febrúar 2009. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 21. janúar 2009, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins í tilefni af nánar tilgreindum spurningum í tengslum við mál sóknaraðila á hendur varnaraðilum. Kæruheimild er í 3. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1994 um öflun álits EFTA-dómstólsins um skýringu samnings um Evrópska efnahagssvæðið. Sóknaraðilar krefjast þess að leitað verði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins og spurningar 1 og 3, sem greinir í hinum kærða úrskurði, verði lagðar fyrir EFTA-dómstólinn. Þá krefjast sóknaraðilar kærumálskostnaðar.

Varnaraðilarnir Sjóvá-Almennar tryggingar hf., Brynjar Sigurðsson og Hrefna Björk Ólafsdóttir krefjast þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og þeim dæmdur kærumálskostnaður.

Varnaraðilinn Tryggingamiðstöðin hf. hefur ekki látið málið til sína taka fyrir Hæstarétti.

Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði byggist málsókn sóknaraðila á því að reglur í skaðabótalögum nr. 50/1993 um frádrátt bóta frá skaðabótakröfu fari í bága við tilskipanir ráðs Evrópubandalagsins um ábyrgðartryggingar ökutækja. Þeir hafa hins vegar ekki gert grein fyrir því hvaða reglur úr tilskipunum þessum þeir hafi í huga né haldið því fram að slíkar reglur hafi verið leiddar í landsrétt á Íslandi. Það verður því ekki séð að svör EFTA-dómstólsins við spurningum þeirra, sem greindar eru í hinum kærða úrskurði, geti skipt máli fyrir úrlausn um kröfu þeirra í málinu. Samkvæmt þessu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðilum verður gert að greiða varnaraðilunum Sjóvá-Almennum tryggingum hf., Brynjari Sigurðssyni og Hrefnu Björk Ólafsdóttur kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðilar, Sandra Jónsdóttir, Jón Már Halldórsson og Þorbjörg Kristín Jónsdóttir, greiði óskipt varnaraðilunum Sjóvá-Almennum tryggingum hf., Brynjari Sigurðssyni og Hrefnu Björk Ólafsdóttur 50.000 krónur hverju í kærumálskostnað.

 

 

Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 21. janúar 2009.

Mál þetta var höfðað 26. ágúst 2008 en var tekið til úrskurðar að loknum munnlegum málflutningi 9. janúar sl.

Úrskurðurinn er kveðinn upp í tilefni af því að þess er krafist af hálfu stefnanda Söndru, eins og fram kemur í stefnu, að dómurinn úrskurði samkvæmt 1. gr. laga nr. 21/1994 að eftir­farandi beiðni um ráðgefandi álit verði send EFTA-dómstólnum:

1. Samræmist það ákvæðum samningsins um Evrópska efnahagssvæðið, einkum tilskipun ráðs EB um samræmingu á lögum aðildarríkja um ábyrgðartryggingu vegna vélknúinna ökutækja nr. 72/166/EBE, 24. apríl 1972, nr. 84/5/EBE, 30. desember 1983, nr. 90/232/EBE, 14. maí 1990 og 2000/26/EB, 16. maí 2000, með síðari breytingum, að bætur til tjónþola úr ábyrgðartryggingu vélknúins ökutækis, vegna slysaáverkanna, séu ákvarðaðar samkvæmt ákvæðum í skaða­bóta­lögum landsréttar, sem mæla fyrir um, að félagslegar bætur, sem tjón­þoli eigi rétt á úr almanna­tryggingakerfi ríkisins, (landsins), vegna slysa­áverkanna, dragist frá skaðabótum (bótum fyrir varanlega örorku) með þeirri aðferð sem beitt er í þessu máli, að bæturnar úr almannatryggingakerfinu frá stöðugleika­punkti, 19 ára aldri tjónþola til 67 ára aldurs, séu framreiknaðar, færðar til eingreiðslu og síðan dregnar frá ákvörðuðum bótum vátrygginga­félags fyrir varanlega örorku, þannig að meirihluti skaðabótanna, hvað bætur fyrir varan­lega örorku varðar, greiðist úr almannatryggingakerfinu eða 66,17% bótafjár­hæðarinnar og félagið greiði einungis 33,83% bótanna?
2. Samræmist það ákvæðum samningsins um Evrópska efnahagssvæðið, einkum tilskipun ráðs EB um samræmingu á lögum aðildarríkja um ábyrgðar­tryggingu vegna vélknúinna ökutækja nr. 72/166/EBE, 24. apríl 1972, nr. 84/5/EBE, 30. desember 1983, nr. 90/232/EBE, 14. maí 1990 og 2000/26/EB, 16. maí 2000, með síðari breytingum, að bætur til slysatryggðs tjónþola úr slysatryggingu vél­knúins ökutækis, vegna slysaáverkanna, séu ákvarðaðar samkvæmt ákvæðum í skaðabótalögum landsréttar, sem mæli fyrir um, að félagslegar bætur sem tjónþoli eigi rétt á úr almannatryggingakerfi ríkisins, (landsins) vegna slysaáverkanna, dragist frá slysabótum (bótum fyrir varanlega örorku) með þeirri aðferð sem beitt er í þessu máli, að bæturnar úr almannatrygginga­kerfinu frá stöðugleikapunkti, 19 ára aldri tjónþola til 67 ára aldurs, séu framreiknaðar, færðar til eingreiðslu og síðan dregnar frá ákvörðuðum slysa­tryggingabótum, þannig að meiri hluti slysatryggingabótanna, hvað bætur fyrir varanlega örorku varðar, greiðist úr almannatryggingakerfinu eða 66,17% bótafjárhæðarinnar og vátryggingafélagið greiði einungis 33,83% bótanna?
3. Ef svar við fyrstu spurningunni er jákvætt, með hvaða hætti samræmist niður­staðan iðgjaldaálagningarheimildum vátryggingafélaga á Íslandi samkvæmt skyldubundinni ábyrgðartryggingu bifreiða gegn föstu iðgjaldi á öllu Evrópska efnahagssvæðinu og þeim samkeppnisreglum sem á þessu svæði gilda samkvæmt EES-samningnum?
4. Ef svar við annarri spurningunni er jákvætt, með hvaða hætti samræmist niðurstaðan  iðgjaldaálagningarheimildum vátryggingafélaga á Íslandi sam­kvæmt skyldubundinni ábyrgðartryggingu bifreiða gegn föstu iðgjaldi á öllu Evrópska efnahagssvæðinu og þeim samkeppnisreglum sem á þessu svæði gilda samkvæmt EES-samningnum?

 

Af hálfu stefndu er þess krafist að hafnað verði beiðni stefnanda um að leitað verði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins. Ekki eru gerðar kröfur um málskostnað í þessum þætti málsins af hálfu stefndu en áskilinn réttur til að koma að kröfu um þann kostnað við endanlega úrlausn málsins.

I.

Stefnendur hafa höfðað málið á hendur Sjóvá-Almennum tryggingum hf., Brynjari Sigurðssyni og Hrefnu Björk Ólafsdóttur til greiðslu skaðabóta in solidum vegna tjóns sem rakið er til umferðarslyss á gatnamótum Arnarnesvegar og Fífu­hvammsvegar 13. febrúar 2004. Slysið varð í árekstri bifreiðanna VK-792, sem stefnandi Sandra ók austur Arnarnesveg og beygði þaðan til vinstri inn á Fífuhvamms­veg, og DB-950, sem stefndi Brynjar ók vestur Arnarnesveg. Eigandi bifreiðarinnar DB-950 var á þessum tíma stefnda Hrefna Björk. Kröfur stefnenda eru byggðar á XIII. kafla umferðarlaga, einkum 88. gr., 90. gr., 91. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr., og reglugerð nr. 392/2003 um lögmæltar ökutækjatryggingar.

Hið stefnda vátrygg­inga­félag hefur greitt stefnanda Söndru í skaðabætur vegna tjónsins 6.695,635 krónur að frádregnum vöxtum af innborgunum, 129.933 krónur, samkvæmt útreikn­ingum 5. desember 2005 og á grundvelli yfirmats voru greiddar 8.149.214 krónur 4. desember 2006. Af hennar hálfu er því haldið fram að aðeins hafi verið greiddur hluti af þeim skaðabótum sem henni beri samkvæmt lögum úr höndum stefndu og því hafi greiðslur aðeins verið innborganir á skaðabótakröfu hennar. Meðstefnendur, Jón Már og Þorbjörg Kristín, eru foreldrar stefnanda Söndru, en þau krefjast bóta fyrir tekjutap og vegna umönnunar hennar.

Verði skaðabótakrafa stefnanda Söndru ekki tekin til greina krefst hún þess til vara að stefnda Tryggingamiðstöðin hf. verði dæmd til að greiða henni slysatrygginga­bætur ökumanns samkvæmt 5. mgr. 92. gr. umferðarlaga, eins og nánar kemur fram í kröfu­­gerð.

II.

Af hálfu stefnanda Söndru er vísað til þess að leita þurfi álits EFTA-dómstólsins á því hvort aðferð og framkvæmd við uppgjör slysatryggingabóta samkvæmt frádráttar­reglum, sem fram komi í skaðabótalögum, fari í bága við tilskipanir ráðs Evrópu­bandalagsins um ábyrgðartryggingar ökutækja. Vísað er til 1. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1994 um öflun álits EFTA-dómstólsins um skýringu samnings um Evrópska efna­hags­svæðið og til 34. gr. samnings milli EFTA-ríkjanna um stofnun eftirlitsstofnunar og dómstóls. Enn fremur er vísað til reglugerðar nr. 424/2008 um lögmæltar ökutækja­tryggingar, en í 3. gr. hennar segi að lögmælt ábyrgðartrygging skuli gilda í aðildar­ríkjum Evrópska efnahags­svæðisins (EES) og Fríverslunarsamtaka Evrópu (EFTA) á grundvelli eins og sama iðgjalds. Þá er vísað til 3. mgr. 1. gr. tilskipunar nr. 72/166/EBE en þar segir að sérhvert aðildarríki skuli gera allar nauðsynlegar ráð­stafanir til þess að sá sem ábyrgð ber á ökutæki og notkun þess og það öllu jöfnu er staðsett á yfir­ráðasvæði þess ríkis, hafi gilda vátryggingu. Á grundvelli þessara ráðstafana ákvarðist hvaða tjón það eru sem vátryggingin taki til sem og skilmálar hennar og skilyrði. Í 2. mgr. 1. gr. annarrar tilskipunar nr. 84/5/EBE sé kveðið á um lágmarksfjárhæðir og í 4. mgr. sömu greinar um réttinn til að fá uppgjör strax frá einum aðila. Þá sé í 4. gr. þriðju tilskipunar nr. 90/232/EBE fjallað um tafarlausar bótagreiðslur og í 10. tl. í fjórðu tilskipun nr. 2000/26/EB um rétt til að beina kröfu beint til vátryggingafélags aðila sem beri ábyrgð á slysinu.

Í málinu þurfi að taka afstöðu til skýringa á samningnum um Evrópska efnahags­svæðið en uppgjör á bótum standist ekki ákvæði samnings­ins og tilskipananna. Vegna reglunnar í 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga um að greiðslur frá almanna­tryggingum komi til frádráttar skaðabótakröfu hafi hið stefnda vátrygginga­félag, Sjóvá hf., ekki greitt stefnanda fullar bætur vegna slyssins. Þetta brjóti einnig í bága við 1. mgr. 5. gr. laga um vátryggingastarfsemi nr. 60/1994 og 1. ml. 3. mgr. 9. gr. þeirra þar sem tekið sé fram að vátryggingafélög verði alfarið að reka vátrygginga­starfsemi en það geri þau ekki þegar Tryggingastofnun ríkisins greiði mikinn meiri hluta þess tjóns alvarlega slasaðra tjónþola sem vátryggingafélögin hafi tekið að sér að bæta samkvæmt vátrygg­inga­samningum.

Stefnandi byggi á því að afgreiðsla Sjóvár hf. brjóti gegn meðalhófsreglu stjórn­skipunarréttar og jafnræðisreglu stjórnarskrár þar sem félagið hafi ekki greitt stefnanda nema 33,83% bótafjárhæðar vegna varanlegrar örorku sem ákveðin hafi verið af félaginu. Almannatryggingakerfið eigi ekki að greiða slíkar bætur í stað vátryggingafélags sem hafi þó þann starfsgrundvöll að greiða bæturnar. Leysa þurfi úr því hvort það standist almennar lagareglur að meirihluti tjóns, er mikið slasaðir ein­stak­lingar verði fyrir í umferðarslysum, skuli greitt af almenningi en ekki vátrygg­inga­félögum sem veitt hafi verið leyfi til innheimtu iðgjalda til greiðslu vegna tjóns. Lögin verði að skýra til samræmis við EES-samninginn og ökutækjatilskipanir, sem séu hluti af samningnum, samkvæmt 3. gr. laga nr. 2/1993 um Evrópska efnahags­svæðið.

Tjónþolar, sem hljóti verulega fötlun í umferðarslysum, séu knúnir til að sækja meirihluta bóta sinna til annars aðila en þess vátryggingafélags sem hafi skuldbundið sig til greiðslu slysabóta. Í tilskipunum um ábyrgðartryggingar vegna notkunar vél­knú­inna ökutækja séu reglur, sem skyldi aðildarríkin til að gera ráðstafanir til að tryggja að fyrir hendi sé vátrygging, sem taki til bótaskyldu, er stofnist vegna líkams­tjóns af völdum ökutækja. Þær kveði einnig á um að gera eigi ráðstafanir til þess að vátryggingasamningur taki til „alls tjóns“ á mönnum. Í tilskipununum felist regla um skyldubundna ábyrgðartryggingu bifreiða gegn föstu iðgjaldi á öllu Evrópska efna­hags­svæðinu, þar sem markmiðið sé að tjónþola verði kleift að heimta bætur fyrir allt raunverulegt tjón sitt. Það brjóti því gegn þessum ákvæðum að stefnanda skuli vera gert að sækja mikinn meirihluta bóta sinna vegna tjónsins, sem hún hafi orðið fyrir, til Tryggingastofnunar ríkisins á löngum tíma, þ.e. til 67 ára aldurs. Einnig eigi tjónþoli rétt á því að beina kröfum sínum beint að vátryggingafélagi samkvæmt því sem fram komi í 3. gr. fjórðu ökutækjatilskipunar, sbr. einnig 10. lið aðfaraorða hennar.

Af hálfu stefnanda er því mótmælt að spurningarnar séu óskýrar eða vanreifaðar. Dómurinn hafi heimild til að umorða spurningarnar eða lagfæra þær telji hann þörf á því.

III.

Af hálfu stefndu Sjóvár hf. er því mótmælt að leitað verði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins, enda séu ekki uppfyllt lagaskilyrði til þess. Það leiði af 1. mgr. 34. gr. samnings milli EFTA-ríkjanna um stofnun eftirlitsstofnunar og dómstóls, sbr. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1994, að hlutverk EFTA-dómstólsins sé að skýra EES-samninginn og gerðir, sem í viðaukum við hann er getið. Sönnunarfærsla um staðreyndir máls, skýring innlends réttar og beiting gerða, sem getið sé í viðaukum við EES-samninginn, fari fram fyrir íslenskum dómstólum.

Fram komi í 2. mgr. 34. gr. fyrrgreinds samnings að dómstólar EFTA–ríkjanna geti farið fram á álit EFTA-dómstólsins telji þeir það nauðsynlegt til að geta kveðið upp dóm í málinu. Stefndi telji einsýnt að stefnandi hafi ekki sýnt fram á nauðsyn þess að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins vegna þeirra atriða sem um geti í stefnu, en fyrir því beri hann sönnunarbyrði. Þvert á móti hafi ekki verið sýnt fram á með hvaða hætti umræddar tilskipanir geti haft þýðingu fyrir niðurstöðu málsins eða þá málsástæðu stefnanda að frádráttur á grundvelli 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga fái ekki staðist. Með tilskipununum sé kveðið á um skyldu aðildarríkja til að tryggja að ökutæki séu ábyrgðartryggð, en hvergi sé að finna ákvæði sem skerði heimild aðildar­ríkja til þess að setja reglur um frádrátt frá skaðabótum vegna félagslegra greiðslna, svo sem gert sé í 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga. Því sé gert ráð fyrir að aðildarríkjum sé frjálst að haga frádrætti með þeim hætti sem þau telji réttast og geti ekki komið til þess að EFTA-dómstóllinn hafi skoðun á frádráttarreglum íslenskra skaðabótalaga að þessu leyti. Þar með væru ekki uppfyllt lagaskilyrði til að leita álits EFTA-dómstólsins, enda sé þ                að með öllu þýðingarlaust í ljósi málsatvika og fyrirliggjandi ágreiningsefna.

Í málinu sé deilt um rétt stefnanda til greiðslu bóta en bifreiðin sem um ræði hafi verið ábyrgðartryggð hjá stefnda Sjóvá hf. Ekki sé þörf á að afla álits til að unnt verði að leysa úr málinu en svör við ofangreindum spurningum stefnanda geti ekki haft þýðingu fyrir úrlausnina. Ökutækja­til­skipununum, sem vísað sé til af hálfu stefnanda, sé ætlað að samræma ábyrgðar­tryggingar upp að ákveðnu marki og veita ákveðna lágmarksvernd. Hvorki séu með þeim né EES-samningnum settar takmarkanir á því hvernig bætur fyrir tjón skuli reiknaðar eða hvort heimilt sé að draga frá útreiknuðum bótum, eins og gert væri samkvæmt íslenskum lögum.

Þá telji stefndi beiðni stefnanda jafnframt verulega óljósa og svo vanreifaða að rétt sé að vísa henni frá dómi, enda sé t.d. ekki ljóst hvaða ákvæði umræddra tilskipana þarfnist skýringa og hvernig svar við þeim gæti haft þýðingu fyrir mál þetta. Í raun sé því verið að óska eftir lögfræðilegu áliti EFTA-dómstólsins en slíkt sé í andstöðu við 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991.

IV.

Af hálfu varastefnda, Tryggingamiðstöðvarinnar hf., er vísað til þess að liðir 2 og 4 í beiðni stefnanda virtust snúa að slysatryggingu ökumanns og eiganda sem farþega í eigin ökutæki, þ.e. þeirri vátryggingu sem stefnandi krefjist bóta úr í varasök. Í 2. lið kröfunnar óski stefnandi álits um hvort það samrýmist nánar tilgreindum tilskipunum ráðs Evrópubandalagsins um samræmingu á lögum aðildarríkjanna um ábyrgðar­tryggingu vegna notkunar á vélknúnum ökutækjum að bætur til slysatryggðs tjónþola úr slysatryggingu vélknúins ökutækis séu ákveðnar þannig að bætur frá almanna­trygg­ingum dragist frá bótum fyrir varanlega örorku eins og mælt sé fyrir um í 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga. Samkvæmt 4. lið kröfunnar sé óskað álits á því, „[e]f svar við annarri spurningunni er jákvætt, með hvaða hætti samræmist niðurstaðan iðgjalda­álagningarheimildum vátryggingafélaga á Íslandi skv. skyldubundinni ábyrgðar­tryggingu bifreiða gegn föstu iðgjaldi á öllu Evrópska efnahagssvæðinu og þeim samkeppnisreglum, sem á þessu svæði gilda, skv. EES-samningnum.“

Tilskipanir þær sem stefnandi óski skýringa á hjá EFTA-dómstólnum lúti alfarið að ábyrgðartryggingum ökutækja, eins og skýrlega komi fram í heiti þeirra. Því eigi tilskipanirnar ekki á neinn hátt við um slysatryggingu ökumanns. Slysatrygging sú sem mælt sé fyrir um í 92. gr. umferðarlaga byggist að öllu leyti á íslenskum grunni og eigi sér því enga skírskotun til skuldbindinga á grundvelli samningsins um Evrópska efnahagssvæðið, sbr. lög nr. 2/1993 um Evrópska efnahagssvæðið. Laga­greinin fjalli um það hvernig ákvarða skuli slysabætur til ökumanns vegna tjóns sem hann verði fyrir við stjórn ökutækis. Tilskipanirnar, sem stefnandi vísi til, fjalli ekki um það. Samkvæmt vátryggingaskilmálum varastefnda fari um ákvörðun bóta eftir almennum reglum íslensks skaðabótaréttar. Tilskipununum sé ætlað að samræma ábyrgðar­­tryggingar ökutækja í því skyni að auðvelda frjálsa för á milli landa. Ábyrgðar­­trygging skuli vera skyldubundin og aðgangur að bótum skuli vera sem allra greiðastur. Reglur um bætur úr ábyrgðartryggingu geti ekki átt við um slysatryggingu. Álit EFTA-dómstólsins geti ekki komið til með að nýtast við úrlausn málsins en íslenskum lögum um útreikninga á bótum sé ekki hægt að beita með öðrum hætti en samkvæmt ákvæðum skaðabótalaga.

Fyrir íslenskum dómstólum verði því ekki leyst úr ágreiningi, er varði 92. gr. umferðarlaga, með því að taka þurfi afstöðu til skýringar á samningi um Evrópska efnahagssvæðið, bókunum með honum, viðaukum við hann eða gerðum sem í viðaukunum er getið. Bresti því heimild samkvæmt 1. gr. laga nr. 21/1994 að óska álits EFTA-dómstólsins varðandi þau atriði sem stefnandi krefjist álits um í liðum nr. 2 og 4. Þegar af þessari ástæðu beri að hafna kröfu stefnanda hvað þessa liði varði.

Þá verði hvorki af kröfugerð né þeim málsástæðum sem stefnandi hafi uppi gagnvart varastefnda með skýrum hætti séð að meintur ágreiningur eða kröfur gagnvart varastefnda byggist á því að brotið sé gegn þeim tilskipunum sem óskað sé álits um. Enn fremur séu kröfur um að leita álits EFTA-dómstólsins svo óskýrar og almennt orðaðar að með engu móti verði séð hvernig dómstóllinn eigi að geta gefið umbeðið álit. Því síður verði séð hvernig hugsanlegt álit dómstólsins eigi að geta nýst til úrlausnar ágreiningi í dómsmálinu sem hér sé til úrlausnar. Spurningar stefnanda séu ekki settar fram með þeim hætti að dómari geti breytt þeim. Óljóst sé hvað felist í orðalagi fjórðu spurningar. Þar sé beðið um álit á heimild til að ákveða iðgjöld en ekki sé gerð grein fyrir því hvaða þýðingu þetta atriði hafi fyrir úrslit málsins. Af þessum ástæðum verði ekki komist hjá því að hafna kröfum stefnanda um að leita álits EFTA-dómstólsins.

V.

Samkvæmt 1. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1994 um öflun álits EFTA-dómstólsins um skýringu á samningi um Evrópska efnahagssvæðið getur dómari kveðið upp úrskurð, í samræmi við 34. gr. samnings EFTA-ríkjanna um stofnun eftirlits­stofnunar og dóm­stóls, um að leitað verði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins í máli, þar sem taka þarf afstöðu til skýringar á fyrrgreinda samningnum, bókunum með honum, viðaukum við hann eða gerðum, sem í viðaukunum er getið, um skýringu á því atriði málsins áður en málinu er ráðið til lykta. Heimildin er samkvæmt þessu takmörkuð við að taka þurfi afstöðu í málinu til þess hvernig umræddur samningur eða tilskipanir sem á honum byggjast verði skýrðar.

Eins og að framan er lýst byggir stefnandi kröfur í málinu meðal annars á því að reglur íslenskra laga um frádrátt frá skaðabótakröfu vegna líkamstjóns vegna greiðslna sem tjónþoli fái frá almannatryggingum geti brotið í bága við framan­greindar tilskipanir um ábyrgðartryggingar vegna notkunar vélknúinna ökutækja. Spurningar stefnanda í 1. og 2. lið, sem óskað er að leitað verði svara EFTA-dómstólsins við, lúta að þessu. Samkvæmt 3. gr. laga um Evrópska efnahagssvæðið nr. 2/1993 skal skýra lög og reglur, að svo miklu leyti sem við á, til samræmis við EES-samninginn og þær reglur sem á honum byggjast. Tilskipanirnar, sem vísað er til af hálfu stefnanda, fjalla ekki um heimildir eða takmarkanir á því hvort greiðslur frá þriðja aðila geti komið til frádráttar vátryggingabótum sem tjónþola eru reiknaðar vegna líkamstjóns. Leiðir af því að þessar tilskipanir koma ekki til álita við úrlausn á sakarefninu og reynir þar með ekki á skýringar á þeim í málinu. Samkvæmt því eru ekki skilyrði til að verða við kröfu stefnanda um að leita svara EFTA-dómstólsins við spurningum stefnanda í liðum 1 og 2.

Spurningar stefnenda í 3. og 4. lið eru óljósar og er ekki fallist á að nægilega hafi verið sýnt fram á að svör við þeim geti haft þýðingu við úrlausn málsins. Þessar spurningar eru heldur ekki nægilega skýrar til að dómari geti lagað þær til eða breytt orðalagi þeirra eins og krafist er af hálfu stefnenda. Verður því ekki fallist á að skilyrði sé til þess að leita álits EFTA-dómsstólsins í tilefni af umræddum spurningum.

Ber með vísan til þessa að hafna kröfu stefnanda um að leita álits EFTA-dómstólsins vegna spurninga stefnanda sem fram koma í stefnu.

Sigríður Ingvarsdóttir héraðsdómari kvað upp úrskurðinn.

 

Ú R S K U Ð A R O R Ð:

Hafnað er kröfu stefnanda um að leitað verði álits EFTA-dómstólsins í tilefni af spurningum sem tilgreindar eru í stefnu.