Mánudaginn 19. janúar 2009.
Nr. 23/2009.	Ákæruvaldið (Sigríður Elsa Kjartansdóttir saksóknari) gegn X (Helgi Jóhannesson hrl.)

 

Kærumál. Gæsluvarðhald. 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi, á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

 

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ólafur Börkur Þorvaldsson, Hjördís Hákonardóttir og Jón Steinar Gunnlaugsson.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 15. janúar 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 15. janúar 2009, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi til 12. febrúar 2009 kl. 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að honum verði gert að sæta farbanni í stað gæsluvarðhalds.

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur.

Fallist er á með héraðsdómi að ákvæði 4. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 eigi ekki við um gæsluvarðhaldskröfu sóknaraðila þar sem sakamál hefur verið höfðað gegn varnaraðila vegna þeirra sakargifta sem liggja til grundvallar kröfunni. Með þessari athugasemd verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

 

Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 15. janúar 2009.

Ríkisaksóknari hefur krafist þess að Héraðsdómur Reykjavíkur úrskurði að X, kt. [...], verði gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi í 4 vikur eða til 12. febrúar 2009, kl. 16.00.

Í greinargerð ríkissaksóknara kemur fram að þann 10. júní sl. hafi hollenskur maður, Y, verið handtekinn á Seyðisfirði við komu til landsins með Norrænu. Í húsbifreið hans hafi fundist 190.035,26 g af hassi, 1.679,49 g af marihuana og 1.305.23 g af kókaíni. Kærði Y hafi viðurkennt að hafa komið með efnin til landsins. Hann hafi greint frá samskiptum sínum við íslenskan mann, sem hann kallar Kimma og sé talinn vera kærði, sem hann sagði hafa fjármagnað og skipulagt innflutning fíkniefnanna. Fram hafi komið hjá kærða Y að þeirra á milli hafi verið samið um að kærði mundi greiða honum 30.000 evrur fyrir að annast flutninginn. Einnig hafi kærði Y greint frá því að hann hafi á sama hátt komið með fíkniefni til landsins á árinu 2007 og þá einnig á vegum kærða.

Kærði Y hafi lýst því í framburði sínum að í fyrri ferðinni hafi fíkniefnin verið tekin úr bifreiðinni á Laugavatni en þangað hafi hann farið eftir fyrirmælum kærða sem hafi sagt honum að hann ræki gufubaðið sem þar hafi verið starfrækt. Hann kvaðst einnig, samkvæmt fyrirmælum frá kærða, hafa átt að fara á Laugarvatn þegar hann kom til landsins núna í júní. Kærði hafi staðfest að hafa rekið gufuböðin sumarið 2007.

Það liggi því fyrir skýr framburður kærða Y um þátt kærða. Þar lýsi hann í smáatriðum skipulagningu og framkvæmd tveggja ferða hans til Íslands, annars vegar á árinu 2007 og hins vegar 2008 og þætti kærða, sem hann telji að hafi skipulagt og fjármagnað ferðirnar. Þegar báðir kærðu hafi verið komnir í lausagæslu í gæsluvarðhaldi á Litla-Hrauni, í september sl., hafi kærði Y dregið framburð sinn gegn kærða til baka. Gögn liggi fyrir um að á þessum tíma hafi kærði rætt við kærða Y og þannig haft áhrif á framburð hans. Litlar skýringar hafi fylgt breyttum framburði Y og komi hann illa heim og saman við önnur gögn málsins.  Sá framburður sem Y hafði áður haldið sig við og staðfest fyrir dómi fái á móti stoð í öðrum gögnum málsins.

Allar upplýsingar sem fram hafi komið við rannsókn lögreglu bendi til að “Kimmi” sé X, kt. [...].  Við skýrslutökur hjá lögreglu hafi kærði alfarið neitað sök og kannist ekki við að þekkja kærða Y.

Í greinargerð ákæruvalds er lýst viðamikilli rannsókn á málinu og þykir niðurstaða hennar og rannsóknargögn renna stoðum undir ætlaðan þátt kærða í hinu stórfellda fíkniefnabroti.  Það er því mat ákæruvalds að sterkur grunur sé um að kærði hafi átt þátt í að flytja til landsins mikið magn fíkniefna ætluðu til söludreifingar hér á landi, m.a. með skipulagningu og fjármögnun innflutningsins.

Þá kemur fram í greinargerðinni að ætlað brot kærða teljist varða við 173. gr. a almennra hegningarlaga en brot gegn ákvæðinu varðar fangelsi allt að 12 árum.

Málið hafi borist ríkissaksóknara mánudaginn 15. desember sl. Meðfylgjandi ákæra hafi gefin út þann 12. janúar sl. og sé áætluð þingfesting í málinu 21. janúar n.k.

Kærði hafi verið úrskurðaður í gæsluvarðhald þann 2. júlí 2008 á grundvelli a- liðar 1. mgr. 103. gr. laga um meðferð opinberra mála, og setið í gæslu á grundvelli þessa ákvæðis til 3. september sl. Þann dag hafi héraðsdómur hafnað kröfu lögreglustjóra um að kærða yrði gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi og þá á grundvelli 2. mgr. 103. gr. sömu laga, sbr. nú 2. mgr. 95. gr. laga um meðferð sakamála og úrskurðað hann þess í stað til þess að sæta farbanni. Hæstiréttur hafi breytt niðurstöðu héraðsdóms og dæmt kærða til að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. ákvæðisins. Hann hafi síðan þá setið í gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr.

Almannahagsmunir krefjast þess að kærði verði í gæsluvarðhaldi uns dómur gengur í máli hans og er vísað til dómvenju í þeim efnum, sbr. t.d. dómar Hæstaréttar í málum nr. 154/2006, 522/2006, 590/2007, 589/2007 og 635/2007. Í dómum Hæstaréttar í málum nr. 483/2008, 548/2008 og 687/2008 hefur rétturinn staðfest úrskurði héraðsdóms um að kærði sæti gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laga um meðferð opinberra mála, sbr. nú 2. mgr. 95. gr. laga um meðferð sakamála.

Með vísan til framangreinds, framlagðra gagna, og tilvitnaðra lagaákvæða er þess krafist í greinargerð ákæruvalds að framangreind krafa nái fram að ganga.

Af hálfu kærða hefur kröfu um áframhaldandi gæsluvarðhald verið mótmælt og hefur í því sambandi m.a. verið vísað til 4. mgr. 95. gr. núgildandi laga um meðferð sakamála, en þau tóku gildi 1. janúar s.l., auk þess sem að mati kærða dugir að hann sæti farbanni á meðan mál hans er til meðferðar fyrir dómstólum.

 Framlögð gögn þykja ótvírætt sýna mikil tengsl kærða og kærða Y, og renna um leið sterkum stoðum undir þær röksemdir ríkissaksóknara að kærði hafi framið brot gegn nefndri grein almennra hegningarlaga og sé þannig undir grun um að hafa framið brot sem getur varðað allt að 12 ára fangelsi og er eðli og umfang þess slíkt að fallast ber á að gæsluvarðhald sé nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna. Þar sem ákæra í málinu hefur nú verið gefin út og með tilliti til þess að kærði hefur einungis sætt gæsluvarðhaldi í 2 vikur eftir að lög 88/2008 tóku gildi, verður ekki talið að 4. mgr. 95. gr. laganna breyti þeirri niðurstöðu. Með vísan til alls þessa fellst dómurinn á að fullnægt sé skilyrðum 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008. Verður því orðið við kröfunni eins og hún er fram sett.

Anna M. Karlsdóttir settur héraðsdómari kvað upp úrskurðinn.

                                                                                Úrskurðarorð:

                Kærði, X, kt. [...], skal sæta áfram gæsluvarðhaldi í 4 vikur eða til 12. febrúar 2009, kl. 16.00.