Fimmtudaginn 6. nóvember 2014.
Nr. 219/2014.	M (Margrét Gunnlaugsdóttir hrl.) gegn K (Lára V. Júlíusdóttir hrl.)

 

Kröfugerð. Frávísun frá Hæstarétti.  

Í málinu krafðist K skilnaðar að borði og sæng frá M. Á dómþingi í héraði lýsti lögmaður M því yfir að hann féllist á kröfu K og myndi því ekki skila greinargerð. Var málið því tekið til dóms og K veittur skilnaður að borði og sæng. Fyrir Hæstarétti krafðist M aðallega ómerkingar héraðsdóms en til vara að ákvörðun héraðsdóms um að M greiddi K málskostnað yrði breytt þannig að K yrði gert að greiða M málskostnað í héraði að fjárhæð 150.600 krónur. Við munnlegan flutning málsins fyrir Hæstarétti féll M hins vegar frá aðalkröfu sinni og stóð því eftir krafa hans um að K greiddi M málskostnað í héraði. Í dómi Hæstaréttar sagði að M hefði ekki gert kröfu um málskostnað úr hendi K í héraði. Krafa þar um gæti því ekki komið til úrlausnar fyrir Hæstarétti. Var málinu því vísað frá Hæstarétti. 

             

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma Helgi I. Jónsson hæstaréttardómari og Ingveldur Einarsdóttir og Karl Axelsson settir hæstaréttardómarar. 

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 31. mars 2014. Í áfrýjunarstefnu krafðist hann þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur yrði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju en til vara að ákvörðun héraðsdóms um að áfrýjandi greiddi stefndu málskostnað yrði breytt þannig að stefndu yrði gert að greiða áfrýjanda málskostnað í héraði að fjárhæð 150.600 krónur. Þá krafðist hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Stefnda krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Við munnlegan málflutning fyrir Hæstarétti féll áfrýjandi frá aðalkröfu sinni. 

Áfrýjandi sótti þing í héraði 8. janúar 2014 og samþykkti kröfu stefndu um skilnað að borði og sæng, sbr. 1. mgr. 98. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, en mótmælti kröfu hennar um málskostnað. Hann gerði á hinn bóginn ekki kröfu um málskostnað úr hendi stefndu. Af þeim sökum getur krafa þar um ekki komið til úrlausnar fyrir Hæstarétti, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991. Þegar af þeirri ástæðu verður málinu vísað frá Hæstarétti.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefndu málskostnað fyrir Hæstarétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.

Áfrýjandi, M, greiði stefndu, A, 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.

 

 

 

Dómur Héraðsdóms Reykjavíkur 8. janúar 2014.

Þetta mál, sem var dómtekið í dag 8. janúar 2014, er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af K, kt. [...],[...],[...], á hendur M, kt. [...],[...],[...], með stefnu, áritaðri um birtingu 21. október sl.

Þess er krafist að stefnanda verði veittur skilnaður að borði og sæng frá stefnda.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins, að viðbættum virðisaukaskatti.

I

       Stefnandi kveður aðila hafa gengið í hjúskap 20. júní 2008. Þau eigi saman börnin A, kt. [...], og B, kt. [...]. Þriðja barn stefnanda sé C, kt. [...]. Hann hafi búið á heimili aðila og með móður sinni og systrum eftir samvistarslit. Aðilar hafi slitið endanlega sambúð í janúar 2012 og hafi síðasta sameiginlega lögheimili þeirra verið að [...],[...]. Við sambúðarslit hafi stefnandi flutt út af heimili aðila ásamt börnunum og hafi verið í leiguhúsnæði síðan. Þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir af hálfu stefnanda til að ná samningum hafi ekki tekist að ganga frá skiptum.

       Sú töf sem hafi orðið á að ganga frá skilnaði hafi og sé að valda stefnanda verulegu fjárhagslegu tjóni. Forsjá barna sé sameiginleg og lögheimili barna sé hjá móður, en deilt hafi verið um umgengni. Fyrir liggi úrskurður sýslumannsins í Reykjavík frá 10. maí 2013 um einfalt meðlag.

       Ágreiningur sé um fjárskipti aðila og hafi stefnandi nú óskað eftir því við Héraðsdóm Reykjavíkur að bú aðila verði tekið til opinberra skipta.

       Stefnandi kveðst hafa flutt út af heimili aðila og hafi verið á leigumarkaði síðan með börnin þrjú, en stefndi hafi neitað stefnanda um að búa í íbúð þeirra á [...]. Stefndi hafi hins vegar búið í íbúðinni á [...] án þess að um það sé samkomulag. Stefnandi hafi farið fram á skilnað að borði og sæng á grundvelli 34. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 hjá Sýslumanninum í Reykjavík 18. febrúar 2013. Sýslumaður hafi vísað til þess að ekki væri hægt að veita aðilum skilnað þar sem samkomulag um fjárskipti lægi ekki fyrir og málinu hefði ekki verið vísað í opinber skipti. Ekki hafi farið fram skipti á innbúi.

II

       Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á því að hún eigi rétt á því að fá skilnað að borði og sæng og eigi rétt á því að fá dóm þar um á grundvelli 34. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993. Hún telji fráleitt að ekki sé hægt að fá skilnað frá manninum einungis vegna þess að samkomulag náist ekki um skiptingu eigna og skulda. Meðal eigna búsins sé, auk íbúðarinnar að [...], fyrirtæki mannsins, [...] á [...] sem hann reki sem einkahlutafélag. Ekki sé hægt að hafna henni um skilnað frá manninum og halda henni þannig áfram í hjúskap sem hún vilji alls ekki vera í. Slíkt stríði gegn þeim sjónarmiðum að einstaklingar eigi að hafa frelsi til að ganga í hjúskap og frelsi til að ljúka hjónabandi sem þeir ekki vilja vera í.

       Þar sem sýslumaður hafi ekki treyst sér til að ganga frá skilnaði aðila sé sú ein leið fær að leita til dómstóla, en það sé stefnanda heimilt samkvæmt 2. mgr. 41. gr. hjúskaparlaga.

       Jafnframt því að máli þessu sé stefnt fyrir dóm sé sett fram krafa um opinber skipti í Héraðsdóm Reykjavíkur.

       Krafa um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 en krafa um virðisaukaskatt af málskostnaði styðjist við lög nr. 50/1988. Þar sem stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefnda. Um réttarfar að öðru leyti vísist til laga nr. 91/1991.

III

       Á reglulegu dómþingi 5. nóvember sl. upplýsti lögmaður stefnda að stefndi fallist á dómkröfur stefnanda og muni  því ekki skila greinargerð.

       Líkt og fram kemur í stefnu hefur stefnandi sett fram kröfu um opinber skipti fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur. Sú krafa var sett fram 13. desember sl. Lögmaður stefnda mótmælti kröfu um opinber skipti og var strax í kjölfarið þingfest sérstakt ágreiningsmál. Samkvæmt 1. mgr. 44. gr. hjúskaparlaga er ekki unnt að veita skilnað nema samkomulag milli hjóna um fjárskipti liggi fyrir eða opinber skipti hafi verið hafin vegna fjárslita. Með kröfu um opinber skipti, sem stefnandi lagði fram 13. desember sl., er seinna skilyrðið uppfyllt.  Þar af leiðandi er ekkert sem stendur í vegi fyrir því að aðilum sé veittur skilnaður að borði og sæng, sbr. 34. gr. laganna.

       Málskostnaður ákveðst 150.600 kr., þar með talinn virðisaukaskattur.

       Kolbrún Birna Árdal, aðstoðarmaður dómara, kveður upp þennan dóm.

D Ó M S O R Ð :

                Stefnanda, K, er veittur skilnaður að borði og sæng frá stefnda, M.

                Stefndi greiði stefnanda 150.600 kr. í málskostnað, þar með talinn virðisaukaskatt.