Fimmtudaginn 26. janúar 2012.
Nr. 418/2011.	Ákæruvaldið (Hulda María Stefánsdóttir saksóknari) gegn Grétari Ingólfi Guðlaugssyni (Ólafur Eiríksson hrl.)

Virðisaukaskattur. Tekjuskattur. Bókhald. Skilorð. Sekt. Vararefsing. Frávísun máls að hluta frá héraðsdómi. Sératkvæði.

G var sakfelldur fyrir brot gegn lögum um virðisaukaskatt, lögum um tekjuskatt og lögum um bókhald sem framin voru í rekstri S ehf. á árunum 2003-2004, en hann var skráður stjórnarmaður og framkvæmdastjóri félagsins á tímabilinu. Þóttu brotin jafnframt varða við 1. og 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Var G dæmdur til skilorðsbundinnar fangelsisrefsingar og til greiðslu sektar. Hæstiréttur vísaði málinu frá héraðsdómi að hluta vegna ágalla á ákæru að því er varðaði brot gegn lögum um tekjuskatt.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Viðar Már Matthíasson, Greta Baldursdóttir og Jón Steinar Gunnlaugsson.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 4. júlí 2011 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Ákæruvaldið krefst þess að frávísunarkröfu ákærða verði hafnað og að niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu og refsingu ákærða verði staðfest.

Ákærði krefst aðallega frávísunar málsins frá héraðsdómi, en til vara mildunar á refsingu.

I

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir brot gegn skattalögum og bókhaldslögum á árunum 2004 og 2005 í rekstri einkahlutafélagsins S sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður í félaginu. Var hann sakfelldur í samræmi við I. kafla ákæru 15. október 2010. Í dóminum var fallist á með ákærða að kjör hans í stjórn félagsins og ráðning í stöðu framkvæmdastjóra hafi verið til málamynda og ljóst þætti að ákvarðanir um fjárhagsleg málefni félagsins hefðu verið teknar af öðrum en honum. Var þrátt fyrir þetta komist að þeirri niðurstöðu að hann bæri refsiábyrgð á sakargiftum ákærunnar vegna þeirra ríku skyldna sem á honum hefðu hvílt samkvæmt 1. mgr. 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, sbr. einnig 3. mgr. sömu greinar.

Krafa ákærða um frávísun málsins frá héraðsdómi er í fyrsta lagi byggð á því að hann sé ákærður fyrir háttsemi sem ekki hafi tengst rekstri S ehf., þar sem hluti útgefinna sölureikninga hafi verið í nafni annarra lögaðila. Sé ákæran haldin ágöllum að þessu leyti sem varða eigi frávísun málsins frá dómi. Í öðru lagi telur hann að við málssóknina hefði átt að taka tillit til þess að meðákærði í héraði hafi dregið sér tekjur S ehf. og hafi félagið átt kröfur á hendur honum af því tilefni. Meðákærði sé gjaldþrota og séu kröfurnar á hendur honum því líklega glataðar. Með vísan til 13. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 31. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt hafi efni staðið til að gera leiðréttingu á skattskilum S ehf. af þessu tilefni. Sé rannsókn og málatilbúnaður ákæruvalds gallaður af þessum sökum þannig að varða eigi frávísun málsins frá héraðsdómi.

Fyrri ástæðan sem hér var greind kemur til efnislegrar meðferðar hér á eftir og verður þar leyst úr því hvort og þá að hvaða marki hún leiði til frávísunar sakargifta í ákæru. Síðari ástæðan varðar sakir meðákærða í héraði við fésýslu fyrir S ehf. og ætlaða kröfu félagsins á hendur honum af því tilefni. Það getur ekki haft áhrif á sakargiftir ákæru, þó að S ehf. kunni að hafa glatað fjárkröfu á hendur meðákærða í héraði af því tilefni sem ákærði telur, þar sem heimildir til frádráttar samkvæmt 2. tl. 5. mgr. 13. gr. laga nr. 50/1988 og samkvæmt 3. tölulið 31. gr. laga nr. 90/2003 eru bundnar við tapaðar útistandandi viðskiptakröfur. Ætluð krafa á hendur meðákærða getur ekki fallið þar undir. Ekki hefur komið fram í málinu neitt tilefni til að ætla að viðskiptakröfur hafi glatast félaginu og verður því ekki fallist á með ákærða að hér sé um annmarka á rannsókn málsins að ræða sem varðað geti frávísun ákærunnar. Verður kröfu hans þar að lútandi því hafnað.

II

Óumdeilt er í málinu að stór hluti þeirra fjárhæða sem tilgreindar eru sem vantalin skattskyld velta undir 1. tölulið í I. kafla ákæru, þar sem fjallað er um skil á virðisaukaskatti árin 2003 og 2004, er vegna sölureikninga sem gefnir voru út í nafni annarra rekstraraðila en S ehf. Voru það C ehf. og D. Þessir lögaðilar voru í eigu meðákærða í héraði, Y, og voru ákærða óviðkomandi. Sú niðurstaða héraðsdóms verður staðfest, að ákærði hafi vanrækt skyldur sínar sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður í S ehf. og beri með vísan til fyrrgreindra ákvæða í lögum um einkahlutafélög, refsiábyrgð á þeim hluta vantalinnar virðisaukaskattskyldrar veltu og vangreidds virðisaukaskatts í 1. tölulið í I. kafla ákæru sem tilheyrir S ehf. Þessi ábyrgð hans getur hins vegar ekki náð til sölu í nafni allt annarra lögaðila.

Fjárhæðir í 1. tölulið I. kafla ákæru eru byggðar á úrskurði ríkisskattstjóra 23. ágúst 2007. Í honum eru lagðir til grundvallar sölureikningar umrædd ár sem skrifaðir voru út í nafni allra þriggja fyrrgreindra rekstraraðila. Af málsgögnum verður ráðið hvernig fjárhæðir í 1. tölulið í I. kafla ákæru skiptast milli S ehf. annars vegar og hinna tveggja lögaðilanna hins vegar. Nam samkvæmt þeim vantalin skattskyld velta 2003 vegna sölureikninga S ehf. 1.606.426 krónum og vangoldinn virðisaukaskattur 393.574 krónum. Árið 2004 nam vantalin skattskyld velta S ehf. 7.503.223 krónum og útskattur 1.838.288 krónum. Innskattur til frádráttar síðara árið getur samkvæmt gögnum málsins numið að hámarki, vegna allrar fjárhæðar ársins 2004 í ákærunni, 575.752 krónum. Sé sú fjárhæð öll látin koma útskatti S ehf. árið 2004 til frádráttar, nemur vangoldinn virðisaukaskattur það ár 1.262.536 krónum. Verða þessar fjárhæðir lagðar til grundvallar sakfellingu ákærða og ákvörðun refsingar á hendur honum. Nemur vantalin virðisaukaskattskyld velta S ehf. bæði árin samkvæmt þessu 9.109.649 krónum og vangreiddur virðisaukaskattur 1.656.110 krónum.

III

Í 2. tölulið I. kafla ákæru er ákærða gefið að sök að hafa ekki staðið skil á skattframtölum S ehf. gjaldárin 2004 og 2005 vegna tekjuáranna 2003 og 2004, og þannig ekki talið fram til skatts tekjuskattskyldar tekjur. Hafi ákærði með þessu komið félaginu undan greiðslu tekjuskatts samtals að fjárhæð 2.743.421 króna. Fjárhæðir í þessum ákærulið eru byggðar á sama úrskurði ríkisskattstjóra og um var getið að framan og samanlagðar sölutölur aðilanna þriggja teknar með. Ekki er unnt með sama hætti og í II. kafla dóms þessa að endurreikna tekjuskatt samkvæmt úrskurðinum, svo sem nauðsynlegt er að gera við ákvörðun refsingar samkvæmt 109. gr. laga nr. 90/2003. Er því óhjákvæmilegt að vísa frá héraðsdómi þeim þætti þessa ákæruliðar að hafa komið félaginu undan greiðslu tekjuskatts með þeirri fjárhæð sem í ákæruliðnum greinir. Staðfestur verður hins vegar sá þáttur sakfellingar héraðsdóms á sakargiftum þessa kafla sem varðar þá háttsemi að hafa ekki staðið skil á skattframtölum S ehf. og þannig ekki talið fram til skatts tekjuskattskyldar tekjur.

IV

Með vísan til þess sem að framan greinir verður vísað frá héraðsdómi þeim hluta í 2. tl. I. kafla ákærunnar að ákærði hafi „komið félaginu undan greiðslu tekjuskatts, samtals að fjárhæð kr. 2.743.421“.

Staðfest verður niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærða að öðru leyti með þeirri breytingu á fjárhæð vantalinnar virðisaukaskattskyldrar veltu og vangreiddum virðisaukaskatti sem greinir í II. kafla dómsins.

Um ákvörðun sektar ákærða fer að sínu leyti eftir 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988. Ekki er heimilt að fara niður úr sektarlágmarki ákvæðisins, þar sem ákærði er sakfelldur fyrir að hafa ekki skilað virðisaukaskattskýrslu fyrir S ehf. Hins vegar skiptir máli í samræmi við dómaframkvæmd að meðákærða í héraði hefur verið gerð sekt vegna vanskila á þeim virðisaukaskatti sem ákærði er hér einnig sakfelldur fyrir.

Samkvæmt framansögðu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í tvo mánuði sem bundin skal skilorði svo sem í dómsorði greinir. Þá verður hann einnig dæmdur til greiðslu sektar að fjárhæð 1.700.000 krónur sem honum ber að greiða innan fjögurra vikna frá uppsögu dómsins en sæta ella fangelsi í 52 daga

Staðfest verður ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað.

Með vísan til 1. mgr. 220. gr. laga nr. 88/2008 skal sakarkostnaður fyrir Hæstarétti greiðast úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, Grétar Ingólfur Guðlaugsson, sæti fangelsi í 2 mánuði, en fullnustu refsingarinnar er frestað og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 1.700.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppsögu dóms þessa en sæti ella fangelsi í 52 daga.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað er óraskað.

Allur sakarkostnaður málsins fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Ólafs Eiríkssonar hæstaréttarlögmanns, 376.500 krónur.

Sératkvæði

Viðars Más Matthíassonar

Ég er ósammála meirihluta dómenda um afstöðu til frávísunarkröfu ákærða og efnislega úrlausn málsins.

Krafa ákærða um frávísun málsins frá héraðsdómi er reist á því að ákæru í málinu sé verulega áfátt og að rannsókn skattrannsóknarstjóra ríkisins og annarra rannsóknaraðila sé haldin stórfelldum ágöllum.

Um fyrra atriðið telur ákærði að það sé annmarki á ákæru að greina ekki á milli ætlaðra brota hans og meðákærða í héraði, Y, en gögn málsins séu skýr um það að Y hafi á árunum 2003 og 2004 jafnframt haft með höndum rekstur einkahlutafélagsins C og D, sem verið hafi einkafirma hans, og ákærði hafi á engan hátt komið að rekstri þeirra. Hann kveður langflesta reikninga, sem séu grundvöllur ákæru í málinu, gefna út af Y vegna félags hans C ehf. en þrír séu gefnir út af D. Ákærði sé sakaður um vanskil á virðisaukaskatti og tekjuskatti fyrirtækja sem óumdeilt sé að hann hafi engin afskipti haft af. Mótmælir ákærði því að reikningar þeir, sem gefnir voru út í nafni C ehf. og D, hafi verið vegna þjónustu sem veitt var af S ehf., enda hafi greiðslur vegna reikninganna ekki runnið til síðastgreinda félagsins.

Þá bendir ákærði á að fyrir liggi að Y hafi sjálfur dregið sér nánast alla fjármuni, sem greiðst hafi vegna reikninga sem ákæra er reist á. Með því hafi hann gerst sekur um fjárdrátt samkvæmt 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en sé samt ekki ákærður fyrir það. Sé þetta ágalli á ákæru í málinu.

Um síðara atriðið bendir ákærði á að vegna fjárdráttar Y hafi S ehf. eignast jafnháa fjárkröfu á hendur honum. Bú Y hafi nú verið tekið til gjaldþrotaskipta og hafi því S ehf. tapað kröfum sem það átti gegn honum. Kröfurnar hefði félagið getað notað til að lækka skattskylda veltu sína og þannig til lækkunar á þeim virðisaukaskatti og tekjuskatti sem standa hefði þurft skil á. Þetta hafi ekki verið rannsakað og hafi því ekki verið tekið tillit til tapaðra viðskiptakrafna þegar ákæra var samin. Ákærði áréttar að hann hafi haft uppi andmæli við þessu, þegar tilefni var til, á meðan málið var til rannsóknar hjá skattrannsóknarstjóra ríkisins.

Svo sem fram kemur að neðan var að mínu áliti ekki tilefni til þess að greina á milli ákærða og Y þegar ákæra var samin af þeim ástæðum að þrjú form reikninga hafi verið lögð til grundvallar við ákvörðun skattskyldrar veltu S ehf. og þar með útreikningi þeirra opinberu gjalda sem standa átti skil á í rekstri félagsins. Þá leiðir það að mínu áliti ekki til frávísunar máls þótt rétt kynni að hafa verið að ákæra Y fyrir fleiri sakir en gert var. Er það ekki á færi dómstóla að endurskoða ákvörðun ákæruvalds um hverja skuli ákæra og fyrir hvaða sakir umfram það að taka afstöðu til þess hvort sakfella skuli eða sýkna þann sem ákærður er í sakamáli, sem höfðað hefur verið.

Þótt komið hefði í ljós að einhverjar viðskiptakröfur S ehf. hefðu tapast hefði það ekki leitt til þess að efni ákæru í málinu hefði verið með öðrum hætti en raun var á. Slíkt kynni þó að hafa leitt til vægari refsingar. Í skýrslu ákærða fyrir héraðsdómi kveðst hann ekki vita um neinar tapaðar kröfur og hefði ekkert um það að segja. Hann gerði ekki athugasemdir við tölulega niðurstöðu í rannsókn skattyfirvalda og gerði heldur ekki reka að því að tilgreina fjárhæðir krafna, sem hann telur vera tapaðar. Sú krafa sem ákærði nefnir nú, þ.e. krafa S ehf. á hendur Y vegna ætlaðs fjárdráttar hans, er ekki viðskiptakrafa og þótt hún hafi tapast veitti það ekki heimild til lækkunar gjaldstofna.Var ekki tilefni til frekari rannsóknar á þessum þætti en fram fór. 

Að framansögðu gættu tel ég að hafna verði kröfu ákærða um frávísun málins.

Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi varð ákærði við beiðni Y um að skrá sig sem stjórnarmann og framkvæmdastjóra einkahlutafélagsins S ehf. Var ákærði einnig skráður prókúruhafi fyrir félagið. Y hafði keypt félagið, sem þá hét B ehf., en ákærði var þó skráður kaupandi samkvæmt afsali 20. mars 2003. Voru þessar ráðstafanir gerðar vegna fjárhagsvandræða Y. Upplýst er að ákærða hafi hvergi komið nærri rekstri félagsins, ef frá eru talin kaup á bifreið á þess vegum en hann gerði ýmsar ráðstafanir vegna þeirra kaupa, heldur hafi Y algerlega haft reksturinn með höndum þar með talið alla reikningsgerð vegna þjónustu sem félagið innti af hendi í þágu viðskiptamanna sinna. Ákærði hirti ekki um að bókhald væri haldið og heldur ekki um skattskil félagsins. Í málinu er meðal annars ákært vegna vanskila á virðisaukaskattskýrslum og skattframtölum vegna tekjuáranna 2003 og 2004. Til grundvallar útreikningi á vantöldum virðisaukaskatti og rekstratekjum S ehf. liggja reikningar sem skattrannsóknarstjóri ríkisins aflaði um viðskipti félagsins sem seljanda þjónustu og nokkurra lögaðila sem kaupenda þjónustunnar. Samkvæmt gögnum sem skattrannsóknarstjóri ríkisins fékk frá þeim lögaðilum, sem um ræðir, voru notuð þrjú form reikninga við frumskráningu tekna S ehf. Eitt formið, sem notað var í 16 tilvikum, var með nafni félagsins en virðisaukaskattsnúmeri C ehf. en bú þess félags mun hafa verið tekið til gjaldþrotaskipta í mars 2003. Annað formið, sem notað var í 45 tilvikum, var í nafni og með virðisaukaskattsnúmeri C ehf. Þriðja formið var í nafni D og notað í þremur tilvikum, en með virðisaukaskattsnúmerinu [...]. Ég tel að fallast beri á það með héraðsdómi að sannað sé að reikningar þessir hafi verið gefnir út vegna þjónustu S ehf. og séu þeir því réttilega lagðir til grundvallar við ákvörðun þeirra opinberu gjalda félagsins sem ákæra tekur til. Ég tel því að staðfesta beri niðurstöðu héraðsdóms um að ákærði sé sekur um þá háttsemi sem ákært er fyrir. Eru brot hans réttilega færð til refsiákvæða í dóminum.

Við ákvörðun fangelsisrefsingar ákærða vegna brota hans tel ég að líta beri til þess að brotin felast, auk vanskila á virðisaukaskattskýrslum og skattframtölum og greiðslu gjalda eins og ákært er fyrir, einnig í því að vanrækja að tilkynna til réttra yfirvalda um virðisaukaskattskylda starfsemi félagsins og að hafa látið undir höfuð leggjast að færa lögboðið bókhald og varðveita bókhaldsgögn í samræmi við ákvæði II. kafla laga nr. 145/1994 um bókhald. Jafnframt verður að líta til þess að ákærði hefur ekki áður sætt refsingu sem hér skiptir máli, brot hans voru ekki framin af ásetningi heldur stórkostlegu hirðuleysi, hann naut sjálfur einskis ávinnings af brotum sínum og hefur sýnt rannsóknaraðilum samstarfsvilja. Loks skiptir máli við ákvörðun refsingar að verulegur dráttur varð á rannsókn málsins, en gögn þess ásamt rannsóknarskýrslu skattrannsóknarstjóra ríkisins voru send efnahagsbrotadeild ríkislögreglustjóra 11. júlí 2007. Ákæra þess embættis í málinu var ekki gefin út fyrr en 15. október 2010. Engar skýringar hafi komið fram á þeim mikla drætti sem á rannsókn málsins varð hjá embættinu. Með vísan til þessa tel ég að dæma beri ákærða til að sæta fangelsi í 3 mánuði og er sú refsing bundin skilorði eins og í héraðsdómi greinir.

Vanskil á virðisaukaskatti námu 4.054.659 krónum og tekjuskatti 2.743.421 krónu eða samtals 6.798.080 krónum. Ég tel með hliðsjón af því sem að framan greinir að fésekt miðist við tvöföldun þeirra opinberu gjalda sem undan voru dregin. Samkvæmt dómvenju í málum sem þessum hefur sektarfjárhæð verið skipt milli dómfelldu séu þeir fleiri en einn. Að því gættu tel ég að fésekt ákærða eigi að miða við tvöfalda þá fjárhæð, sem undan var dregin og að henni sé skipt milli hans og Y. Ég tel því að fésekt ákærða beri að ákveða 6.800.000 krónur og vararefsing, ef sektin verður ekki greidd innan fjögurra vikna frá uppsögu dóms þessa, eigi að vera fangelsi í 120 daga.

Ég tel að dæma beri ákærða til að bera 2/3 hluta sakarkostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti en að ríkissjóður eigi að bera 1/3 hluta þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða í héraði og skipaðs verjanda hans fyrir Hæstarétti.

Dómur Héraðsdóms Reykjaness 18. maí 2011.

I.

Mál þetta, sem dómtekið var að afloknum munnlegum málflutningi 16. maí sl., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 15. október 2010, „á hendur Grétari Ingólfi Guðlaugssyni, kt. [...], [...], [...] og Y, kt. [...], [...], [...].

I.      Á hendur ákærðu báðum

Fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og bókhaldslögum, á hendur ákærða Grétari Ingólfi sem framkvæmdastjóra og stjórnarmanni og á hendur ákærða Y sem eiganda og daglegum stjórnanda einkahlutafélagsins S kt. [...], með því að hafa:

1.            Eigi tilkynnt um virðisaukaskattskylda starfsemi félagsins, eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum og eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri einkahlutafélagsins á árunum 2003 og 2004, í samræmi við fyrirmæli í IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð kr. 4.054.659, og sundurliðast sem hér greinir:

Uppgjörstímabil:	Vantalin skattskyld velta:	Vangoldinn virðisaukaskattur:
Árið 2003
Maí - júní	kr. 535.494	kr. 131.196
Júlí - ágúst	kr. 405.499	kr. 99.347
September - október	kr. 1.345.563	kr. 329.663
Nóvember - desember	kr. 2.156.570	kr.  528.360
	kr. 4.443.126	kr. 1.088.566
Árið 2004
Janúar - febrúar	kr. 1.077.732	kr. 167.306
Mars - apríl	kr. 3.197.096	kr. 625.958
Maí - júní	kr. 4.835.705	kr. 1.077.536
Júlí - ágúst	kr. 1.722.515	kr. 358.857
September - október	kr. 1.700.386	kr. 310.236
Nóvember - desember	kr. 1.923.080	kr.  426.200
	kr. 14.456.514	kr. 2.966.093
Samtals:	kr. 18.899.640	kr. 4.054.659

2.            Eigi staðið skil á skattframtölum félagsins gjaldárin 2004 og 2005, vegna tekjuáranna 2003 og 2004, og þannig ekki talið fram til skatts tekjur sem skattskyldar eru samkvæmt B-lið 7. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, og með þessu komið félaginu undan greiðslu tekjuskatts, samtals að fjárhæð kr. 2.743.421, og sundurliðast sem hér greinir:

Rekstrartekjur:	kr.  4.443.126
Rekstrargjöld:	kr. 0
Tekjuskattsstofn:	kr. 4.443.126
Áætlaður tekjuskattsstofn ásamt álagi:	kr. 115.000
Vantalinn tekjuskattsstofn:	kr. 4.328.126
Vangreiddur tekjuskattur, tekjuskattsprósenta 18 %	kr. 779.063

Rekstrartekjur:	kr.  14.456.514
Rekstrargjöld:	kr. - 3.313.417
Tekjuskattsstofn:	kr. 11.143.097
Áætlaður tekjuskattsstofn ásamt álagi:	kr. 230.000
Vantalinn tekjuskattsstofn:	kr. 10.913.097
Vangreiddur tekjuskattur, tekjuskattsprósenta 18 %	kr. 1.964.358
Samtals vangoldinn tekjuskattur:	kr. 2.743.421

3. Látið undir höfuð leggjast að færa lögboðið bókhald og varðveita bókhaldsgögn, í samræmi við ákvæði II. kafla laga nr. 145/1994, um bókhald, vegna starfsemi félagsins árin 2003 og 2004.

II.                   Á hendur ákærða Y

Fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og bókhaldslögum, framin í sjálfstæðri atvinnustarfsemi ákærða, með því að hafa:

4. Eigi tilkynnt um virðisaukaskattskylda starfsemi sína, eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum og eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í starfseminni árið 2005, í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð kr. 1.458.241, og sundurliðast sem hér greinir:

Uppgjörstímabil:                                Vantalin skattskyld                                                  Vangoldinn

                                                                            velta:                                                        virðisaukaskattur:

Árið 2005
Janúar - febrúar	kr. 651.585	kr. -274.874
Mars - apríl	kr. 2.925.480	kr. 669.174
Maí - júní	kr. 1.217.440	kr. 256.876
Júlí - ágúst	kr. 1.544.518	kr. 277.153
September - október	kr. 1.035.980	kr. 244.661
Nóvember - desember	kr. 1.250.975	kr.  285.251
Samtals:	kr. 8.625.978	kr. 1.458.241

5.  Eigi talið fram á skattframtali sínu gjaldárið 2006, vegna tekjuársins 2005, tekjur af sjálfstæðri atvinnustarfsemi sinni, sem skattskyldar eru samkvæmt 1. tölulið A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, sbr. einnig 19. og 21. gr. laga nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga, en með þessu vantaldi hann tekjuskatts- og útsvarsstofn sinn um samtals kr. 5.642.675 sem honum bar að greiða af tekjuskatt, útsvar og sérstakan tekjuskatt samtals að fjárhæð kr. 2.263.248, og sundurliðast sem hér greinir:

	Vangreiddur tekjuskattur og útsvar gjaldárið 2006:
Heildar rekstrartekjur 2005:					kr.	8 625 980
Rekstrargjöld:					kr.	-1 203 305
Tekjuskatts- og útsvarsstofn:					kr.	6 532 675
Framtalinn tekjuskatts- og útsvarsstofn:					kr.	-890 000
Vantalinn tekjuskatts- og útsvarsstofn:					kr.	5 642 675
Vangreiddur tekjuskattur, tekjuskattsprósenta 25,75 %					kr.	1 452 989
Vangreitt útsvar, útsvarsprósenta 12,70 %					kr.	716 620
Vangreiddur sérstakur tekjuskattur 4 %					kr.	93 640
Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals:					kr.	2 263 248

6. Látið undir höfuð leggjast að færa lögboðið bókhald og varðveita bókhaldsgögn, í samræmi við ákvæði II. kafla laga nr. 145/1994, um bókhald, vegna starfsemi sinnar  á árinu 2005.

Heimfærsla til refsiákvæða

Framangreind brot ákærðu teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig:

a)           1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42/1995 og 3. gr. laga nr. 134/2005 að því er varðar 1. og 4. tölulið ákæru.

b)           2. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, að því er varðar 2. tölulið ákæru,

c)           1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, að því er varðar 5. tölulið ákæru.

Framangreind brot ákærðu samkvæmt 3. og 6. tölulið ákæru teljast varða við 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig:

a)      1. og 2. tölul. 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr. laga nr. 145/1994 um bókhald, sbr. 1. gr. laga nr. 37/1995.

Dómkröfur

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Af hálfu ákærða er þess aðallega krafist að hann verði sýknaður af ákæru. Til vara er þess krafist að málinu verði vísað frá dómi, en til þrautavara að refsing verði látin niður falla að öllu leyti eða að ákærði verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög frekast leyfa og að refsing verði höfð skilorðsbundin.

Í öllum tilvikum er þess krafist að sakarkostnaður, þar á meðal málsvarnarlaun skipaðs verjanda, verði lagður á ríkissjóð. Verði ekki á það fallist er þess krafist að hluti sakarkostnaðar að mati dómsins verði lagður á ríkissjóð.

Í þinghaldi hinn 7. janúar sl. játaði meðákærði Y sakargiftir. Í kjölfarið var þáttur hans skilinn frá máli þessu með heimild í 2.mgr. 169. gr. laga nr. 88/2008. [...]

Ákærði skilaði greinargerð í málinu í þinghaldi hinn 7. janúar sl.

II.

Málsatvik eru þau að ákærði átti og rak fyrirtækið A ehf. Í ágúst 2003 leitaði fyrirtækið eftir tilboðum vegna fiskflutninga frá [...] í [...] og skilaði meðákærði Y inn tilboði ásamt fleiri aðilum. Reyndist meðákærði vera með hagstæðasta tilboðið og var ákveðið að taka tilboði hans.

Nokkrum dögum síðar kom meðákærði til ákærða og lagði fyrir hann afsal vegna félagsins B ehf., síðar S ehf. Hafði meðákærði þá gengið frá kaupum á félaginu og fengið útgefið afsal til sín. Óskaði hann eftir því að ákærði gerði sér þann greiða að skrá sig sem eiganda félagsins til skamms tíma. Var meðákærði Y gjaldþrota á þessum tíma og gat því ekki verið í forsvari fyrir félagið. Féllst ákærði á beiðni meðákærða og undirrituðu ákærði og meðákærði samkomulag þess efnis að ákærði annaðist umsjón og framkvæmdastjórn félagsins fyrir hönd meðákærða í 6-8 mánuði, en þá yfirtæki meðákærði félagið, eigi síðar en 1. maí 2004. Í kjölfarið voru sendar viðeigandi tilkynningar til hlutafélagaskrár, m.a. um að ákærði væri stjórnarformaður og framkvæmdastjóri félagsins.

Í greinargerð ákærða segir að þrátt fyrir að ákærði hafi verið tilgreindur sem formaður stjórnar og framkvæmdastjóri S ehf. í opinberum gögnum, í samræmi við framangreint samkomulag aðila, hafi það ávallt verið ætlun aðila að meðákærði væri hinn eiginlegi og raunverulegi stjórnandi félagsins. Þá hafi meðákærði einnig verið raunverulegur eigandi félagsins, en ákærði hafi ekki greitt kaupverð félagsins þrátt fyrir að vera skráður eigandi þess. Aðkoma ákærða hafi því einungis verið að forminu til. Hafi ákærði þar af leiðandi ekkert komið að rekstri félagsins að öðru leyti en því að hann hafi skrifað undir skjöl vegna kaupa á vörubifreiðum og greitt af þeim út af reikningi félagsins í Landsbankanum sem prókúruhafi. Þá hafi meðákærði tekið á móti pósti til félagsins og komið honum áfram til meðákærða. Þess utan hafi ákærði enga vitneskju haft um eða átt aðkomu að starfsemi eða rekstri félagsins.

Frá miðju ári 2004 hafi ákærði ítrekað gengið eftir því við meðákærða að hann tæki formlega við stjórnun félagsins í samræmi við fyrrnefnt samkomulag aðila. Hafi meðákærði aldrei verið tilbúinn til þess. Síðasti reikningur, sem gefinn hafi verið út af hálfu S ehf. til A ehf. vegna fiskflutninga frá [...] í [...], hafi verið gefinn út 31. júní 2004 (sic). Eftir það hafi ákærði enga vitneskju haft um félagið og starfsemi þess fyrr en haft hafi verið samband við hann í tengslum við gjaldþrot félagsins í september 2005.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dóminum og hjá lögreglu eftir því sem þurfa þykir:

Ákærði neitaði sök. Sagðist hann hafa rekið fyrirtækið A ehf. á umræddum tíma og hafi það aðallega fengist við kaup og sölu á fiski. Meðákærði Y hefði hins vegar aðallega fengist við fiskflutninga. Hann sagðist hafa kynnst meðákærða í tengslum við fiskflutninga og viðskipti með fisk og sagði að viðskipti þeirra í millum hefðu hafist sennilega á árinu 2002. Ákærði sagðist hafa keypt fisk frá [...] og sagði að meðákærði hefði gert tilboð í flutning á fiskinum þaðan á árinu 2003. Hefði meðákærði verið með lægsta tilboðið vegna þess að hann hefði verið með flutning á fiski báðar leiðir. Þegar búið hefði verið að ganga frá samkomulagi við meðákærða um að flytja fiskinn sagði ákærði að meðákærði hefði komið til hans og beðið hann um að gera sér þann greiða að skrá sig sem fyrirsvarsmann félags hans, S ehf., í nokkra mánuði á meðan hann væri að ganga frá sínum málum. Kvaðst ákærði hafa gert það til að liðka fyrir kaupum á fiskinum og flutningi á honum. Hann sagði að meðákærði hefði ætlað að sjá alfarið um reksturinn á félaginu, en sjálfur hefði hann verið skráður stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og eini prókúruhafi félagsins, allt til málamynda. Ákærði sagði að á þessum tíma hefði hann ekki gert sér að fullu grein fyrir þeim skyldum sem hvíldu á honum sem skráðum fyrirsvarsmanni einkahlutafélagsins lögum samkvæmt, en sagðist gera sér grein fyrir því í dag. Þá sagðist hann gera sér grein fyrir því að honum hefði borið að kynna sér þessar skyldur áður en hann skráði sig sem fyrirsvarsmann félagins. Ákærði sagðist sjálfur reka einkahlutafélag og vera fyrirsvarsmaður þess. Hann sagðist því gera sér grein fyrir þeim skyldum, sem hvíldu á honum sem fyrirsvarsmaður þess félags.

Ákærði kannaðist við að hafa skrifað undir kaupsamninga og tékka fyrir hönd S ehf. vegna kaupa á vörubifreiðum fyrir rekstur félagsins. Þá sagðist ákærði hafa haft aðgang að tékkareikningi félagsins og sagðist hafa greitt afborganir af lánum vegna þessara kaupa.

Ákærði staðfesti framburð sinn í skýrslum hjá skattrannsóknarstóra og hjá lögreglu að því er varðar upplýsingar um hvern reikning fyrir sig. Hann sagði að stóran hluta þessara reikninga hefði hann ekki séð fyrr en í skýrslutökum hjá skattrannsóknarstjóra. Sagðist hann ekki hafa gefið þessa reikninga út og ekki hafa komið nálægt útgáfu þeirra frekar en öðru í rekstri S ehf. Hann sagðist ekkert hafa um rekstrargjöld S ehf. að segja.

Ákærði sagðist fyrst hafa séð það í skýrslutöku hjá skattrannsóknarstjóra að reikningarnir hefðu ýmist verið gefnir út í nafni S ehf., C ehf. eða D. Sagðist hann fyrst hafa vitað af því í skýrslutöku hjá skattrannsóknarstjóra að sama virðisaukanúmer væri á öllum reikningunum og að um væri að ræða virðisaukanúmer C ehf. áður en það félag varð gjaldþrota.

Ákærða var kynnt að meðákærði hefði borið um það að á árunum 2003 og 2004 hefði hann unnið undir merkjum S ehf. þrátt fyrir að hafa gefið út reikninga á nafni C ehf. og D. Öll þessi viðskipti hefðu hins vegar verið í þágu S ehf. Aðspurður sagðist ákærði ekki vita hvort meðákærði hefði unnið undir merkjum annarra en S ehf. á þessum tíma. Sagðist hann ekki hafa vitað betur en meðákærði hefði gefið út rétta og löglega reikninga fyrir hönd S vegna verkefna sem bifreiðir S ehf. hefðu verið notaðir í. Sagðist hann hafa tekið við reikningum frá S ehf. sem eigandi A ehf. Ákærði sagðist staðfesta það sem eftir honum væri haft í skýrslu hjá skattrannsóknarstjóra að hann teldi að meðákærði hefði notað bifreiðir frá S ehf. til að sinna umræddri þjónustu. Ákærði sagði að einu verkefni S, sem hefðu tengst honum, hefðu verið fyrir fyrirtæki hans A ehf.

Ákærði sagðist ekki geta sagt til um að hvort reikningar, sem væru gefnir út í nafni annarra en S ehf., væru vegna reksturs S eða ekki. Hann sagðist ekkert hafa um það að segja hvort hluti krafnanna væru tapaðar kröfur þar sem hann hefði ekkert verið inni í rekstri félagsins. Ákærði sagðist ekki gera neinar athugasemdir við tölulegar niðurstöður skattrannsóknarstjóra þar sem hann hefði engar forsendur til að meta þær. Ákærði sagði að það hefði ekki vakið upp neinar grunsemdir hjá sér að stór hluti reikninganna hefði verið greiddur inn á persónulegan reikning meðákærða.

Ákærði sagðist ekki hafa komið að því að greiða einstaka reikninga S ehf. og sagðist ekkert hafa komið að rekstri félagsins. Þá sagðist hann hvorki hafa komið að rekstri eða stjórnun C ehf. eða D.

III.

Í greinargerð rökstyður ákærði sýknukröfu sína með því að hann hafi einungis lánað nafn sitt til stjórnar S ehf., en raunveruleg stjórn félagsins hafi verið í höndum meðákærða. Aðkoma hans að félaginu hafi aðeins verið að forminu til. Engir stjórnarfundir hafi verið haldnir í félaginu og hafi stjórnun þess verið með þeim hætti að meðákærði hafi séð um alla þætti rekstursins.

Í samræmi við framangreint hafi ákærði ávallt gengið út frá því að meðákærði sæi um að halda bókhald félagsins og greiða skatta og önnur lögboðin gjöld, enda heyri slíkt undir daglegan rekstur fyrirtækis. Það hafi ekki verið fyrr en skiptastjóri félagsins hafi haft samband við ákærða að hann hafi áttað sig á því að bókhald og skattskil væru í þeim ólestri sem raun hafi borið vitni.

Ekki verði af gögnum málsins ráðið að ákærði hafi átt nokkurn þátt í daglegri stjórn félagsins eða komið að ákvörðunum um greiðslu skatta á stuttum starfstíma félagsins. Af þessum sökum beri að sýkna ákærða af kröfum ákæruvalds.

Þá sé það skilyrði samkvæmt tilvitnuðum refsiákvæðum að aðili hafi sýnt af sér ásetning eða stórkostlegt gáleysi/hirðuleysi. Enginn ásetningur hafi hins vegar verið hjá ákærða um að fremja hin meintu brot, enda hafi ákærði ekki notið fjárhagslegs ávinnings af hinum meintu brotum, hvorki í formi launa, arðgreiðslna né annars. Þá verði athafnaleysi ákærða einungis metið til einfalds gáleysis en ekki stórkostlegs. Saknæmisskilyrðum sé því ekki fullnægt þar sem ásetningur ákærða hafi ekki staðið til að fremja hin ætluðu brot og þá verði athafnaleysi hans einungis metið til einfalds gáleysis, en ekki stórkostlegs gáleysis svo sem áskilið sé í 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt, 1. og 2. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr. laga nr. 145/1994 um bókhald. Beri því einnig af þeim sökum að sýkna ákærða.

Við munnlegan flutning krafðist ákærði þess til vara að málinu yrði vísað frá dómi á þeim grundvelli að rannsókn og ákæra málsins væri gölluð.

Ekki verði annað ráðið af gögnum málsins en að stór hluti krafna á hendur viðskiptavinum hafi tapast, en slíkar kröfur hafi bein áhrif á þá fjárhæð, sem vanskil vegna viðkomandi tímabila á árunum 2003 og 2004 séu talin nema. Þá var bent á að félagið hefði getað krafið meðákærða Y um endurgreiðslu á þeim fjárhæðum, sem runnið hefðu til hans. Um tapaðar kröfur væri hins vegar að ræða þar sem meðákærði Y væri gjaldþrota. Engin rannsókn hefði farið fram á þessu og því væri rannsóknin gölluð. Bæri því að vísa málinu frá dómi.

Þá var á það bent að í ákæru væri ákærða gefið að sök að hafa eigið staðið skil á virðisaukaskatti, sem innheimtur hefði verið í rekstri S ehf. Í málinu sé gengið út frá því að allir reikningar, sem meðákærði Y gaf út, hafi verið gefnir út vegna reksturs S ehf. þótt sumir þeirra hafi verið gefnir út í nafni C ehf. og D ehf.

Í ákæru sé ekki gerð nægjanleg skil á hinum meintu brotum sem meðákærði eigi að hafa framið í ólíkum rekstrareiningum, s.s. á vegum C ehf. og D ehf., sem óumdeilt sé að ákærði hafi enga aðkomu haft að, hvorki að formi né efni.

Fram komi í skýrslu meðákærða hjá lögreglu að greiðslur vegna þessara reikninga, þ.e. sem gefnir hafi verið út í nafni C ehf. og D ehf., hafi allar runnið inn á persónulegan reikning meðákærða. Greiðslurnar hafi því ekki runnið til S ehf. Ákæran byggi hins vegar á þeim framburði meðákærða að þessir reikningar hafi allir tengst rekstri S ehf., en ekki sé hægt að sakfella ákærða á grundvelli þess framburðar. Þá sé ekki hægt að sakfella ákærða á grundvelli þeirrar ákæru sem liggi frammi þar sem umræddir reikningar séu gefnir út í nafni félaga, sem tengist ákærða ekki neitt og greiðslur vegna þeirra hafi allar runnið til meðákærða Y persónulega.

Til stuðnings þrautavarakröfu vísar ákærði til þess að hann sé með hreinan sakarferil að undanskilinni sátt frá árinu 2003 vegna brots á umferðarlögum. Þá hafi ákærði sýnt fullan samstarfsvilja gagnvart skattrannsóknarstjóra ríkisins og ríkislögreglustjóra við rannsókn málsins. Hann hafi skýrt hreinskilnislega frá málsatvikum að svo miklu leyti sem þau hafi verið honum kunn og bent á þátt annarra í málinu.

Ákærði hafi ekki notið fjárhagslegs ávinnings af ætluðum brotum, enda hafi enginn fjárhagslegur hvati búið að baki aðkomu hans að félaginu. Eini aðilinn sem hafi hagnast af aðkomu ákærða að félaginu og ætluðum brotum hafi verið meðákærði, þótt ekki sé hægt að útiloka mögulega samverkamenn hans í því sambandi. Meðákærði hafi algjörlega brugðist trausti ákærða með athöfnum sínum og athafnaleysi við rekstur félagsins. Þá hafi meðákærði ítrekað reynt að koma sök á ákærða með því að leyna því í fyrstu skýrslutökum hvernig raunverulegri stjórn félagsins var háttað og neita að tjá sig um efni fyrrnefnds samkomulags þeirra um stjórnun félagsins. Loks bendir ákærði á það að langt sé um liðið frá því að ætluð brot áttu sér stað. Bendir ákærði á 2. málslið 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt með síðari breytingum, sem heimili undanþágu frá fésektarlágmarki ef málsbætur eru miklar.

IV.

Samkvæmt tilkynningu, dags. 28. ágúst 2003 sem barst hlutafélagaskrá 4. september sama ár, var ákærði stjórnarformaður, framkvæmdastjóri og eini prókúruhafi S ehf. Heldur ákærði því fram að stjórnarseta sín, eignaraðild og framkvæmdastjórn hafi einungis verið til málamynda. Með þessu hafi hann leyft raunverulegum eiganda, meðákærða Y, að nota nafn sitt þar sem fjárhag hans hafi verið svo komið að hann hafi ekki getað komið fram í eigin nafni við atvinnurekstur.

Með vísan til gagna málsins, sérstaklega skýrslna meðákærða Y hjá lögreglu og játningar hans hér fyrir dómi, þykir í ljós leitt að kjör ákærða sem stjórnarformanns og ráðning í stöðu framkvæmdastjóra hafi verið til málamynda. Þykir því ljóst að ákvarðanir um fjárhagsleg málefni félagsins hafi verið teknar af öðrum en ákærða.

Eins og áður greinir var ákærði skráður stjórnarformaður og framkvæmdastjóri S ehf. frá 4. ágúst 2003. Þótt tilkynning um stöðu hans hjá félaginu hafi verið til málamynda breytir það ekki því að hann var í lögskiptum við aðra en raunverulegan eiganda félagsins fyrirsvarsmaður þess og bar samkvæmt stöðu sinni ábyrgð á að skipulag og starfsemi félagsins væri í góðu horfi, sbr. 1. mgr. 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, svo og að bókhald félagsins væri fært í samræmi við lög og venjur, sbr. 3. mgr. sömu greinar. Hann ber því refsiábyrgð vegna þeirra brota, sem ákært er fyrir, og framin voru í starfsemi félagsins. Með aðgerðarleysi sínu vanrækti ákærði af stórkostlegu gáleysi þær skyldur varðandi bókhald félagsins, sem hvíldu á honum lögum samkvæmt sem stjórnarformanni og framkvæmdastjóra S ehf. Með sama hætti hefur ákærði með stórkostlegu hirðuleysi brotið gegn skyldum sínum samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og samkvæmt 2. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, þ.e. að hlutast til um að skattframtölum og virðisaukaskattskýrslum yrði skilað og virðisaukaskattur og tekjuskattur greiddur.

Af hálfu ákærða hefur þess verið krafist til vara að málinu verði vísað frá dómi þar sem rannsókn málsins og ákæra sé gölluð. Í fyrsta lagi verði ekki annað ráðið af gögnum málsins en að stór hluti krafna á hendur viðskiptavinum hafi tapast, en engin rannsókn hafi farið fram á þessu. Í öðru lagi sé í ákæru ekki gerð nægjanleg skil á hinum meintu brotum, sem meðákærði eigi að hafa framið í ólíkum rekstrareiningum, s.s. á vegum C ehf. og D ehf., sem óumdeilt sé að ákærði hafi enga aðkomu haft að.

Rannsókn á bókhaldi og skattskilum S ehf. hófst hjá skattrannsóknarstjóra 2. nóvember 2005. Ákærði mætti til skýrslugjafar í þágu rannsóknarinnar. Í skýrslu skattrannsóknarstjóra ríkisins um rannsóknina 5. febrúar 2007 segir að ákærði hafi sem skráður fyrirsvarsmaður félagsins fengið senda skýrslu um rannsóknina og niðurstöður hennar, en ekki hafi komið fram andmæli af hans hálfu. Í skýrslunni kemur fram að á hvaða gögnum rannsóknin er reist og er tekið fram að hún sé aðeins að litlu leyti reist á bókhaldsgögnum. Ekki er um það deilt að bókhald S ehf. fyrir árin 2003 og 2004 hafði ekki verið fært og lá því ekki fyrir við rannsóknina. Eins og áður greinir bar ákærði ábyrgð á því að skipulag og starfsemi félagsins væri í góðu horfi og að bókhald félagsins væri fært í samræmi við lög og venjur, sbr. 1. og 3.m gr. 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Getur ákærði ekki velt þessum skyldum á skattrannsóknarstjóra ríkisins eða aðra rannsóknaraðila. Verður því ekki fallist á röksemdir ákærða að þessu leyti. Þá er ekki fallist á með ákærða að endurgreiðslukrafa, sem S ehf. kann að hafa átt á hendur meðákærða, teljist töpuð útistandandi viðskiptaskuld í skilningi 5. mgr. 13. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

Þá kemur fram í áðurgreindri skýrslu skattrannsóknarstjóra að við frumskráningu tekna félagsins voru notuð þrjú form sölureikninga, þ.e. í fyrsta lagi með nafni og kennitölu S ehf., en með virðisaukanúmeri sem tilheyrði rekstri C ehf., í öðru lagi með nafni og kennitölu C ehf. og í þriðja lagi með nafni, kennitölu og virðisaukanúmeri meðákærða sjálfs. Samkvæmt gögnum málsins var einkahlutafélagið C tekið til gjaldþrotaskipta í apríl 2003 og virðisaukanúmeri þess lokað. Þá liggur fyrir að virðisaukanúmer meðákærða sjálfs var lokað á árunum 2003 og 2004. Ákærði bar um það hér fyrir dómi að hann teldi að meðákærði hefði notað bifreiðir frá S ehf. til að sinna þessari þjónustu og er það í samræmi við framburð meðákærða um að allir þessir reikningar hafi verið gefnir út í tengslum við rekstur S ehf. Með vísan til framangreinds og gagna málsins að öðru leyti þykir í ljós leitt að reikningar á nafni C ehf. og meðákærða sjálfs voru gefnir út vegna reksturs S ehf. Með vísan til framangreinds er ekki fallist á röksemdir ákærða að því er varðar frávísunarkröfu hans.

Með vísan til alls framangreinds telst sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem ákært er fyrir.

Ákærði hefur ekki sætt refsingu sem áhrif hefur á ákvörðun refsingar í máli þessu. Litið er til þess að brot ákærða teljast hafa verið framin af stórkostlegu gáleysi fremur en ásetningi og er það virt ákærða til hagsbóta. Á hinn bóginn er litið til þess að ákærði hlutaðist ekki til um að tilkynnt væri um virðisaukaskattskylda starfsemi félagsins og skilaði hvorki skattframtölum né virðisaukaskattskýrslum vegna reksturs félagsins í tvö ár. Þá hefur ákærði gerst sekur um bókhaldsbrot. Eru brot hans stórfelld og eru þau réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Að framansögðu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði sem bundin skal skilorði eins og í dómsorði greinir. Þá ber einnig að dæma ákærða til greiðslu sektar að fjárhæð 10.200.000 krónur, sem greiða ber til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja, ella sæti ákærði fangelsi í 60 daga.

Ákærði greiði þóknun skipaðs verjanda síns, Bjarnfreðs Ólafssonar hdl., sem þykir hæfilega ákveðin 263.550 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, en annan sakarkostnað leiddi ekki af meðferð málsins.

Ragnheiður Bragadóttir héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Ákærði, Grétar Ingólfur Guðlaugsson, sæti fangelsi í sex mánuði, en fullnustu refsingarinnar er frestað og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 10.200.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins, en sæti ella fangelsi í 60 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Bjarnfreðs Ólafssonar hdl, 263.550 krónur.