Hæstiréttur íslands
Mál nr. 729/2013
Lykilorð
- Manndráp
|
|
Miðvikudaginn 18. júní 2014. |
|
Nr. 729/2013. |
Ákæruvaldið (Kolbrún Benediktsdóttir saksóknari) gegn X (Sveinn Andri Sveinsson hrl.) |
Manndráp.
X var ákærður
fyrir manndráp með því að hafa veist að A á heimili hans og banað honum með því
að stinga hann tvisvar með hnífi í brjóstið þannig að hnífsstungurnar gengu í
hægra hjartahólf og í framhaldi stungið hann ítrekað í háls, andlit, höfuð,
hægri handlegg og vinstra læri, allt með þeim afleiðingum að A hlaut bana af.
Héraðsdómur taldi brot X sannað og sakfelldi hann fyrir brot gegn 211. gr.
almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við ákvörðun refsingar leit héraðsdómur til
þess að atlaga X hefði verið ofsafengin og hrottaleg og jafnframt svo skyndileg
að A hefði litlum sem engum vörnum við komið. Var litið svo á að X hefði haft
ásetning til verksins, en það leysti hann ekki undan refsingu að hann var undir
verulegum áfengisáhrifum þegar brotið var framið. Vegna þess hversu alvarlegt
brotið var talið kom ekki til álita að virða aðdragandann að brotinu, eins og X
bar að hann hefði verið, honum til refsilækkunar, sbr. 4. tölulið 1. mgr. 74.
gr. og 75. gr. almennra hegningarlaga. Með vísan til þessa og m.a. með hliðsjón
af 1., 2., 3., 6. 7. og 8. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga var
refsing X ákveðin fangelsi í 16 ár. Eftir uppkvaðningu héraðsdóms voru
dómkvaddir tveir matsmenn til að yfirfara blóðferlarannsóknir og aðrar
vettvangsrannsóknir sem framkvæmdar hefðu verið í íbúð A. Í niðurstöðu
Hæstaréttar kom m.a. fram að sú framvinda atburða sem rakin hefði verið í
héraðsdómi samrýmdist í meginatriðum niðurstöðu matsgerðar hinna dómkvöddu
matsmanna, þó að því undaskildu að matsmennirnir hefðu fært rök fyrir því að A
hefði hlotið alla stunguáverkana inni í búðinni, en ekki úti á svölum hennar.
Væri álit þeirra lagt til grundvallar væri líklegast að árásin hefði verið
samfelld og hefði A verið dreginn út á svalirnar í beinu framhaldi af því. Kæmi
þetta heim og saman við lýsingu X á atvikum í símtali við Neyðarlínu og í
skýrslutöku hans hjá lögreglu. Styddist sá framburður X að hann hefði yfirgefið
íbúð A eftir að hafa veist að honum þar og síðan komið að honum blóðugum eftir
að hann sneri þangað aftur, einvörðungu við framburð hans sjálfs sem hefði
verið óljós og tekið margvíslegum breytingum. Að þessu virtu og með vísan til
forsendna héraðsdóms að öðru leyti var hann staðfestur.
Dómur
Hæstaréttar
Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Markús Sigurbjörnsson, Benedikt Bogason, Eiríkur Tómasson, Helgi I. Jónsson og Þorgeir Örlygsson.
Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 14. nóvember 2013 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur.
Ákærði krefst aðallega sýknu, til vara að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur, en að því frágengnu mildunar á refsingu.
I
Ákærði er sakaður um manndráp með því að hafa aðfaranótt 7. maí 2013 veist að A á heimili hans í íbúð [...] að [...] og banað honum með því að stinga hann tvisvar með hnífi í brjóstið þannig að hnífsstungurnar gengu í hægra hjartahólf og í framhaldi stungið hann ítrekað í háls, andlit, höfuð, hægri handlegg og vinstra læri, allt með þeim afleiðingum að A hlaut bana af.
Gerð er grein fyrir málsatvikum í hinum áfrýjaða dómi, þar á meðal er lýst í meginatriðum hljóðupptöku af símtali ákærða við Neyðarlínuna sem átti sér stað á tímabilinu frá klukkan 00.47 til 00.52 aðfaranótt 7. maí 2013. Eftir að hafa kynnt sig með nafni í upphafi símtalsins sagði ákærði: „Já ég held ég hafi drepið mann.“ Kvaðst hann vera á leið inn í íbúð sína að [...] og endurtók að hann héldi sig hafa drepið mann. Spurður hvað hann hefði gert við manninn svaraði ákærði: „Hann réðst á mig ... og ég kýldi hann einu sinni, eitt hnefahögg ... og hann datt niður og ég dró hann með mér út fyrir svalirnar.“ Síðar bætti ákærði við: „Þetta var bara að gerast ... já, hann réðst á mig og ég kýldi hann, ég dró hann með mér“.
Við skýrslutöku hjá lögreglu að kvöldi sama dags kvaðst ákærði ekki hafa gert A neitt og vildi ekki tjá sig frekar um það sem gerst hafði. Hinn 16. maí 2013 gaf ákærði skýrslu hjá lögreglu öðru sinni og sagðist þá hafa misst algjörlega tökin á sjálfum sér eftir að A hefði hreytt í sig einhverjum óþverra um börnin sín. Minntist ákærði þess að hafa slegið hann, alla vega oftar en einu sinni, og hrint honum niður í stól sem hafi verið við hliðina á sófanum í íbúð hans. Síðan sagðist ákærði hafa strunsað út með hundinn sem hann hefði haft meðferðis. Hann hefði síðan komið til baka í íbúð A og þá hefði hann legið í stólnum í blóði sínu. Ákærði kvaðst hafa reynt að stjaka við og slá A til að ná sambandi við hann, en síðan dregið hann eftir gólfinu að svölunum. Eins og rakið er í héraðsdómi breytti ákærði framburði sínum við síðari skýrslutöku hjá lögreglu og loks fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Þar skýrði ákærði meðal annars frá því að A hefði legið rétt við svalirnar þegar hann hefði komið til baka í íbúðina og hefði ákærði dregið hann „eitthvað aðeins“. Nánar spurður sagði ákærði að A hefði legið á þröskuldi svalahurðarinnar þannig að höfuð hans hefði verið úti, en fæturnir inni. Þá gaf ákærði þá skýringu á fyrrgreindum framburði sínum að C yfirlögregluþjónn hefði komið til sín þar sem hann hefði verið staddur í fangaklefa á [...] og sagt að til væru gögn um það að hann hefði drepið A í stólnum og dregið hann svo út á svalir. Því ætti hann bara að játa. Yfirlögregluþjónninn kom fyrir dóm sem vitni og bar að hann hefði einungis átt óformleg samskipti við ákærða síðdegis 7. maí 2013. Aðspurt neitaði vitnið því að hafa hvatt ákærða til að játa eða hafa rætt sérstaklega við hann um atburðarásina nóttina áður, enda hefði vitnið ekkert vitað um brotavettvang á þeirri stundu eða heyrt í neinum þeirra lögreglumanna sem þar voru.
II
Eftir að hinn áfrýjaði dómur var kveðinn upp var þess krafist af hálfu ákærða að dómkvaddur yrði matsmaður „til að yfirfara blóðferlarannsóknir og aðrar vettvangsrannsóknir sem framkvæmdar voru í íbúð brotaþola ... 7. maí 2013.“ Ákæruvaldið mótmælti kröfunni, en með úrskurði héraðsdóms sem staðfestur var með dómi Hæstaréttar 3. apríl 2014 í máli nr. 225/2014, var á hana fallist. Í kjölfarið komust aðilar að samkomulagi með heimild í 1. mgr. 128. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, eins og bókað var í þingbók, að dómkvaddir yrðu tveir sérfræðingar, P og Q, til að framkvæma hið umbeðna mat.
Í niðurlagi matsgerðar hinna dómkvöddu manna 15. maí 2014 sagði: „Það er okkar álit að umræddar uppgötvanir eru að miklu leyti í samræmi við framburð X, eins og hann lýsir atburðum, samanber: Að hann hafi í upphafi verið í heimsókn hjá þolanda, á sokkunum, drekkandi með honum í stofunni með þolanda sitjandi í sófastól en sjálfur sitjandi á sófa. Að hann hafi dregið líkamann frá svæðinu fyrir framan sófann og út á svalir. Að þolandi hafi þegar haft blæðandi skurði á brjósti og í andliti inni í stofunni og áður en hann var fluttur út á svalir. Að engin stunguárás hafi átt sér stað úti á svölum. X hefur sagt að hann hafi ekki minningar af því hvernig stungusár eru tilkomin. Það er okkar álit að sá sem framkvæmdi stunguárásina gæti mögulega hafa fengið lítið, eða jafnvel ekkert, blóð yfirfært á sig á þeim tímapunkti sem árásin var framkvæmd. Það eru engir blóðferlar sem við fundum á munum X sem gefa til kynna að hann hafi framkvæmt stunguárásina. Samt sem áður, útilokar ekki skortur á slíkum ferlum, þann möguleika að hann hefði getað valdið stungusárunum.“
Matsmennirnir komu báðir fyrir héraðsdóm og staðfestu matsgerð sína. Spurð hvort þau gætu skýrt til hvaða framburðar ákærða væri verið að vísa í niðurlagi hennar kváðust þau ekki geta gert það. P sagði það þó efnislega ekki skipta máli vegna þess að í framhaldinu væri útlistað hvað matsmennirnir ættu við. Aðspurð hvort sá framburður ákærða við aðalmeðferð málsins að hann hefði komið að hinum látna, þar sem hann hefði legið í blóði sínu á þröskuldi svalahurðarinnar, og dregið hann þar til svöruðu þau bæði að það fengi ekki staðist miðað við blóðferla á vettvangi. P bar að miðað við verksummerki hefði sá látni verið stunginn þar sem hann lá á gólfinu við sófann og hafi það gerst í einni svipan. Þá kom fram hjá Q að ummerkin gæfu til kynna að hann hefði verið dreginn burtu fljótlega eftir að hann hlaut áverkana.
III
Í áðurgreindu símtali við Neyðarlínuna aðfaranótt 7. maí 2013, skömmu eftir að þau atvik áttu að hafa gerst sem ákærði var að lýsa, sagðist hann halda að hann hefði drepið mann, kýlt hann einu sinni og hann dottið niður. Síðan kvaðst ákærði hafa dregið manninn með sér „út fyrir svalirnar.“ Þessi lýsing var gefin áður en lögregla kom á vettvang. Með vísan til þess og framburðar C fær því ekki staðist að ákærði hafi verið hvattur af lögreglu til að játa að hann hefði orðið A að bana þar sem hann hefði setið í stól og dregið hann svo út á svalir.
Í hinum áfrýjaða dómi er rakið hver hafi verið atburðarásin í grófum dráttum umrætt sinn miðað við þá vettvangsrannsókn sem fyrir lá. Sú framvinda atburða sem þar er stuðst við samrýmist í meginatriðum niðurstöðu matsgerðar hinna dómkvöddu matsmanna, þó að því undanskildu að matsmennirnir hafa fært rök fyrir því að hinn látni hafi hlotið alla stunguáverkana, um 90 talsins, inni í íbúðinni, en ekki úti á svölum hennar. Sé álit þeirra lagt til grundvallar er líklegast, eins og matsmennirnir báru fyrir dómi, að árásin hafi verið samfelld án þess að nokkurt hlé hafi orðið á henni og sá látni síðan verið dreginn út á svalirnar í beinu framhaldi af því. Þetta kemur heim og saman við lýsingu ákærða á atvikum í símtalinu við Neyðarlínuna og framburði hans við skýrslutöku hjá lögreglu 16. maí 2013 þar sem hann kvaðst algjörlega hafa misst tökin á sjálfum sér þegar hann veittist að A heitnum.
Ákærði er einn til frásögu um gjörðir sínar frá því hann fór úr íbúð sinni, að eigin sögn um ellefuleytið að kvöldi 6. maí 2013, og þar til hann kom þangað um klukkan eitt þegar hann hafði hringt í Neyðarlínuna og lögregla var komin á vettvang. Þannig styðst sú frásögn ákærða, að hann hefði yfirgefið íbúð hins látna eftir að hafa veist þar að honum og síðan komið að honum blóðugum er hann sneri þangað aftur, einvörðungu við framburð hans sjálfs sem hefur verið óljós og tekið margvíslegum breytingum eins og gerð er ítarleg grein fyrir í héraðsdómi.
Að öllu þessu virtu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.
Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar á meðal kostnað af matsgerð hinna dómkvöddu manna svo og málsvarnarlaun verjanda síns sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.
Dómsorð:
Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.
Ákærði, X, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 4.092.034 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Sveins Andra Sveinssonar hæstaréttarlögmanns, 1.506.000 krónur.
Dómur Héraðsdóms Austurlands 23.
október 2013.
Mál
þetta, sem dómtekið var 25. september sl., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara,
útgefinni 23. júlí 2013, á hendur X, kt. [...], með
lögheimili að [...], en með dvalarstað í fangelsinu að Litla-Hrauni, „fyrir
manndráp, með því að hafa aðfaranótt þriðjudagsins 7. maí 2013, veist að A,
kennitala [...], á heimili hans í íbúð [...] að [...], og banað honum með því
að stinga hann tvisvar sinnum með hnífi í brjóstið og gengu hnífstungurnar í
hægra hjartahólf og í framhaldi stungið hann ítrekað í háls, andlit, höfuð,
hægri handlegg og vinstra læri, allt með þeim afleiðingum að A hlaut bana af.“
Í
ákæruskjali er brot ákærða talið varða við 211. gr. almennra hegningarlaga nr.
19/1940 og er þess þar krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til
greiðslu alls sakarkostnaðar.
Af
hálfu ákærða er þess aðallega krafist að hann verði sýknaður af kröfum
ákæruvaldsins, en til vara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá er
þess krafist að sakarkostnaður verði lagður á ríkissjóð, þar með talin hæfileg
málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða.
Við
upphaf aðalmeðferðar málsins 29. ágúst sl. gengu dómendur og sakflytjendur, ásamt
B rannsóknarlögreglumanni, á vettvang að [...], í íbúð brotaþola nr. [...] og
umhverfis fjölbýlishúsið. Framhald aðalmeðferðar málsins fór fram 25. september
sl.
I
Málsatvik
Málsatvik,
eins og þeim er lýst í frumskýrslum lögreglu, eru þau að kl. 00:50 aðfaranótt
þriðjudagsins 7. maí 2013 barst lögreglunni á [...] tilkynning í gegnum
fjarskiptamiðstöð lögreglu þess efnis að maður, sem kynnt hefði sig sem X, hafi
sagst hafa lent í átökum við annan mann í íbúð [...] í fjölbýlishúsi að [...],
og sá væri meðvitundarlaus. Hafi vakthafandi lögreglumaður þegar farið á
vettvang ásamt sjúkraliði og lækni, auk þess sem lögreglumaður á bakvakt hafi
verið ræstur út. Utan við íbúð [...] á þriðju hæð fjölbýlishússins, þar sem
ákærði sé skráður til heimilis, hafi þeir hitt fyrir ákærða ásamt hundi sínum.
Hurð að íbúðinni hafi verið læst og hafi ákærði borið því við að hafa óvart
læst sig úti er hann var að hleypa hundi sínum út. Ákærði hafi hvorki kannast við
að hafa hringt í Neyðarlínuna né við að hafa lent í útistöðum við annan mann,
enda þótt honum væri kynnt að símtalið hafi borist úr símanúmeri síma sem hann
hafi reynst hafa í fórum sínum. Ákærði hafi virst ölvaður en ekki hafi verið á
honum sjáanlegir áverkar. Sambýliskona ákærða, sem reynst hafi heima við ásamt
ungu barni þeirra, hafi tjáð lögreglu að hún hefði ekki orðið vör við neitt
óeðlilegt og að aðrir en þau ákærði og barn þeirra hefðu ekki verið í íbúðinni.
Leitað hafi verið í íbúðinni og á svölum hennar, auk þess sem gengið hafi verið
í kringum fjölbýlishúsið og gætt sérstaklega að svæði fyrir neðan svalir
íbúðarinnar. Engin ummerki um átök eða neitt annað óeðlilegt hafi verið þar að
sjá og enginn hafi sést á ferli. Hafi sameiginleg niðurstaða lögreglu og
sjúkraliðs verið sú að ekki væri ástæða til að aðhafast frekar.
Morguninn
eftir, kl. 8:32, hafi lögreglu borist tilkynning um mann sem lægi í blóði sínu
á svölum fjölbýlishúss við [...]. Á vettvangi hafi tilkynnandi, íbúi í
aðliggjandi íbúð, vísað á mann liggjandi á svölum íbúðar [...], skráðu heimili A.
Íbúðin hafi reynst ólæst. Hafi maðurinn legið á svölunum þannig að fætur hans
hafi verið inni í íbúðinni en höfuðið legið yst á svölunum. Líkami mannsins
hafi verið orðinn kaldur og mikill blóðpollur út frá efri hluta líkama hans.
Læknir hafi úrskurðað manninn látinn. Hafi ummerki verið talin benda til þess
að hinn látni hefði verið dreginn eftir gólfinu að svaladyrunum. Ljóst hafi
þótt að andlát mannsins hafi borið að með voveiflegum hætti.
Í
ljósi aðstæðna á vettvangi og útkallsins fyrr um nóttina hafi lögregla farið að
íbúð ákærða sem sé beint fyrir ofan íbúð hins látna. Ákærði, sem þar hafi verið
sofandi í rúmi sínu, hafi verið handtekinn kl. 8:45 vegna gruns um alvarlega
líkamsárás. Hafi lögregla veitt því eftirtekt að fatnaður sem ákærði hafi
klæðst um nóttina, brúnar gallabuxur og sokkapar, hafi legið í eldhúskrók
íbúðarinnar en ljós yfirhöfn hafi verið á gólfi svefnherbergisins. Vegna
rannsóknarhagsmuna hafi sambýliskonu ákærða verið gert að yfirgefa íbúðina
ásamt ungu barni þeirra, en hundur á heimilinu hafi verið skilinn eftir.
Í
kjölfar handtöku ákærða leitaði lögreglustjórinn á [...] eftir aðstoð
tæknideildar lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu (LRH) og var teymi
rannsóknarlögreglumanna og sérfræðinga í framhaldi af því sent til [...]. Þá
var ákærði samdægurs úrskurðaður til að sæta gæsluvarðhaldi, sem hann hefur
sætt síðan. Réttarlæknisskoðun á ákærða fór einnig fram samdægurs.
Af
rannsóknargögnum verður ráðið að vettvangur bæði í íbúð brotaþola og íbúð ákærða hafi verið til rannsóknar, auk
þess sem leitað hafi verið að munum tengdum verknaðinum í sameiginlegum rýmum
fjölbýlishússins að [...] og í grennd við það. Þá var við frumrannsókn málsins
rætt við fjölda íbúa í húsinu og í nærliggjandi fjölbýlishúsi.
Á
sturtubotni á baðherbergi í íbúð brotaþola fannst búrhnífur, 26 sm langur, með svörtu plastskefti. Var hnífsblaðið bogið og
hafði brotnað af því framanverðu. Svart plastbrot fannst á gólfi í holi
íbúðarinnar sem talið var úr skafti hnífsins. Blóðslóð lá úr stofu íbúðarinnar
út á svalir þar sem brotaþoli fannst látinn. Í stofu íbúðarinnar var enn fremur
lagt hald á áfengisumbúðir sem teknar voru til fingrafararannsóknar. Í íbúð
ákærða var lagt hald á fatnað sem hann var talinn hafa klæðst er lögregla hafði
afskipti af honum um nóttina og var hann rannsakaður með tilliti til ummerkja
um blóð.
Síðar
kom í ljós að ákærði hafði skilið eftir skó sína í forstofu íbúðar brotaþola,
en þar, á neðanverðum hurðum fataskáps, fann tæknideild LRH nokkra litla dropa
af ætluðu blóði. Að niðurstöðum
vettvangsrannsóknar lögreglu verður nánar vikið samhliða því sem greint verður
frá framburði vitna fyrir dómi.
Við
rannsókn málsins aflaði lögregla upptöku af áðurnefndu símtali við Neyðarlínuna
sem fyrir liggur að barst úr símanúmeri ákærða á tímabilinu 00:47 til 00:52
aðfaranótt 7. maí sl. og verður rakið hér í meginatriðum. Var endurrit strax
gert af því og var það m.a. kynnt ákærða við fyrstu yfirheyrslur lögreglu. Samkvæmt
endurritinu kynnti ákærði sig strax með nafni og bar upp erindið með þessum
orðum: „Ég held ég hafi drepið mann.“ Gaf hann aðspurður upp kennitölu sína, kvaðst
vera staddur í [...], og vera „að fara núna í íbúð [...]“. Áréttaði hann að
hann héldi að hann hefði drepið mann. Aðspurður hvað hann hafi gert við manninn
sagði hann: „Hann réðst á mig ... og ég kýldi hann einu sinni, eitt hnefahögg,
... og hann datt niður og ég dró hann með mér út fyrir svalirnar. Hann réðst á
mig, þessi maður réðst á mig.“ Aðspurður hve langt væri síðan þetta hafi gerst
sagði ákærði: „Þetta var bara að gerast.“ Í framhaldinu sagði ákærði m.a.: „Já,
hann réðst á mig og ég kýldi hann, ég dró hann með mér ... ég er bara hérna
fyrir ofan, hundurinn er hjá mér núna ... ég dró hann út á svalir, það er bara
í íbúðinni ... viltu bara koma með lögregluna ... hann reyndi að kyssa mig ...
nei ég vil ekki fara til hans ... já ég er hérna með hundinn minn, í fokking sjokki ... ekki séns, ég er ekki að fara til hans
... ég er í [...] ... segðu þeim að drífa sig bara til mín.“
II
Framburður ákærða
Hér
verður rakinn framburður ákærða í meginatriðum, fyrst hjá lögreglu og síðan
fyrir dómi.
Við
fyrstu skýrslutöku hjá lögreglu, þriðjudaginn 7. maí 2013, neitaði ákærði því að
hafa orðið valdur að andláti brotaþola, A heitins. Kvaðst hann hafa verið heima
hjá sér við drykkju frá kl. 18 kvöldið áður og drukkið 10 litla bjóra, en
nokkru fyrir miðnætti hafi hann bankað upp á í nokkrum íbúðum í fjölbýlishúsinu
til að fá lánaðan meiri bjór. Brotaþoli hafi boðið honum inn í íbúð sína og
boðið honum þar upp á sterkan bjór. Kvaðst ákærði telja sig hafa drukkið þar
þrjá slíka bjóra og hafi þeir rætt um daginn og veginn. Fram kom að ákærði
giskaði á að hafa verið að heiman í um eina og hálfa klukkustund og hafa
yfirgefið íbúð brotaþola rétt eftir miðnætti. Aðspurður hvort hann hefði hringt
eitthvað kvaðst ákærði halda sig hafa hringt í sambýliskonu sína en ekki
kannast við að hafa hringt í Neyðarlínuna. Í framhaldi af því var ákærða kynnt
endurrit af ætluðu símtali hans við starfsmann Neyðarlínunnar, en hann neitaði
að tjá sig um efni þess. Hann kvaðst hafa verið klæddur vínrauðum stuttbuxum og
hvítum jakka. Kaus hann að tjá sig ekki frekar um atburði liðinnar nætur.
Við
aðra skýrslutöku hjá lögreglu, sem fram fór 16. maí 2013, kvaðst ákærði,
aðspurður hvort hann hefði banað brotaþola, „ekki [muna] eftir því þannig en í
ljósi alls finnst mér það mjög líklegt já“. Fram kom að umrætt sinn hafi svifið
á ákærða í stofunni og hann lagst út af, en þá hafi brotaþoli komið alveg upp
að honum „eins og hann ætli að kyssa mig“. Kvaðst ákærði hafa ýtt honum frá sér
og hafi honum virst brotaþoli skammast sín. Nefndi ákærði að brotaþoli hafi á
einhverjum tímapunkti minnst á að honum þætti ákærði „sætur eða myndarlegur eða
huggulegur eða eitthvað svona“ sem ákærða hafi þótt „svolítið sérstakt“. Ákærði
kvaðst ekki alveg viss um tímaröðina en telja að það hafi verið eftir þetta sem
hann hafi sagt brotaþola að hann væri „mikill barnakall“. Samtalið hafi þá
aðeins „breytt um gír“. Kvaðst ákærði minnast sérstaklega setningar frá
brotaþola um að maður þurfi alltaf að „vera á varðbergi í svona litlu
samfélagi“. Kvaðst ákærði þá hafa áttað sig á því að brotaþoli hefði misskilið
sig. Brotaþoli hafi svo farið að „ýja að einhverjum óþverra“ um börn og
unglinga sem honum hafi engan veginn líkað. Kvaðst ákærði þá hafa hreytt í hann
einhverjum orðum og sagt honum að hætta þessu, en síðan farið á salernið til að
kasta af sér vatni. Er hann hafi komið út af salerninu hafi brotaþoli verið
staðinn upp og „búinn að loka hundinn inni í forstofu [og] þá er bara eins og
það biði mín annar maður“. Hafi brotaþoli hreytt í hann „einhverjum óþverra um
börnin mín“, þar á meðal rætt um að „hneppa frá bleyjunni hjá barninu mínu og
leika við hana“. Kvaðst ákærði ekki muna nákvæmlega hvernig brotaþoli hafi
orðað þetta en „þarna bara missti ég algjörlega tökin á sjálfum mér“. Síðar við
skýrslutökuna lýsti hann þessum atvikum svo: „Þá segir hann þetta með bleyjuna
og þá bara algjörlega snappaði ég“. Kvaðst ákærði
minnast þess að hafa slegið til brotaþola og hrint honum í hægindastól, slegið
eitthvað til hans í stólnum og rokið svo út. Nánar aðspurður síðar lýsti ákærði
atburðum svo: „Eins og ég segi, ég man ekki almennilega, eftir það er bara eins
og það hafi eitthvað smollið í hausnum á mér og ég veit ekkert í rauninni hvað
ég gerði við hann. Ég man bara eftir að [hafa] slegið til hans þarna og hrint
honum í stólinn sinn og strunsa svo út“. Kvaðst ákærði telja sig hafa slegið til
brotaþola oftar en einu sinni, e.t.v.
fjórum eða fimm sinnum.
Eftir
þetta kvaðst ákærði hafa strunsað út í garð með hundinn „aðeins að róa
taugarnar“ og leikið þar við hann í einhvern tíma, sem hann kvað geta hafa
verið allt frá 10 mínútum upp í meira en hálfa klukkustund. Hafi hann síðan
farið aftur upp í íbúðina til að ná sér í bjór. Hafi hurð inn í íbúðina þá
verið opin og „aðkoman ekki geðsleg“ og „öðruvísi heldur en ég átti von á.“
Ákærði kvaðst ekki muna hvernig brotaþoli hafi verið er hann strunsaði út en er
hann hafi komið aftur í íbúðina hafi brotaþoli setið í stólnum „í blóði sínu“
með höfuðið hallandi aftur og handleggi á stólörmum. Kvaðst ákærði hafa ýtt
eitthvað við brotaþola og svo einhvern veginn bara „datt ég út“. Kvaðst hann
minnast þess að hafa verið að „burðast með hann eitthvað“ og halda að þá hafi
hann hringt í Neyðarlínuna. Ákærði kvaðst ekki minnast þess að hafa stungið
brotaþola eða haft hníf í höndum. Orðrétt sagði ákærði: „Það er ýmislegt svona
sem að ég kannski man ekki alveg, til dæmis ég man aldrei eftir að hafa stungið
manninn, en í rauninni finnst mér mjög fjarstæðukennt að einhver hafi gert það
meðan ég var úti í garði. Ég ætla ekkert að tjá mig neitt frekar um það þar sem
að ég man ekki beint eftir því að hafa gert það. En ég man eftir að hafa slegið
að manninum, ég man eftir að hafa verið eitthvað að dröslast með hann þarna.
Það sem ég man ekki ætla ég bara ekki að giska á hvað gerðist.“
Síðar
við sömu skýrslutöku, aðspurður hvort hann teldi sig hafa samfellda mynd af því
sem gerðist, neitaði hann því og sagði „að sjálfsögðu“ eitthvað vanta inn í.
Nánar aðspurður hvað vantaði inn í, sagði ákærði: „[...] það vantar mest inn í
hjá mér akkúrat það sem þið viljið vita mest um þetta. Ég man ekki eftir að
hafa verið með neinn hníf og ég man ekki almennilega hvernig ég kom að honum
þarna í stólnum, þó sem mér finnist eins og ég hafi séð áverka á honum. Þá
jafnvel í framan en heildarmyndin hundrað prósent, hana get ég ekki gefið, en
ég er búinn að segja ykkur allt það sem ég man og jafnvel meira.“ Kvaðst ákærði
ráma í að hafa verið í símanum en í raun ekkert muna eftir símtali við
Neyðarlínuna eða eftir heimkomu sinni og samskiptum við lögreglu og
sambýliskonu sína.
Aðspurður
um klæðnað brotaþola bar ákærði við þessa skýrslutöku um að brotaþoli hafi
verið klæddur í gallabuxur og bol. Um klæðnað sinn sagðist ákærði hafa verið í
hvítum vindjakka með „svona svörtu munstri eða svona svörtum strikum“, brúnum
buxum og „Converse“ skóm, en kvaðst hafa farið úr
þeim í íbúðinni og ekki muna hvort hann hafi verið í sokkum eða berfættur.
Fram
kom að ákærði hafi búið í um mánuð í fjölbýlishúsinu að [...] fyrir atburðinn,
en verið búsettur á [...] síðan í janúarmánuði 2013. Hann tæki lyf við
þunglyndi og kvíða og hafi liðið illa að undanförnu. Kvaðst hann eiga við
drykkjuvandamál að stríða „[...] og ég hef alveg farið í svona óminnisástand í
áfengi [...]“. Hann kvaðst eitt sinn áður hafa hitt brotaþola, en það hafi
verið um viku fyrir andlát hans. Hafi ákærði þá verið að merkja póstkassa og
leitað eftir því að fá lánuð skæri hjá brotaþola, sem þess í stað hafi lánað
honum hníf. Kvaðst ákærði hafa skilað hnífnum aftur.
Undir
lok skýrslutökunnar merkti ákærði inn á afstöðumynd af íbúðinni hvar þeir
brotaþoli hefðu setið við drykkju, staðsetningu þeirra er til átaka kom og hvar
hann minntist þess að hafa dregið brotaþola eftir gólfinu. Af teikningu ákærða
verður ráðið að hann hafi dregið brotaþola eftir stofugólfinu, en ferillinn
virðist hefjast fyrir framan stól og sófa og liggja í átt að svaladyrum.
Loks
var við rannsókn málsins hjá lögreglu tekin skýrsla af ákærða 9. júlí 2013 og
voru þá bornar undir hann niðurstöður rannsókna. Kvaðst ákærði þá engar
breytingar vilja gera á fyrri framburði sínum og ítrekaði að hann myndi ekki
eftir því að hafa orðið brotaþola að bana, eða að hafa verið með hníf, þótt
hann myndi eftir „ryskingum“ þeirra á milli.
Er
honum voru sýndar myndir af ætluðu morðvopni taldi hann sig ekki hafa séð þann
hníf áður og ekki telja þar á ferð sama hníf og hann hafi áður fengið lánaðan
hjá brotaþola. Undir ákærða var borin upptaka af símtali úr síma hans við
Neyðarlínuna og kvaðst ákærði kannast við rödd sína á þeirri upptöku.
Aðdragandanum að símtalinu lýsti ákærði með þessum orðum: „[Ég] kem að honum
þarna í sófanum og dreg hann fram á gólf og reyni eitthvað að svona pumpa hann
og slá hann og svo veit ég ekkert fyrr en ég allt í einu er farinn að draga
hann eitthvað þarna í þvílíku paniki.“ Nánar
aðspurður kvaðst ákærði meina að brotaþoli hafi verið í „sófastólnum“. Aðkomunni
er hann sneri til baka í íbúð brotaþola lýsti ákærði nánar svo: „Hún var ekki
glæsileg, hann sat þarna í stólnum í blóði sínu og mér brá, ég panikaði þvílíkt og dró hann úr sófanum og á gólfið og
byrjaði eitthvað að ýta við honum og svo ég veit ekki af hverju ég dró hann út
á svalir en ég gerði það.“ Í framburði ákærða kom nú fram að hann kvaðst viss
um að brotaþoli hafi setið í stólnum og horft á eftir sér er hann strunsaði út
og kvaðst hann viss um þetta því að hann hefði litið til baka og kallað á hund
sinn á leiðinni út. Ákærði hafi setið á sama stað í stólnum er hann sneri aftur
í íbúðina.
Aðspurður
hvernig hann myndi þennan kafla, frá því að hann kom í íbúð brotaþola þar til
hann hringdi í Neyðarlínuna, sagðist hann telja sig muna þetta „bara frekar
vel“. Aðspurður hvort einhverjar „eyður“ væru í minninu, sagði hann: „Ekki í
heildina litið, það er[u] þá kannski einhver orð sem að [ég] kannski er ekki
alveg viss um, en í heildina litið man ég þetta bara mjög vel.“ Eftir að
upptaka af áður röktu símtali við Neyðarlínuna hafði verið spiluð fyrir ákærða
kvaðst hann muna „gloppótt“ eftir því símtali. Kvaðst hann hins vegar minnast
samskipta við sambýliskonu sína og lýsti þeim svo að hún hafi verið „brjáluð
eðlilega“, hellt niður bjór sem hann hafi verið með og rekið hann í rúmið.
Borið
var undir ákærða að fingraför hans hafi fundist á ginpela í íbúðinni og kvaðst
ákærði þá ekki rengja að hann hafi drukkið ginið þótt hann minntist þess ekki
og sagðist muna eftir að hafa séð „fullan skáp af víni“ í íbúð brotaþola. Kom
fram að til viðbótar við þá 10 litlu bjóra sem hann hefði drukkið heima hjá sér
hafi hann einnig drukkið bjór á veitingastað.
Þá
var borin undir ákærða ljósmynd af haldlögðum buxum, sem hann staðfesti að væru
þær sem hann hafi klæðst umrætt kvöld. Borinn var undir ákærða fyrri framburður
hans um að hafa verið í „hvítum vindjakka með svona svörtu mynstri og svona
svörtum strikum“. Sagðist ákærði vera „hundrað prósent“ viss um „jakkann“ því
að það væri gat í vasanum á honum. Minntist ákærði þess að hafa sett bjór í
vasann og verið í miklu basli við að ná honum, því að hann hafi verið kominn
„þarna út á bak“. Er honum var kynnt að blóð úr hinum látna hafi fundist í
buxunum, kvaðst ákærði ekki telja það óeðlilegt því að „náttúrulega lyfti ég manninum
upp og ég tel það ekki óeðlilegt að það hafi eitthvað blóð farið á mig“. Bætti
ákærði því við að honum þætti skrýtið að ekki hafi verið sjáanlegt blóð á hvíta
jakkanum sem hann hafi verið í.
Enn
fremur var borin undir ákærða sú niðurstaða vettvangsrannsóknar að brotaþola
hafi verið ráðinn bani í stofu íbúðarinnar með hnífsstungum í brjóst og þaðan
dreginn lífvana út á svalir þar sem hann hafi verið ítrekað stunginn, mest í
höfuð og andlit. Kvaðst ákærði ekki telja það geta staðist: „Ég fæ það ekki til
að passa en eins og ég segi, ég minnist þess ekki að hafa stungið manninn en ég
man eftir að hafa dregið hann út á svalir.“ Breytti ákærði síðar framburði
sínum lítillega og kvaðst í raun ekki muna eftir að hafa farið út á svalir en
muna að hafa dregið manninn „út að svölunum og svo finnst mér bara eins og ég
hafi hlaupið út, hringt í Neyðarlínuna“. Aðspurður hvort og þá hvar væri „eyða“
í minningunum sagði ákærði: „Þegar ég er að draga hann á gólfinu“. Var hann þá
spurður hvar hann myndi næst eftir sér og sagði ákærði: „Að hlaupa út“. Nánar
aðspurður um áverka og ástand brotaþola kvaðst ákærði telja að brotaþoli hafi
verið blóðugur bæði á bringu og í andliti þegar hann kom að honum í stólnum og
að hann hafi þá verið látinn.
Undir
lok skýrslutökunnar kom fram að ákærði kannaðist ekki við að hafa farið í „black out“ vegna reiði, en hins
vegar hafi það komið fyrir undir áhrifum áfengis. Kvað hann reyndar nokkur ár
liðin síðan það hafi gerst „fyrir utan þetta skipti“.
Var
ákærða að lokum kynnt að lögregla teldi að fengnum niðurstöðum tæknirannsókna
allt benda til þess að hann hefði banað brotaþola. Brást ákærði við því með
þessum orðum: „[...] eins og ég hef sagt áður sko, ég minnist [þess] ekki að
hafa verið með neinn hníf þarna og ég trúi ekki sjálfum mér til þess að gera
svona lagað. [...] mér finnst mjög fjarstæðukennt að einhver hafi komið þarna
inn í millitíðinni. [...] ég vona að [það] komi eitthvað svoleiðis í ljós [...]
en ég er búinn að segja það sem ég veit og ég hef ekkert dregið undan. Hef í rauninni
bara beðið eftir tæknigögnum af minni hálfu til að sjá hvað verður.“ Bætti
ákærði loks við að honum hafi borist upplýsingar frá nákomnum aðila um að
orðrómur væri meðal íbúa á [...] um að brotaþoli „væri nú eitthvað svona að
skoða börn eða eitthvað“.
Ákærði
gaf skýrslu fyrir dómi við upphaf aðalmeðferðar málsins og stutta
viðbótarskýrslu að afloknum skýrslutökum af vitnum við framhald aðalmeðferðar.
Bar hann á sama veg og hjá lögreglu um skamma búsetu sína í fjölbýlishúsinu og
að þeir brotaþoli hafi ekkert þekkst. Lýsti hann athöfnum sínum mánudaginn 6.
maí sl. svo að hann hafi verið heima hjá sér að smíða, farið í áfengisverslun
um fimmleytið og byrjað að drekka bjór heima hjá sér um sexleytið. Hann hafi
ásamt fjölskyldu sinni snætt kvöldverð á veitingastað og síðan farið í heimsókn
til vinar, en á báðum stöðum hafi hann drukkið meiri bjór. Í heimsókninni hafi
hann verið bitinn af hundi og þurft að leita til læknis vegna þess.
Er
þau fjölskyldan hafi komið heim um ellefuleytið um kvöldið hafi allur bjór
verið búinn á heimilinu. Kvaðst ákærði þá hafa farið út með hundinn og knúð dyra hjá öðrum íbúum hússins til að fá lánaðan bjór,
en ekki haft erindi sem erfiði. Brotaþoli, A heitinn, hafi þá staðið í dyrum
íbúðar sinnar og spurt hvort hann vantaði bjór. Kvaðst ákærði hafa spurt hvort
hann væri á förum, en brotaþoli hafi neitað því og sagði ákærði sér vera
minnisstætt að brotaþoli hafi tekið svo til orða að maður þyrfti alltaf að vera
á „varðbergi“. Kvaðst ákærði hafa farið inn í íbúðina til brotaþola með hund
sinn meðferðis. Þeir hafi setið þar inni í „smástund“, hálftíma til fjörutíu
mínútur, og spjallað um daginn og veginn. Þetta hafi verið samtal tveggja manna
sem þekktust ekki neitt. Lýsti ákærði efni samtalsins með svipuðum hætti og hjá
lögreglu, þannig að til misskilnings hafi komið á milli þeirra sem honum hafi
mislíkað, hann hafi sett ofan í við brotaþola og síðan farið á salernið.
Er
hann hafi komið út af salerninu hafi brotaþoli verið búinn að loka hundinn inni
í forstofu og hafi fas hans verið allt annað en áður. Hann hafi spurt ákærða
hvort hann ætti ekki börn og hafi ákærði játað því og sagst eiga ársgamla
dóttur. Upp hafi risið erjur þeirra á milli sem lyktað hafi með því að
brotaþoli hafi sagst hlakka til að taka bleyjuna af dóttur ákærða og leika við
hana. Kvaðst ákærði þá hafa slegið brotaþola svo hann hafi fallið niður í
hægindastól við hlið sófans. Nánar aðspurður hvernig og hve oft hann hafi
slegið brotaþola, sagðist ákærði hafa slegið hann með flötum lófa nokkrum
sinnum í höfuð eða fyrir ofan axlir og endað á því að hrinda honum í stólinn.
Brotaþoli hafi ekkert reynt að verja sig og engin frekari orðaskipti átt sér
stað á milli þeirra. Aðspurður hvort hann teldi sig hafa misst stjórn á sér,
svaraði ákærði: „Nei, ég náttúrulega sló manninn og ég tel það að vissu leyti
að missa stjórn á sér, [...] ég er enginn ofbeldismaður [...] og að ráðast að
einhverjum með vopni, það er ekki ég.“
Eftir
þetta kvaðst ákærði hafa kallað á hund sinn, sem þá hafi verið í forstofunni,
rokið út úr íbúðinni og skellt á eftir sér. Brotaþoli hafi þá setið „bara svona
venjulega“ í hægindastólnum. Kvaðst ákærði hafa farið út í garð með hundinn og
leikið dágóða stund við hann í bakgarðinum, með því að kasta fyrir hann
leikfangi. Kvaðst ákærði hafa verið þarna úti í dágóðan tíma, jafnvel hálfa
klukkustund.
Síðan
kvaðst ákærði hafa farið til baka í íbúð brotaþola. Gaf hann þá skýringu að
hann hafi munað eftir bjór þar inni sem hann hafi verið með og ætlað að sækja
hann. Aðspurður hvort það væri ekki undarlegt að fara til baka í íbúðina eftir
að hafa lent í þeim útistöðum við brotaþola sem hann hefði lýst, tók ákærði
fram að hann teldi þetta styðja að hann hefði ekki ráðist að brotaþola með þeim
hætti sem gert var, enda hefði hann þá aldrei látið sér detta í hug að fara til
baka.
Er
hann hafi komið að íbúðinni hafi hann veitt því athygli að útidyrahurðin að
íbúð brotaþola hafi verið opin. Hann hafi gengið inn og þá hafi aðkoman verið
„allt öðru vísi“ en þegar hann skildi við íbúðina. Kvaðst ákærði muna eftir að
hafa komið inn og „verið að reyna að ná einhverju sambandi við manninn“, sem
hafi þá legið „með blóð framan í sér“. Benti ákærði á að hann hafi verið
ölvaður, en kvaðst muna eftir að hafa haldið um hendurnar á brotaþola og verið
að reyna að ná einhverju sambandi við hann. Aðspurður kvaðst hann ekki minnast
þess að hafa „pumpað“ brotaþola, líkt og hann hafði orðað það hjá lögreglu.
Ákærði
kvaðst nú ekki viss hvort hann myndi eftir því að hafa tekið brotaþola úr
hægindastólnum og dregið hann, eða hvort það væri fölsk minning vegna samskipta
sem hann hefði átt við C yfirlögregluþjón í fangaklefa daginn eftir atburðinn.
Hafi lögreglumaðurinn sagt honum að hann hefði drepið brotaþola í stólnum og
dregið hann, öll gögn sýndu það og það eina sem hann ætti eftir væri að játa
verknaðinn. Þetta hafi verið það fyrsta sem hann hafi heyrt af málsatvikum og
með þetta veganesti hafi hann farið í gæsluvarðhaldsvist og einangrun. Ekki
væri langt um liðið síðan samtalið við C hafi rifjast upp fyrir honum.
Kvaðst
ákærði mikið hafa hugsað um þetta og vera „eiginlega 100% viss“ um að hafa
komið að brotaþola liggjandi en ekki í sófanum. Hann eigi minningu um að hafa
verið mjög hræddur er hann sá allt þetta blóð og verið að reyna að ná sambandi
við brotaþola í nokkrar mínútur. Ítrekaði ákærði að þetta hafi verið aðstaða
sem hann hefði ekki áður lent í, hann hafi verið „skíthræddur“ og hugsað hvort
hann gæti hafa meitt brotaþola svona er hann sló hann. Kvaðst ákærði hafa látið
sér detta í hug að brotaþoli hefði nefbrotnað því hann vissi að mikið gæti
blætt úr nefi. Kvaðst hann hafa gert sér fulla grein fyrir því að brotaþoli
væri látinn.
Beðinn
að lýsa því hvar brotaþoli hafi legið og hvernig, kom fram að ákærði teldi
brotaþola hafa legið á maganum en kvaðst ekki viss um hvar hann hafi legið
nákvæmlega. Orðrétt sagði ákærði: „Ég man að ég tók í hendurnar á honum og dró
hann eitthvað aðeins en þú veist, ég veit ekkert hvort hann var úti á svölum
eða við svalirnar eða en sko, ég var ekki að draga hann einhverja marga metra,
það er alveg pottþétt.“
Var
ákærði þá við þessa fyrri skýrslugjöf sína fyrir dómi beðinn um að merkja inn á
afstöðumynd af íbúðinni hvar hann teldi brotaþola hafa legið er hann kom að
honum. Kom þá fram að ákærði teldi brotaþola hafa legið hálfur úti á svölum,
þ.e. efri hluti líkamans, en neðri hlutinn inni í íbúðinni, með kviðinn á
þröskuldinum eða þar um bil. Kvaðst hann hafa staðið við höfuð brotaþola, tekið
í hendur hans og dregið hann aðeins lengra í átt að eða inn á svalirnar. Við
þetta hafi hann lyft brotaþola aðeins en taldi sig aðspurður ekki hafa velt
honum við. Aðspurður í tilefni af framburði hans hjá lögreglu um að hafa tekið
„undir axlir“ brotaþola kvaðst ákærði nánast viss um að hafa tekið í hendur
hans. Bornar voru undir ákærða merkingar hans inn á afstöðumynd af íbúðinni við
skýrslutöku 16. maí sl. og kvað ákærði þær merkingar ekki hafa verið réttar hjá
sér. Ítrekaði hann að hann teldi það skýrast af því sem yfirlögregluþjónninn
hafi sagt honum 7. maí sl.
Ákærði
sagðist því næst hafa hlaupið út úr íbúðinni og niður á jarðhæð, þar sem hann
hafi m.a. sest í kjallaratröppur, hringt í Neyðarlínuna og sagst hafa slegið
mann. Lögreglan hafi komið á staðinn og kvaðst ákærði telja að hann hafi hitt
lögreglumann á jarðhæð og gengið með honum upp að íbúð sinni á þriðju hæð.
Kvaðst hann þó ekki muna þetta skýrt. Ákærði viðurkenndi að hafa þrætt fyrir
það við lögreglu að hafa hringt í Neyðarlínuna. Aðspurður hvers vegna hann hafi
þrætt fyrir það kvaðst ákærði ekki geta gefið á því aðra skýringu en að hann
hafi verið hræddur, drukkinn og „í sjokki“. Kvaðst hann hafa gert sér grein
fyrir því að þetta liti illa út fyrir sig í ljósi þess að þeim brotaþola hafði
lent saman. Nánar aðspurður hvað hann myndi af samskiptum sínum við lögregluna
kvaðst hann ekki muna vel eftir þeim.
Í
íbúð sinni hafi hann háttað sig í eldhúsi og sambýliskona hans rekið hann í
rúmið að sofa. Hann hafi svo verið handtekinn daginn eftir.
Aðspurður
um áfengisneyslu sína kvaðst ákærði hafa drukkið bæði mikið og oft í gegnum
tíðina, stundum marga daga í röð og lengi átt við áfengisvandamál að stríða.
Umrætt kvöld, 6. maí sl., hafi hann hafið drykkju um kl. 18 og drukkið 10 litla
bjóra heima hjá sér, tvo bjóra á veitingastaðnum og einn bjór í heimsókn hjá
vini sínum. Ölvunarástand hans hafi verið „ekkert alvarlegt“ við komuna í íbúð
brotaþola, en þar hafi hann drukkið töluvert magn af bjór til viðbótar, e.t.v.
fjóra Víking sterka. Þá kvaðst ákærði minnast þess að hafa teygað góðan slurk
úr ginpela við sófann, eftir að hafa komið að brotaþola látnum. Lýsti hann því
með þessum orðum: „Þegar ég er búinn að reyna að ná sambandi við hann, þá stend
ég kannski inn í íbúðinni í smá stund og er aðeins svona að hugsa þetta, þá
finnst mér eins og ég hafi fengið mér gin, eitthvað að drekka alla vega og
hlaupið svo út og hringt í lögregluna.“ Ákærði kvaðst ekkert áfengi hafa
drukkið eftir að heim var komið.
Ákærði
bar, líkt og hjá lögreglu, um að brotaþoli hafi klæðst gallabuxum á meðan þeir
spjölluðu í íbúðinni. Kvaðst hann fullviss um þetta en ekki hafa veitt klæðnaði
hans athygli er hann kom að honum látnum.
Aðspurður
fyrir dómi um fatnað sinn kom nú í fyrsta sinn fram hjá ákærða að hann teldi
sig hafa verið í báðum hvítu hettupeysunum sem lögregla haldlagði, annarri utan
yfir hina. Aðspurður hvort hann hafi verið í einhverju innan undir þessum
flíkum kvaðst ákærði hafa verið í hvítum bol, en kvað það einnig vel geta verið
að hann hafi ekki verið í neinu öðru en hettupeysunum tveimur að ofan. Kvaðst
hann hafa verið í peysunum allan tímann inni hjá brotaþola. Þá kvaðst ákærði
telja sig hafa verið í „Crocs“ skóm er hann kom heim
til brotaþola og kannaðist hann við að það gætu verið hans skór sem sjáist á
ljósmynd lögreglu sem tekin var í forstofu íbúðar brotaþola við
vettvangsrannsókn. Kvaðst hann hafa farið úr þeim í forstofunni í bæði skiptin
sem hann kom inn í íbúðina, en hafa hlaupið út á sokkaleistunum er hann yfirgaf
íbúðina í seinna skiptið.
Í
framburði ákærða kom fram að minni hans hefði verið að koma til baka eftir því
sem frá hefði liðið. Minningarnar væru kannski ekki skýrar, en hann teldi þær
samfelldar og enga eyðu í atburðarásinni. Borinn var undir hann framburður hans
hjá lögreglu þar sem hann kvaðst fremur telja áfalli um að kenna en
áfengisneyslu að það vantaði „hræðilegustu“ þættina í atburðarásinni, enda hafi
hann „alveg farið í svona óminnisástand [af] áfengi og þá [muni] maður alltaf,
yfirleitt, aðalatriðin.“ Einnig var borinn undir hann ítrekaður framburður hans
um að hafa komið að brotaþola í hægindastólnum, tekið hann úr honum og dregið
hann í átt að svölunum. Í svörum sínum vísaði ákærði ítrekað til þess að hann
teldi sig ekki eiga raunverulega minningu um þetta heldur hlyti þessi frásögn
hans að hafa mótast af samtali hans við lögreglumann í fangaklefa 7. maí sl.
Ákærði
gaf, eins og áður sagði, viðbótarskýrslu fyrir dómi við framhald aðalmeðferðar,
að afloknum öllum skýrslutökum af vitnum, og hafði þá verið spiluð í réttinum
upptaka af fyrrgreindu símtali hans við Neyðarlínuna. Hann staðfesti eins og
fyrr að hann þekkti þar rödd sína. Ítrekaði ákærði að hann væri viss um að hafa
komið að brotaþola liggjandi, en kvaðst alls ekki viss um staðsetningu hans, þó
telja hann hafa verið „einhverstaðar þarna út við svalirnar, úti á svölunum“.
Þá dró ákærði til baka fyrri framburð um að hafa drukkið af ginpelanum í síðara
skiptið í íbúð brotaþola og kvaðst frekar telja sig hafa hlaupið beint út úr
íbúðinni eftir að hafa sleppt höndum brotaþola á svölunum. Fram kom að ákærði
myndi ekki „100%“ hvernig atvikum var háttað, enda hafi hann verið
„dauðadrukkinn“ og orðið fyrir „sjokki“. Ítrekaði ákærði þó að hann minntist
þess alls ekki að hafa verið með hníf. Neitaði hann því að hafa þvegið sér um
hendur í íbúðinni eða eftir að heim var komið. Aðspurður kvaðst hann jafnvel
hafa trúað því, er hann hringdi í Neyðarlínuna, að brotaþoli væri látinn af
hans völdum, enda hljómaði það fjarstæðukennt að einhver annar hafi komið að
milli þess sem ákærði rauk út og þar til hann kom að brotaþola látnum. Það væri
þó ekki útilokað.
III
Rannsóknargögn og framburður vitna
Hér
verða raktar helstu niðurstöður samkvæmt rannsóknargögnum málsins og í samhengi
við þau rakinn framburður helstu vitna fyrir dómi í meginatriðum. Við
aðalmeðferð málsins gáfu skýrslu sem vitni þeir lögreglumenn og sérfræðingur
lögreglu sem aðkomu höfðu að rannsókn málsins, D geðlæknir, E, deildarstjóri
hjá Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði, og F
réttarmeinafræðingur. Auk þeirra gáfu skýrslu sem vitni G, H og I.
Upphaf málsins:
Lögreglumennirnir
J og K staðfestu frumskýrslur sínar, sem áður var lýst, og gerðu nánari
grein fyrir aðkomu sinni að málinu, fyrst við útkall lögreglu kl. 00:50
aðfaranótt 7. maí sl. og síðan um kl. 8:33 að morgni sama dags. Bar J um að
hann hefði komið fyrstur á vettvang um nóttina og þá hitt ákærða beint utan við
íbúð hans á þriðju hæð, nr. [...], þar sem hann hafi gefið þá skýringu að hann
hefði læst sig úti. Kvaðst K hafa komið á vettvang skömmu síðar og hitt ákærða
og J fyrir í forstofu íbúðarinnar. Framburður vitnanna var í aðalatriðum í
samræmi við frumskýrslur þeirra í málinu, en öllu ítarlegri. Fram kom að töluverðum
tíma hafi verið varið á vettvangi til að ganga úr skugga um að útkallið væri
tilefnislaust. Lögreglumennirnir hafi ekki merkt neitt grunsamlegt á ákærða,
fatnaði hans, í íbúð hans eða umhverfis fjölbýlishúsið, þar sem allt hafi verið
með kyrrum kjörum og enginn á ferli. Ákærði hafi verið töluvert ölvaður, æstur
og ósamvinnuþýður, og kom fram í framburði K að lögregla hafi þurft að taka
hann tökum í forstofunni. Honum hafi verið fylgt í rúmið og sambýliskona hans
ekki talið þörf á frekari afskiptum lögreglu. Aðspurðir um klæðnað ákærða
kvaðst K einungis minnast þess að ákærði hafi verið í einhverri hvítri flík, en
J kvað hann hafa verið á sokkaleistunum, í brúnum buxum og í ljósri eða hvítri
peysu eða íþróttatreyju, sem vitnið minnti að væri með smágerðu mynstri. Bornar
voru undir hinn síðarnefnda ljósmyndir af þeim tveimur treyjum sem haldlagðar
voru við rannsókn málsins en hann kvaðst ekki geta fullyrt að hann kannaðist
við aðra hvora þeirra.
Um
útkall morguninn eftir vegna tilkynningar um látinn mann, kom fram í framburði K
að hann hafi farið fyrstur inn í íbúð brotaþola og hafi útidyrahurð verið lokuð
en ólæst. Hvorugt vitnanna mundi greinilega hvernig ákærði var klæddur við
handtöku í íbúð hans eða hvernig fatnaði honum var leyft að klæðast áður en
hann var færður á lögreglustöð, en J staðfesti að hafa þekkt aftur brúnar buxur
á eldhúsgólfi í íbúð ákærða sem hinar sömu og hann hafi klæðst fyrr um nóttina.
Vettvangur í báðum íbúðum hafi strax verið tryggður.
J
var sérstaklega spurður um afskipti sín af ákærða meðan hann var í haldi í
fangaklefa á lögreglustöðinni á [...] umræddan dag. Kvað hann þau engin hafa
verið, enda þótt hann staðfesti að hafa umbeðinn fært upplýsingar inn á
vistunarskýrslu. Kvaðst hann ekki muna hverjir hafi sinnt ákærða í
fangaklefanum.
B lögreglufulltrúi gerði fyrir dómi grein fyrir aðkomu
sinni að málinu sem stjórnandi rannsóknarinnar og staðfesti skýrslugerð sína.
Kvaðst hann hafa haldið strax við útkall að morgni 7. maí sl. frá [...] til [...]
ásamt C yfirlögregluþjóni og þegar farið á vettvang, þar sem hann hafi myndað
allt í bak og fyrir. C hafi hins vegar haldið beint á lögreglustöð, þar sem
ákærði hafi verið í haldi. Vitnið lýsti aðkomunni í íbúð brotaþola. Kvaðst hann
draga þá ályktun af ummerkjum að upphafsstaður árásarinnar hafi verið í eða við
hægindastól í stofu íbúðarinnar, þaðan sem brotaþoli virtist hafa verið dreginn
lífvana út á svalir.
Vitnið
lýsti gangi rannsóknarinnar umræddan dag og aðkomu starfsmanna tæknideildar
LRH, sem vitnið kvað hafa séð um að haldleggja og varsla gögn. Kvaðst vitnið
hafa verið viðstatt þegar fatnaður var haldlagður í íbúð ákærða og minna að
fram hafi komið einhver lýsing á fatnaði af hálfu lögreglumanna sem haft höfðu
afskipti af ákærða um nóttina. Á gólfi íbúðar ákærða hafi verið mikið magn af
fatnaði í pokum, sem vitnið taldi hafa verið tekinn til skoðunar, auk þess sem
litið hafi verið inn í skápa.
Rætt
hafi verið við fjölda fólks í öllum íbúðum fjölbýlishússins og næsta húss, auk
þess sem víðtæk leit hafi farið fram í sameiginlegum rýmum fjölbýlishússins og
í grennd við það, en ekkert hafi komið út úr því sem bent gæti til þess að
annar en ákærði kynni að hafa verið að verki.
Brotaþoli,
A heitinn, hafi virst hafa verið einfari og fáir haft af honum að segja. Er upp
hafi komið vísbendingar í framburði ákærða um að brotaþoli gæti hafa haft
kynferðislegan áhuga á börnum hafi vitnið framkvæmt „lúsaleit“ bæði í íbúð
brotaþola og á bæ þar sem hann hafi alist upp og haft aðgang að. Kvaðst vitnið
auk þess hafa rætt við fjölda lögreglumanna og fleiri samborgara sinna. Ekkert
hafi komið fram við þá leit eða þau samtöl sem stutt gæti þennan framburð
ákærða.
Aðspurður
um mögulega vitneskju yfirlögregluþjónsins um aðkomu á vettvangi þann 7. maí
sl. kvað hann þá ekki hafa vitað annað við komuna til [...] en að látinn maður
lægi í blóði sínu og um útkall nóttina áður. Kvaðst vitnið ekki minnast þess að
hafa þá haft vitneskju um blóðslóð á gólfi íbúðarinnar. Síðar um daginn hafi
menn hins vegar vissulega skipst á upplýsingum, bæði símleiðis og á stöðufundi.
C yfirlögregluþjónn lýsti fyrir dómi aðkomu sinni að
málinu þriðjudaginn 7. maí 2013. Kvaðst hann hafa aðstoðað lækni við réttarlæknisfræðilega
skoðun og eftir það átt óformleg samskipti við ákærða er hann færði ákærða
milli fangaklefa. Ákærði hafi þá byrjað að tjá sig um sakarefnið, en vitnið
bent honum á að verjandi hans væri ekki viðstaddur. Ákærði hafi engu að síður
sagt af sjálfsdáðum frá áfengisneyslu sinni og samskiptum við brotaþola, m.a.
því að brotaþoli hafi farið að tala á ljótan hátt um börn og meðal annars um
barn ákærða. Hafi ákærði sagst hafa rokið út en síðan farið aftur inn til að
sækja bjór og þá komið að brotaþola látnum og blóðugum.
Vitnið
kvaðst þegar þetta samtal átti sér stað enga vitneskju hafa haft um ummerki á
vettvangi og fyrst fengið vitneskju um það á stöðufundi sem haldinn hafi verið
um kvöldið. Samskipti hans og ákærða hafi átt sér stað síðdegis. Önnur
samskipti kvaðst vitnið ekki hafa átt við ákærða.
Réttarlæknisskoðun, áfengismælingar
og geðrannsókn:
Í
skýrslu L læknis um
réttarlæknisfræðilega skoðun, sem fram fór 7. maí 2013, kemur fram að engir
áverkar hafi fundist á ákærða sem bendi til átaka. Er þar þó getið um tvö
bitsár á fingri hægri handar og tekið fram að vitað sé að ákærði hafi leitað
til læknis vegna hundsbits kvöldið áður og fengið stífkrampasprautu. Strok hafi
verið tekin úr bitsárunum, skaf undan fingurnöglum og höfuðhár tekið sem
samanburðarsýni, auk þess sem blóð og þvagsýni hafi verið tekin til lyfja
og/eða alkóhólmælingar. Ákærði hafi við skoðunina verið nývaknaður og
áfengislykt úr vitum hans, en hann hafi verið áttaður á stað og stund. Getið er
um hæð hans og þyngd og fatnaði hans við skoðun lýst sem treyju með rennilás,
sokkum og stuttbuxum, auk þess sem getið er um hring á fingri. Liggja einnig
fyrir ljósmyndir sem teknar voru af ákærða við læknisskoðunina.
Læknirinn
staðfesti skýrslu sína fyrir dómi. Kvað hann storknað blóð hafa verið sjáanlegt
í bitsárunum en ekki annars staðar á höndum eða líkama ákærða og kvaðst
læknirinn ekki minnast þess að strok hafi verið tekin af fleiri stöðum á líkama
hans.
Við
réttarlæknisskoðun var ákærða dregið blóð kl. 10:45 og 11:50 og gaf hann
þvagsýni kl. 13:20. Samkvæmt matsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og
eiturefnafræði, dags. 4. júní 2013, mældist alkóhólmagn í fyrra blóðsýninu
1,61 en 1,37 í hinu síðara. Í þvagsýninu mældist alkóhólmagn 1,89. Kemur
fram í matsgerðinni að niðurstöður mælinga í blóði og þvagi sýni að
hlutaðeigandi hafi verið ölvaður þegar sýnin voru tekin og bendi niðurstöður
mælinganna til þess að styrkur etanóls í blóðinu hafi verið fallandi á þeim
tíma. Í málinu liggur einnig fyrir matsgerð rannsóknarstofunnar, dags. 29.
ágúst 2013, þar sem óskað var útreiknings á etanólstyrk viðkomandi 10 klst.
fyrr, eða um klukkan eitt um nóttina. Kemur þar fram að ekki sé hægt að reikna
með neinni nákvæmni etanólstyrk í blóði hlutaðeigandi svo löngu fyrr en sýni
voru tekin, en að því gefnu að áfengisneyslu hafi að mestu verið lokið kl. 23
gæti etanólstyrkur í blóðinu hafa verið yfir 3 um klukkan eitt um nóttina og
hlutaðeigandi því verið mjög ölvaður, nánar tiltekið með alvarlega
áfengiseitrun.
E lyfjafræðingur staðfesti fyrir dómi framangreindar
matsgerðir. Í framburði hennar kom fram að etanólstyrkur í blóði ákærða um
klukkan eitt um nóttina hafi verið reiknaður út frá einstaklingsbundnum
frásogshraða hans sem hægt hafi verið að reikna út. Vitnið kvaðst ekki geta
lagt mat á etanólstyrk í blóði ákærða á framangreindu tímamarki, nema sú
forsenda standist, sem matið hafi byggst á, að drykkju hafi verið lokið tveimur
tímum fyrr.
Við
rannsókn málsins var D geðlæknir
dómkvaddur sem matsmaður til að framkvæma geðrannsókn á ákærða. Í matsgerð
hans, dags. 12. júní 2013, í kafla um samantekt og niðurstöður, kemur fram að
ákærði hafi átt við áfengisvandamál að stríða frá unglingsaldri og tvívegis
farið í áfengismeðferð. Getið er um fyrri sögu ákærða um ofvirkni,
athyglisbrest og endurtekin þunglyndistímabil og þess að fyrir liggi að hann
hafi verið undir verulegum áfengisáhrifum umrædda nótt. Fram kemur að ákærði
hafi í viðtali rætt um ofsareiðiköst og slagsmál, sem oft eigi sér stað þegar
hann sé undir áhrifum áfengis. Orðrétt segir svo í niðurstöðukaflanum:
„X
man í stórum dráttum eftir því sem gerðist umrætt kvöld og umrædda nótt, en
hann segist alls ekki muna eftir því að hafa notað hníf í átökunum við manninn
sem er látinn. Hann man þegar hann kom aftur inn í íbúðina. Þá lá maðurinn á
gólfinu og X man eftir því að hafa dregið hann út á svalir. X man eftir því að
hafa hringt í Neyðarlínuna og lýst atburðarrásinni og hann kvaðst hafa sagt
Neyðarlínunni að hann haldi að maðurinn sé látinn. Hann talaði um vanlíðan sína
eftir þetta og lýsti því að hann skrökvaði að lögreglunni, sem kom á vettvang
eftir hringingu hans í Neyðarlínuna. X man greinilega eftir því að hafa fyllst
ofsareiði þegar maðurinn fór að tala um ung börn og dætur X eins og áður er
lýst og hann man eftir því að hafa marglamið manninn.
Þrátt
fyrir ítrekaðar tilraunir er ekki hægt að fá sögu frá X um að hann hafi notað
hníf í átökunum við umræddan mann þetta kvöld. Ef hægt er að sanna að X hafi
notað hníf í átökunum, vaknar sú spurning af hverju hann man það ekki. Spurning
er hvort það er minnisleysi (black-out) í kjölfar mikillar neyslu áfengis. Hinn möguleikinn er
að X bæli niður minningar um ofsareiði sína og hamsleysi.
Hvorug
ástæðan hefur áhrif á sakhæfi X.
[...]
Mat
undirritaðs er að ekki sé hægt að fá fram nein þau einkenni hjá X sem talin eru
upp í 15. gr. almennra hegningarlaga. Einkenni sem hefðu getað leitt til þess
að X hafi umrædda nótt verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum.
Með
vísan til 16. gr. sömu laga er ekkert læknisfræðilegt sem kemur í veg fyrir það
að refsing kynni að geta borið árangur ef sök sannast á X.“
Geðlæknirinn
staðfesti framangreindar niðurstöður matsgerðar sinnar fyrir dómi og gerði
nánari grein fyrir þeim. Kvað hann ákærða hafa virst einlægur í viðtali og
kvaðst vitnið ekki hafa haft á tilfinningunni að hann gerði sér upp minnisleysi
þegar hann segðist ekki minnast þess að hnífur hafi komið við sögu í samskiptum
hans við brotaþola. Ef brotið sannaðist teldi hann áfengisneyslu ákærða
líklegri skýringu á minnisleysi ákærða, og gæti áfengisneysla ákærða ein og sér
í sjálfu sér skýrt það, en hin skýringin um bælingu minninga sé þekkt og gæti
verið samverkandi. Minnisleysi vegna áfengisneyslu sé líffræðilegt fyrirbæri og
yfirleitt komi minnið ekki til baka í slíkum tilvikum. Algengt sé hins vegar að
fólk eigi erfitt með að gera greinarmun á eigin minningum og því sem það hafi
t.d. lesið um atvik.
Vettvangs- og tæknirannsókn:
Skýrsla
tæknideildar lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu (LRH) um vettvangsrannsókn í
íbúðum brotaþola og ákærða er dagsett 14. maí 2013. Samantekin niðurstaða
þeirrar rannsóknar er sú að brotaþola hafi verið ráðinn bani með ofsafengnum hætti,
honum veittir áverkar með eggvopni í stofunni og hann síðan dreginn út á svalir
þar sem honum hafi verið veittir fjölmargir áverkar með eggvopni.
Um
rannsókn í íbúð ákærða segir að hún hafi hafist um kl. 15:33 og lokið um kl.
16:01 þann 7. maí 2013. Á gólfi eldhúss hafi verið buxur sem lögreglumenn á [...]
hafi borið kennsl á sem sömu buxur og ákærði hafi klæðst um nóttina. Við skoðun
á buxunum hafi mátt greina ætlaða blóðbletti. Við buxurnar hafi verið þrír
svartir sokkar og við svaladyr hvít og svört peysa. Fatnaðurinn hafi verið
ljósmyndaður og haldlagður. Hundur ákærða, af þýsku fjárhundakyni, hafi verið í
búri í forstofu. Stroksýni hafi verið tekin af loppum hundsins og á milli
þeirra og ábreiða úr botni búrsins haldlögð. Þá hafi lyf merkt ákærða verið
haldlagt.
Sá
hluti skýrslunnar sem fjallar um rannsókn á íbúð brotaþola er öllu ítarlegri,
en fram kemur að rannsókn þar hafi hafist að lokinni rannsókn í íbúð ákærða og
staðið yfir með hléum til hádegis næsta dag. Fram kemur að áfengisílát hafi
fundist beggja vegna, framan við og undir sófasetti og stól úr sama setti, sem
staðsett séu við suðurvegg í stofu. Húsmunir í íbúðinni hafi ekki borið ummerki
átaka. Í skýrslunni segir síðan:
„Á
gólfi í holi var svart plastbrot en í sturtubotni á baðherbergi var
eldhúshnífur með sléttri egg og svörtu plastskefti. Brotið var úr skeftinu við
hjöltin og þá vantaði framan á blað hnífsins. Blaðið var bogið. Á blaðinu var
rauðbrúnleitt kám sem líktist blóði.
Óslitnir
og þunnir blóðferlar lágu frá sófanum og út á svalir þar sem [brotaþoli] lá. Í
blóðferlinum mátti sjá nokkur för sem líktust þófaförum sem komið höfðu í
blóðið áður en það storknaði. [...] Dýrahár var víða að sjá í sófanum og á
gólfi.
Skóför
sem greina mátti á gólfinu þar sem blóðferlarnir voru höfðu komið til eftir að
blóðið storknaði og höfðu því ekki haft áhrif á útlit eða lögun blóðferlanna.
Voru þau talin eftir skó lögreglu- eða sjúkraflutningsmanna.
[Brotaþoli]
lá á grúfu á svalagólfinu með beinan vinstri fót á þröskuldi svaladyranna en höfuð
við svalahandrið. Hægri fótur var beygður um hné og var ofan á þeim vinstri.
Höfuð [brotaþola] vísaði til hægri þannig að vinstri vangi lá á svalagólfinu.
Blóðpollur var í kringum höfuðið og út frá því. Hægri handleggur var beygður um
olnboga og höndin var á móts við andlit en sú vinstri niður með síðu og
handleggur beygður um olnboga.
Blóðkám
með fingrafarahryggjum í var efst á handriði, lítið eitt vinstra megin við
[brotaþola]. Var það ekki hæft til fingrafarasamanburðar.“
Í
skýrslunni er lýst framkvæmd líkskoðunar á vettvangi, haldlagningu muna og
öðrum aðgerðum lögreglu, sem ekki er þörf á að rekja hér í heild sinni. Fram
kemur að sýni hafi verið tekin af völdum blóðblettum. Þá hafi verið reynt að
„lyfta“ loppuförum í blóði, en árangurinn hafi ekki verið góður.
Meðal
málsgagna er fjöldi ljósmynda sem teknar voru við vettvangsrannsókn lögreglu og
einnig grunnteikning af íbúð brotaþola. Þá liggja fyrir skýrslur tæknideildar
LRH, dags. 23. og 24. maí 2013, um fingrafaraleit á áfengisumbúðum sem haldlagðar
voru við vettvangsrannsókn í íbúð brotaþola. Kemur þar fram að um hafi verið að
ræða þrjár tómar og beyglaðar bjórdósir, tvær áteknar en ekki tómar bjórdósir
og tvær óáteknar bjórdósir, auk átekinna pela af viskíi og gini. Við
fingrafaraleit fundust fjögur fingraför nothæf til samanburðar, eitt á
ginpelanum, eitt á tómri og beyglaðri bjórdós og tvö á átekinni bjórdós.
Reyndist farið á tómu og beygluðu dósinni vera eftir brotaþola en hin förin
eftir ákærða.
M rannsóknarlögreglumaður staðfesti fyrir dómi
framangreindar skýrslur sínar um vettvangsrannsókn og fingrafaraleit og gaf á
þeim nánari skýringar. Fram kom að hann teldi brotaþola hafa verið dreginn
eftir gólfi stofunnar og út á svalir í nánast einni samfelldri hreyfingu, aðeins
með „hiki“ við svaladyr, þar sem hann rökstuddi það álit sitt að sveigja á
blóðslóð á gólfi stofu og það hve nálægt slóðin lægi vinstri svaladyrapósti
benti til þess að gerandinn gæti hafa þurft að skipta um stöðu til að koma
brotaþola út á svalirnar. Blóðslóðin sýndi, að mati vitnisins, að brotaþoli
hlyti að hafa verið dreginn á maganum, enda með áverka á framanverðum
líkamanum. Slóðin sem væri mjög þunn fremst en þykknaði eftir því sem nær drægi
svölunum, benti jafnframt til þess brotaþoli hafi verið dreginn út á svalir
mjög skömmu eftir atlöguna í stofunni, því ella hefði mátt vænta þess að föt
hans væru orðin mettaðri af blóði og að slóðin yrði þá þykkari fremst þar sem
hann snerti fyrst gólfið. Borin var undir vitnið afstöðumynd af íbúð brotaþola
með merkingum ákærða fyrir dómi á staðsetningu brotaþola er hann kom að honum
látnum. Kvaðst vitnið ekki telja mögulegt að brotaþoli hafi getað legið á þeim
stað, á þröskuldi svaladyra, lengur en í mjög skamma stund, enda hefði þá
safnast þar fyrir meira blóð, auk þess sem vitnið benti á að blóðslettur á
svölum ættu uppruna sinn í kringum þann stað þar sem höfuð brotaþola lá er hann
fannst.
Fram
kom hjá vitninu að fótspor eftir dýr í blóðslóðinni á stofugólfinu hafi verið
stærri en eftir kött og talin samræmast því að þau væru eftir hund. Kannað hafi
verið hvort hnífur sem fannst á vettvangi passaði við aðra hnífa í húsbúnaði
bæði á heimili brotaþola og ákærða, en svo hafi ekki reynst vera.
Fram
kom að við leit að blóðblettum hafi verið notast við sterkan hvítan ljósgjafa.
Óreiða hafi verið í íbúð ákærða og íbúðin ekki tekin til eins nákvæmrar
skoðunar og íbúð brotaþola. Aðspurt hvernig mat hafi verið lagt á hvaða fatnað
þyrfti að haldleggja, sagði vitnið lýsingar lögreglumanna sem komu á vettvang
um nóttina hafa legið fyrir. Við það að skoða buxur sem lágu á eldhúsgólfi hafi
virst mega greina í þeim blóð. Ekki hafi verið skoðað í taukörfur, skápa eða
þvíumlíkt í íbúð ákærða.
Í
skýrslu tæknideildar LRH, dags. 13. maí 2013, er lýst blóðferlagreiningu sem
fram fór í íbúð brotaþola 8. maí s.á. Kemur þar fram að blóðferlagreining sé
þekkt og viðurkennd vísindaaðferð, þar sem dreifing, lögun og stærð blóðbletta
sé sett í samhengi svo hægt sé að ákvarða hvernig blettirnir hafi framkallast.
Í skýrslunni kemur fram sú niðurstaða skýrsluhöfundar, N
rannsóknarlögreglumanns, að ljóst sé af ummerkjum að brotaþola hafi verið
ráðinn bani í stofu íbúðarinnar með tveimur stungum í brjósthol og lífvana
og/eða meðvitundarlítill líkami hans dreginn eftir stofugólfinu út á svalir þar
sem gerandi hafi margítrekað lagt til brotaþola með eggvopni, mest í
höfuð/andlit. Blóðferlar á vettvangi séu í rökréttu samhengi við framangreinda
lýsingu á atvikum. Nánar segir svo í
skýrslunni, um rannsókn „að utan“, þ.e. á svölum:
„[...]
Athygli vöktu frákastsblettir á svalagólfinu undir hægri kvið látna (þar sem
hann hafði legið) sem sterklega bendir til þess að látna hafi verið veittir
áverkar þar sem hann lá á bakinu eða hvíldi á vinstri síðu og síðan verið velt
yfir á magann. Kenningin fær stoð í því að yfirgnæfandi fjöldi áverka á höfði
og andliti látna eru vinstra megin á höfðinu, andliti, auk þess sem dragferill
í blóð á svalagólfinu var vinstra megin við látna í lokastöðu þegar komið var
að, sem merkir að látna hafi verið velt við.
Hægra
megin við látna á svalagólfinu voru margir frákastsblettir frá legu höfuðs,
hægri handar og síðu. Dreifing þeirra lá frá látna [og] náði lengst 2,63 metrum
að enda svalanna og 1,77 metra að stofuglugga. Fjöldi og dreifing
frákastsblettanna hægra megin við látna sýna að gerandi hefur ekki verið hægra
megin við látna þar sem engar eyður eru í frákastsblettunum, þeir þ.a.l.
óslitnir. Frákastsblettirnir staðsetja því geranda vinstra megin við látna enda
eru þar fáir frákastsblettir, auk 90° blóðbletta á svalagólfinu, en líklegast
verður að telja að þeir (90° blettirnir) hafi dropið af eggvopninu niður á
steypt svalagólfið.
Áfallshorn
frákastsblettanna hægra megin við látna voru afgerandi lágir, þ.e. frá 10° til
20°, sem segir að atlögurnar að látna hafi komið úr lítilli hæð, gerandi beygt
sig yfir látna. Frákastsblettirnir eru blóðblettir sem hafa kastast af
eggvopninu sem ítrekað var lagt í höfuð og andlit látna.
Vinstra
megin við höfuð látna á svalagólfinu voru einnig frákastsblettir sem náðu lengst
í 1,93 metra fjarlægð frá látna. Sú staðreynd að litlir blóðblettir kastist í
allt að þriggja metra fjarlægð frá legu látna bendir sterklega til þess að
atlögurnar hafi verið veittar af miklu afli.“
Um
rannsókn „að innan“, þ.e. í íbúðinni, er því lýst í skýrslunni að við
vesturvegg stofunnar hafi staðið stakur stóll og þriggja sæta sófi. Á
stofugólfinu, um 85 til 90 sm framan við sófann, hafi
verið 45 til 54 sm breiður blóðferill, svonefndur
yfirfærslublettur, sem myndað hafi dragför í blóði frá sófanum, að svaladyrunum
og út á svalirnar. Orðrétt segir svo í skýrslunni:
„Dragferillinn
var athygliverður fyrir það að vera óslitinn frá sófanum að svölunum og að
hvergi var að sjá umbrot í ferlinum, sem bendir sterklega til þess að lífvana
og/eða meðvitundarlaus líkami hafi verið dreginn eftir stofugólfinu. Þess ber
að geta að látni bar tvö djúp stungusár á brjóstkassa, auk stungu í vinstra
læri, og má því fastlega gera ráð fyrir að hann hafi hlotið þær stungur
sitjandi í sófanum þar sem engir blóðdropar eða aðrir blóðferlar voru
sjáanlegir á gólfinu eða í sófanum. Eftir stungurnar hefur gerandi tekið í
brotaþola og lagt hann á kviðinn og dregið hann út á svalirnar. Sjá mátti
blóðmagnið í dragferlinum aukast nær svölunum sem er rökrétt miðað við
blæðingar frá sárunum sem og [þá] staðreynd að blóðið leitar niður vegna
þyngdaraflsins.“
Í
skýrslunni segir enn fremur að bráðabirgðaniðurstöður úr réttarkrufningu á líki
brotaþola styðji mat skýrsluhöfundar varðandi frákastsbletti á svölunum, þ.e.
að stungur í andlit, höfuð og háls hafi komið eftir andlát og blóðferlarnir því
kastast af blóðugu eggvopni úr lágri stöðu á svölunum. Einnig bendi óslitin
dragför eftir stofugólfinu út á svalir sterklega til þess að viðkomandi hafi
verið látinn eða meðvitundarlítill þegar líkaminn var dreginn eftir gólfinu þar
sem hvergi hafi verið að sjá í ferlinum ummerki um nokkurs konar umbrot eða
mótspyrnu.
N rannsóknarlögreglumaður gerði fyrir dómi grein fyrir
menntun sinni, reynslu og sérþekkingu á sviði blóðferlagreininga. Staðfesti
hann framangreinda skýrslu sína um blóðferlarannsókn og gerði nánari grein
fyrir niðurstöðum hennar. Kvaðst hann telja líklegra að brotaþoli hafi setið í
sófanum þegar hann var fyrst stunginn en að hann hafi staðið framan við sófann,
því að þá hefðu verið meiri líkur en minni á að blóð félli af áhaldinu niður á
gólfið. Kvaðst hann ekki telja meira en nokkrar sekúndur og aldrei meira en
eina mínútu hafa liðið frá fyrstu stungunum í brjóstholið þar til brotaþoli
hafi verið dreginn á maganum eftir gólfinu út á svalir. Hefði lengri tími liðið
hefðu föt hans verið mettaðri af blóði og blóðferillinn á gólfinu því átt að
vera blóðríkari fremst við sófann og átt að þynnast eftir því sem nær kæmi
svölunum og jafnvel hefðu þá átt að vera blóðpollar í setu stólsins. Hafi það
vakið sérstaka athygli rannsakenda að ekkert blóð hafi fundist á ætluðum
upphafsstað árásarinnar við hægindastólinn, þrátt fyrir mjög gaumgæfilega
athugun. Kvað vitnið þetta styðja það að atburðarásin hafi verið hröð.
Vitnið
gerði þá leiðréttingu á skýrslu sinni að sem þar segi að hinum látna hafi á
svölunum verið veittir áverkar þar sem hann lá á bakinu eða hvíldi á „vinstri
síðu“, hafi átt að standa „hægri síðu“. Til að geta veitt brotaþola þá u.þ.b.
80 áverka sem fundist hafi á vinstri hlið andlits hans og höfuðs hafi brotaþoli
þurft að vera á bakinu eða á hægri hlið. Það að brotaþola hafi síðan verið velt
við í þá stöðu sem hann fannst í styðji enn fremur frákastsblettir sem fundist
hafi undir maga hans, staðsetning dragferilsins og staða fótleggja brotaþola
þegar að var komið.
Aðspurt
kvaðst vitnið telja geranda rétthentan og byggja það álit sitt á ályktun um
staðsetningu gerandans vinstra megin við brotaþola á svölunum og því að áverkar
séu langflestir á vinstri hlið höfuðs hans.
Aðspurður
hvort eitthvað benti til þess að brotaþoli hafi verið færður fram og aftur á
svölunum, en ekki bara velt til hliðanna, neitaði vitnið því og benti á að
dragferillinn hafi verið „óslitin slóð alveg í endastöð“. Blóðferlarnir tali
sínu máli og útilokað sé annað en að ummerki hefðu sést um það ef brotaþoli
hefði ekki verið dreginn í einni óslitinni hreyfingu alla leið í endastöð úti á
svölunum. Kvaðst vitnið 100% visst um að um eina óslitna hreyfingu hafi verið
að ræða, fyrir utan smá „hik“ þar sem farið hafi verið yfir þröskuld. Benti
vitnið á að ljósmyndir sýni vel þessa samfellu ferilsins inni í stofunni og úti
á svölunum.
Aðspurt
í tilefni þess að ekkert blóð fannst á þeim tveimur hettupeysum ákærða sem hald
var lagt á, kvað vitnið það fara mjög eftir aðstæðum hvort blóð slettist á
geranda við hnífsstungur. Séu stungurnar að koma „frá hlið og út“ þá þurfi það
ekki að gerast. Benti vitnið á að frákastsblettir hægra megin á svölunum stefni
mestmegnis í átt að svalagafli og stofuglugga. Vitnið kvaðst þó telja líklegt
að gerandinn hafi orðið blóðugur á hendi, miðað við þann fjölda stungusára sem
um ræði og þá staðreynd að hnífurinn sé án hjalta. Kvaðst vitnið því telja
líklegt að eitthvert blóð hefði átt að finnast á peysu geranda eftir slíkan atgang.
Lagði hann þó áherslu á að svo þyrfti ekki að vera, heldur færi það allt eftir
atvikum og skipti í þeim efnum m.a. máli hvort hjartað væri enn að dæla blóði
þegar áverkar væru veittir.
Borin
var undir vitnið afstöðumynd af íbúð brotaþola með merkingum ákærða við
skýrslugjöf fyrir dómi á þeim stað þar sem hann taldi sig hafa komið að
brotaþola. Fullyrti vitnið að það gæti ekki staðist að brotaþoli hafi legið
eins og ákærði hafði merkt, hálfur úti á svölum með kviðinn á þröskuldinum, né
heldur annars staðar á þeirri leið sem hann var dreginn, enda hefðu þá átt að
sjást um það skýr ummerki í ferlinum og mun meira blóð en sjáist t.d. við
þröskuldinn.
Vitnið
var spurt hvenær loppuför í dragferlinum gætu hafa myndast. Benti vitnið á að
ferillinn sé þunnur og blóð sé fljótt að storkna. Kvaðst hann telja, miðað við
reynslu sína af tilraunum með storknun blóðs, að mest 15 mínútur gætu hafa
liðið frá því að ferillinn myndaðist þar til dýrið hafi stigið í hann, en fram
kom að þær tilraunir hafi raunar miðast við blóðbletti en ekki þunnan blóðferil
eins og hér um ræði.
Í
skýrslu F réttarmeinafræðings, dags. 17. júlí 2013, um krufningu á líki
brotaþola sem fram fór 8. maí s.á., er þeim fjölmörgu sárum sem fundust á
líkama brotaþola nákvæmlega lýst og kemur þar fram að flest sáranna hafi verið
vinstra megin á höfði og andliti brotaþola, en einnig á hálsi, bringu, vinstra
læri og á höndum. Fram kemur að tvö brot úr hnífsblaði hafi fundist í höfði
brotaþola við krufninguna. Etanólmettun í blóði brotaþola hafi mælst 2,07 og
1,47 í þvagi, sem bendi til ölvunar á dauðastundu. Kafli skýrslunnar um krufningsniðurstöður og dánarorsök er svohljóðandi í
íslenskri þýðingu:
„[Brotaþoli]
dó af völdum mikils blóðsmissis eftir stungur. Skurðsárin voru að minnsta kosti
92. Tvö stungusár í bringu lentu í hægra hjartahólfi og rufu það og ollu miklum
blóðmissi sem nam rúmum tveimur lítrum í vinstra brjóstholi. Önnur þessara
stungna var vinstra megin á brjósti og olli um 3,6 sm
löngu opi á hægra hjartahólfi rétt fyrir neðan lungnaslagæðarlokuna. Þessi
stunga var um 13 sm djúp. Hin stungan rauf hægri hjartaslegil á miðju með 0,7 sm
gati. Vegna þessara opa á hægra hjartahólfi gat hjarta- og æðakerfið ekki
lengur flutt nægilegt blóð til lungna- og æðakerfisins. Vegna hærri
þrýstingsmótstöðu í lunganu en í brjóstholinu
rann blóðið aðallega út í brjóstholið. Fyrir vikið lækkaði
blóðþrýstingurinn strax og líffærið fékk ekki lengur nægilegt slagæðablóð.
Vegna
þessa er hægt að útskýra að engar áberandi blæðingar voru úr flestum sárum á
höfði og hálsi. Blæðingar á höfði og hálsi eru allar vinstra megin á líkamanum,
á þeirri hlið sem hinn látni lá þegar [hann] fannst. Bent er á að sig (blettir
eftir andlát) gæti hafa aukið blæðingarnar. Engu að síður má álykta að sum
sáranna voru veitt meðan hjarta- og æðakerfið var varla virkt.
Sárin
á höndunum eru svonefnd varnarsár. Þetta sýnir að [brotaþoli] var fær um, að
minnsta kosti í augnablik, að reyna sjálfsvörn. Í varnarsárunum voru einhverjar
blæðingar sem styður þá tilgátu að þegar sárin voru veitt, var eitthvað
blóðflæði í höndunum. Afleiðing skyndilegrar lækkunar á blóðþrýstingi í æðum er
brátt rænuleysi sem gæti skýrt hversu varnarsárin eru fá.
Flest
sárin höfðu einn þverhyrndan eða sporðlaga enda. Þetta verður yfirleitt þegar
hnífur með einni egg er notaður. Hnífurinn sem fannst á vettvangi er með einni
egg og blaðið er um 18 sm langt. Hnífurinn mjókkar í
um 4 sm. Öll sárin á líkamanum gætu verið eftir þennan hníf.
Rákarlaga
áverka/skrámur á brjóstkassa og kviðarholi mætti skýra sem tilraun til að
stinga með hnífnum sem hafði þá brotnað. Lögun og lengd áverkanna passar við
þverskurð brotna hnífsins sem fannst á vettvangi. Þetta táknar að mögulega hafi
verið reynt að stinga líkið eftir að hnífurinn brotnaði.
Vegna
gerðar, blæðinga og skorts á blæðingum í sumum sárum og lögun sáranna, má
álykta um tímaröð sáranna:
Fyrst
voru stungur í brjóstkassa sem fóru í gegnum bringuna, beinið, vinstra efra
lungnablað og hjartað. Ein þeirra rauf gollurshúsið
og hægra hjartahólfið fyrir neðan lungnaslagæðina og leiddi til snöggrar
lækkunar á blóðþrýstingi.
Í
sumum stungunum í höfuð og háls voru litlar blæðingar. Þetta þýðir að þegar
sárið var veitt var eitthvað blóðflæði til staðar.
Varnarsárin
gætu hafa orðið fyrir stunguna í hjartað, á milli þessara stungna eða við
fyrstu stungurnar í höfuð/háls. Þær hljóta að ...[sic].
Í
mörgum stungum á höfði sjást engar blæðingar. Vegna þess hljóta þær að hafa
verið veittar þegar blóðflæðið hafði minnkað.
Ekki
var hægt að skipa stungum á fótlegg í tímaröð. Nokkur blæðing sýnir að eitthvað
blóðflæði var til staðar. Lögun sáranna sýnir að hnífurinn hefur ekki verið
brotinn þegar sárin voru veitt.
Smáblæðing
í vinstra efra augnlokið getur verið eftir högg eða hana má skýra sem blæðingu
eftir stungu nálægt auga.
Stungur
í hjarta orsökuðu dauða. Við krufningu og vefja- og eiturefnarannsókn fundust
engir líffærasjúkdómar eða eitrun sem geta skýrt dauðann. Dauðdaginn er
óeðlilegur.“
Í
niðurlagi skýrslu réttarmeinafræðingsins kemur fram að dánarstund sé áætluð
milli kl. 20:40 að kvöldi mánudagsins 6. maí og kl. 1:47 að morgni
þriðjudagsins 7. maí „með 95% öryggisbili“.
Í
tölvupósti frá réttarmeinafræðingnum, dags. 27. ágúst sl., kemur fram að í
texta skýrslunnar um varnarsár, þar sem hluta setningar vanti, hafi átt að
standa að þau sár hljóti að hafa verið veitt á meðan brotaþoli var með
meðvitund.
Nefndur
réttarmeinafræðingur, F, gaf tvívegis
skýrslu fyrir dómi, fyrst símleiðis með aðstoð löggilts túlks í ensku, en þar
sem meinbugir reyndust á þeirri framkvæmd var skýrslutökunni hætt og ákveðið að
fá vitnið fyrir dóm í eigin persónu. Gaf hann á ný skýrslu við
framhaldsaðalmeðferð málsins á móðurmáli sínu, þýsku. Staðfesti hann
framangreinda krufningsskýrslu og gerði nánari grein
fyrir henni, sem og menntun sinni og reynslu í starfi.
Vitnið
bar að sárin á brjósti brotaþola hafi sennilega verið þau fyrstu sem veitt voru
og þá nánast samtímis. Þessi sár hafi verið þau einu sem voru banvæn og hafi
leitt til þess að blóðþrýstingurinn hafi lækkað ört og brotaþoli sennilega
strax misst rænu, eða á innan við 10 til 30 sekúndum. Megnið af blóðinu sem
fannst á svalagólfinu hafi sennilega runnið úr þessum sárum. Aðspurt kvað
vitnið alls ekki líklegt að blóð hafi gusast úr sárunum og sennilega ekki mikið
runnið úr þeim strax því að vöðva- og fituvefurinn myndi þjappa sárunum saman.
Sárin
á höndunum og sár á læri hafi verið veitt um það bil á sama tíma og sárin á
brjóstinu, en í þessum sárum hafi verið einhverjar blæðingar. Sárin á höndunum
séu sennilega varnarsár, sem sjáist af óreglulegri lögun þeirra. Sárin á höfði
hafi sennilega verið veitt undir lokin. Í einhverjum sáranna á vinstri hlið
höfuðs hafi verið blæðingar, en brotaþoli hafi fundist á þeirri hlið í
blóðpolli. Vegna þess sé ekki hægt að segja með vissu til um það hvort
blæðingar í þeim sárum hafi orðið eftir dauða eða á meðan brotaþoli var enn á
lífi og þar af leiðandi sé ekki hægt að segja til um hve löngu eftir hin sárin
þessi sár á höfði séu tilkomin. Sárin á höfðinu hafi verið síðustu sárin sem
farið hafi í gegnum vef, en til viðbótar hafi verið yfirborðssár á hálsi,
brjóstkassa og læri, sem komi heim og saman við að reynt hafi verið að stinga
með hnífnum eftir að hann brotnaði. Vitnið staðfesti að tveir hlutar af
hnífsoddi hafi fundist í höfði brotaþola við krufningu.
Bæði
skurðsárin á brjósti hafi farið í gegnum bein, annað í gegnum brjóstbeinið og
hitt í gegnum fimmta rifbeinið. Mjög mikið afl hafi þurft til þess að reka
hnífinn þannig í brjóst brotaþola. Aðspurt hvort mögulegt sé að brotaþoli hafi
sjálfur getað veitt sér hin banvænu sár í brjóstið, benti vitnið á að mikið afl
þyrfti til að stinga hníf í gegnum brjóstbein. Fræðilega sé það ekki útilokað,
en enn ólíklegra teldist þá að brotaþoli hefði getað stungið sig aftur í brjóstið.
Vitnið
kvað stungur í brjóst brotaþola hafa stungist beint inn í líkama hans að
framan. Sárin á vinstri hlið andlitsins liggi að mestu leyti samhliða og hafi
komið að framan eða frá vinstri hlið brotaþola, sérstaklega sárin sem liggi við
eyra og á aftari hlið höfuðs sem hljóti að hafa komið frá vinstri hlið hans.
Það merki ekki endilega að gerandinn hafi staðið vinstra megin við brotaþola
heldur geti hann hafa staðið fyrir framan eða fyrir ofan hann og stungið til
vinstri. Sýndi vitnið í réttinum hvernig gerandinn gæti hafa haldið á hnífnum,
en kvað ekki verða fullyrt af stefnu sáranna hvort gerandinn hafi verið
rétthentur eða örvhentur.
Vitnið
staðfesti að hafa skoðað líkið og ummerki á vettvangi. Jöfn blóðslóðin bendi
til þess að brotaþoli hafi verið ófær um að hreyfa sig er hann var dreginn.
Benti hann á að slóðin hafi einnig verið órofin, þó þannig að meira blóðmagn
hafi verið að finna þar sem farið hafi verið í gegnum svaladyr. Blóðmagnið þar
hafi þó verið það lítið að brotaþoli geti ekki hafa legið þar lengi, heldur
samsvari magnið því að honum hafi verið lyft lítillega til að koma honum yfir
þröskuldinn. Kvaðst vitnið ekki hafa skoðað blóðferla nákvæmlega en minnast
blóðferla á svölunum sem hann teldi benda til þess að höfuð brotaþola hafi skollið
í blóðpoll. Aðspurt kvaðst vitnið telja líklegt að blóð hefði átt að finnast á
ermi geranda við úlnlið.
Við
fyrri skýrslutöku af vitninu fyrir dómi kom fram að vitnið teldi ólíklegt að
langur tími hafi liðið frá því að brotaþola voru veittar stungur í brjóst þar
til stungur í höfuð voru veittar. Við síðari skýrslutöku fyrir dómi kvað vitnið
aðspurt þó ekki unnt að útiloka að einhver stund, jafnvel nokkrar
klukkustundir, hafi liðið áður en sárin á höfðinu voru veitt. Vitnið ítrekaði
þó að ef líkið hefði legið í einhverja stund annars staðar en það fannst hefði
blóðslóðin borið þess merki.
Vitnið
kvaðst telja að fáeinar mínútur geti mest hafa liðið frá því að blóðslóðin
myndaðist þar til þófaförin í blóðslóðinni mynduðust, líklega undir 2 mínútum
m.v. þykkt blóðslóðarinnar.
Í
málinu liggja fyrir nokkrar skýrslur O, sérfræðings við tæknideild LRH. Er þar
í fyrsta lagi um að ræða skýrslu, dags. 18. júní 2013, um rannsókn á fatnaði og
lífsýnum sem varðveitt voru við réttarlæknisfræðilega skoðun á ákærða 7. maí
2013. Kemur þar fram að fatnaður ákærða, sokkar, stuttbuxur og hvít hettupeysa
með mynstri og rennilás, hafi verið skoðaður með Polilight-fjölbylgjuljósgjafa
en ekkert markvert hafi verið sjáanlegt í flíkunum. Niðurstaða rannsóknarinnar
var sú að í þeim gögnum sem tekin voru til rannsóknar fundust engin lífsýni sem
nothæf gátu talist til DNA-kennslagreiningar.
Skýrsla,
dags. 24. maí 2013, fjallar um rannsókn á gögnum sem haldlögð voru í íbúð
ákærða, en um var að ræða fatnað ákærða, svarta og hvíta hettupeysu með
rennilás, þrjá staka svarta sokka og brúnar síðbuxur, ásamt vatnssýnum úr
vatnslásum vaska í eldhúsi og baðherbergi, sængurver og handklæði úr hundabúri
og fjórar öskjur með stroksýnum af fótum hunds ákærða. Kemur þar fram að
flíkurnar og klæðin úr hundabúrinu hafi verið skoðuð með Polilight-fjölbylgjuljósgjafa,
sýni tekin úr blettum og prófuð fyrir blóði. Niðurstaða rannsóknarinnar var sú
að á einum sokkanna og á buxum fundust blettir sem gáfu jákvæða svörun við for-
og staðfestingarprófum sem blóð og sem talin voru lífsýni nothæf til
DNA-kennslagreiningar. Ekkert stroksýnanna af hundinum gaf svörun. Sýni úr
vatnslásum voru varðveitt en ekki rannsökuð að svo stöddu.
Í
skýrslu, dags. 19. júní 2013, greinir frá rannsókn á fatnaði brotaþola. Er
niðurstaða þeirrar skýrslu í stuttu máli sú að í fatnaðinum hafi fundist
blettir sem gáfu jákvæða svörun við blóðprófi, sem ekki hafi þótt ástæða til að
rannsaka frekar í ljósi sjáanlegra áverka brotaþola. Fram kemur að samræmi hafi
verið milli stærðar og staðsetningar sjáanlegra gata í peysu og stuttermabol og
að útlit gatanna hafi samræmst því að þau væru eftir eggvopn. Svipaðri
niðurstöðu er lýst um göt á íþróttabuxum og síðum nærbuxum.
Í
skýrslu, dags. 21. maí 2013, um rannsókn á hnífi og hnífsbrotum, kemur fram sú
niðurstaða að á báðum hliðum blaðs hnífsins, sem haldlagður var í íbúð
brotaþola, hafi fundist blettir sem gefið hafi jákvæða svörun við for- og
staðfestingarprófum sem blóð og séu lífsýnin talin nothæf til DNA-kennslagreiningar.
Ekkert markvert hafi verið sjáanlegt á skefti hnífsins en stroksýni tekið af
því. Blaðið sé bogið um 11° til hægri m.v. að horft sé ofan á bakka og brotið
bæði framan af því og upp úr egg blaðsins, auk þess sem brotnað hafi upp úr
skefti, líklega vegna spennu er myndast hafi er blaðið bognaði. Lögun og stærð
plastbúts sem fundist hafi í íbúðinni hafi fallið fullkomlega í sárið þar sem
brotnað hafði upp úr skefti hnífsins. Tvö hnífsbrot sem haldlögð hafi verið við
réttarkrufningu hafi fallið saman þannig að talið sé að þau séu bæði komin frá
sama blaðinu. Brot á stærra blaðinu hafi einnig fallið að brotsári hnífsins og
því talið að hnífsbrotin hafi brotnað af hinum haldlagða hníf.
Loks
er í skýrslu, dags. 21. maí 2013, greint frá rannsókn á hring af hægri
baugfingri ákærða, sem haldlagður hafi verið við réttarlæknisskoðun, og á
farsíma ákærða sem haldlagður hafi verið í svefnherbergi í íbúð hans. Kemur þar
fram að munir þessir hafi verið skoðaðir með Polilight-fjölbylgjuljósgjafa
en ekkert markvert komið í ljós. Stroksýni af símanum hafi ekki gefið svörun
við blóðprófi. Er niðurstaða rannsóknarinnar því sú að engin lífsýni hafi
fundist sem nothæf séu til DNA-kennslagreiningar.
Í
skýrslu, dags. 27. júní 2013, er að finna greinargerð vegna DNA-rannsóknar hjá Statens kriminalteknisk laboratorium (SKL), en ásamt henni liggur fyrir skýrsla SKL
á frummálinu, dags. 2. júlí 2013. Í niðurstöðukafla segir að til rannsóknar
hafi verið send 16 sýni sem varðveitt höfðu verið við rannsókn á hníf og
fatnaði ákærða, svo og við vettvangsrannsókn, en til samanburðar við
rannsóknina hafi verið sýni frá brotaþola og ákærða. Frumrannsókn hafi sýnt að
blóð hafi verið til staðar í öllum sýnunum, utan eins. Öll sýnin hafi verið
rannsökuð frekar og þau greind með DNA-greiningaraðferðum þar sem DNA-snið
þeirra hafi verið ákvörðuð. Niðurstöðum er í framhaldinu orðrétt lýst svo:
„Niðurstöður
greininga á sýnum af hníf sýndu að DNA snið sýna, sem varðveitt voru af
hnífsblaðinu, var hið sama og DNA snið hins látna. Í sýni, sem varðveitt var af
skefti hnífsins, reyndist vera blanda DNA sniða frá a.m.k. tveimur
einstaklingum. Það DNA snið sem var í meirihluta í sýninu var eins og DNA snið
hins látna en ekki var unnt að samkenna það viðbótar DNA sem í sýninu var.
DNA snið tveggja sýna, sem varðveitt voru af
framhlið á buxum hins grunaða, voru eins DNA sniði hins grunaða, en DNA snið
annarra sýna, sem varðveitt voru af fatnaði hans (tvö sýni af sokk og tvö af
buxum) voru eins og DNA snið hins látna.“ Nánar tiltekið kemur fram í skýrslunni
og niðurstöðu SKL að um sé að ræða sýni bæði ofan af og undir il sokksins og á
innanverðri framhlið hægri skálmar og bakhlið vinstri skálmar buxnanna.
Í
niðurstöðukaflanum kemur enn fremur fram að staðfest hafi verið að blóð var til
staðar í öllum sýnum frá vettvangi nema einu, stroksýni sem tekið hafi verið
umhverfis blóðblett á svalahandriðinu. Sýnið hafi verið rannsakað áfram m.t.t.
til annarra lífsýna, en ekki gefið niðurstöður. DNA-snið sýna frá svalagólfi,
svalahandriði, dyragætt í svalahurð og skáphurð í forstofu hafi öll verið eins
og DNA-snið brotaþola. Greining á sýni úr blóðslóð á gólfi íbúðarinnar hafi
ekki gefið niðurstöður, þrátt fyrir að blóð hafi verið til staðar í sýninu. Í
skýrslu, dags. 5. júlí 2013, viðbótargreinargerð vegna DNA-rannsóknar, kemur
fram að við frekari rannsókn á greindu sýni hafi DNA-snið þess verið ákvarðað
og reynst eins og DNA-snið brotaþola. Í niðurlagi framangreindra skýrslna um
DNA-rannsóknir kemur fram að miðað við þá tækni og aðferðafræði sem
rannsóknarstofa SKL noti, megi ganga út frá því um áreiðanleika niðurstöðunnar,
að líkurnar á að finna sams konar snið frá óskyldum einstaklingi séu ávallt
minni en 1:1.000.000.000, en unnt sé að reikna líkurnar í hverju máli fyrir sig
ef þurfa þyki.
Eftir
að aðalmeðferð málsins var hafin var að ósk sækjanda, sem verjandi ákærða tók
undir, ákveðið að senda frekari sýni til DNA-kennslagreiningar og bárust
niðurstöður þeirrar rannsóknar með svari SKL, dags. 19. september 2013, sem
liggur fyrir í íslenskri þýðingu. Í skýrslu O, sérfræðings tæknideildar LRH,
dags. 23. september 2013, greinargerð vegna DNA-rannsóknarinnar, kemur fram að
til rannsóknar hafi verið send 18 sýni, til viðbótar við áður send sýni, þ.e.
sýni úr vatnslásum vaska í íbúðum brotaþola og ákærða, naglaskaf sem tekið hafi
verið við réttarlæknisskoðun ákærða og sýni af ætluðum blóðblettum í buxum og
sokki ákærða.
Í
stuttu máli sagt kemur þar fram að í sýni úr vatnslás í vaski á baðherbergi í
íbúð brotaþola hafi verið að finna blóðleifar, en ekki hafi verið til staðar
DNA nothæft til samkenningar. DNA-snið lífsýna úr naglaskafi frá ákærða hafi
reynst hið sama og hans sjálfs.
Úr
ofanverðum sokki ákærða, merktum I, hafi verið send fjögur sýni sem við
frumrannsókn hafi öll gefið svörun við blóðprófi. Eitt sýnanna hafi við frekari
rannsókn ekki reynst innihalda DNA nothæft til samkenningar, en niðurstöður
greininga á hinum þremur sýnunum hafi sýnt DNA-snið eins og snið brotaþola.
Úr
buxum ákærða hafi verið send 9 sýni, en eitt þeirra hafi við frumrannsókn ekki
gefið svörun við blóðprófi og því ekki verið rannsakað frekar. Við
framhaldsrannsókn hafi auk þess eitt sýnanna ekki reynst innihalda DNA nothæft
til kennslagreiningar. Þessi tvö sýni hafi verið úr blettum neðst á
framanverðri hægri skálm buxnanna. DNA-snið annarra sýna hafi verið ákvarðað og
hafi fimm sýnanna reynst hafa sama DNA-snið og ákærði en tvö sýnanna sama
DNA-snið og brotaþoli. Fram kemur að þessi fimm sýni sem samkennd voru við
ákærða séu úr blettum í læris- og hnéhæð á framanverðum buxunum, en sýnin sem
samkennd hafi verið við brotaþola séu bæði úr blettum neðst á framanverðri
hægri skálm buxnanna.
Skýrslunni
fylgir samantekt, dags. 24. september 2013, þar sem niðurstöður DNA-rannsókna
eru settar fram á ljósmyndum af buxunum og sokkinum.
Nefndur
skýrsluhöfundur, O, sérfræðingur hjá
tæknideild LRH, gaf tvívegis skýrslu fyrir dómi, fyrst við upphaf aðalmeðferðar
og síðan við framhald hennar, í tilefni af nýjum gögnum sem þá höfðu verið lögð
fram. Gerði hann grein fyrir reynslu sinni og menntun á sviði réttarvísinda,
með DNA-greiningar sem sérsvið, staðfesti skýrslugerð sína í málinu, fór yfir
niðurstöður DNA-rannsókna á blóðblettum í buxum og sokk ákærða og svaraði
spurningum að þeim lútandi.
Í
framburði hans kom fram að fimm blettir ofan á sokk, sem miðað við
óhreinindaferla undir il væru af hægri fæti, væru dropalaga og benti lögun
þeirra til þess að blóð hafi fallið ofan á sokkinn, frekar en að eitthvað hafi
strokist við hann. Kom fram að stærsti bletturinn væri 4 sm
sinnum 0,7 sm en sá minnsti 0,3 sm
sinnum 0,5 sm að stærð. Kvað hann það sameiginlega
niðurstöðu þeirra N, að droparnir hafi að öllum líkindum fallið beint eða svo
til beint niður á sokkinn, en um það verði þó ekki fullyrt með vissu sökum þess
að efni sokksins sé þannig að útlínur dropanna hafi dreifst og því örðugt að
segja til um áfallshorn. Aðspurður hvort þessir blettir gætu þá samrýmst
blettum á svalagólfi, sem í skýrslu um blóðgreiningu séu taldir hafa fallið
beint niður (90° blettir) þar sem gerandi sé talinn hafa staðið, ítrekaði
vitnið að útlit blettanna bendi til þess að þeir hafi fallið beint niður á
sokkinn, en hvenær í ferlinu það hafi gerst sé hins vegar ekki hægt að segja
til um. Allir þessir blettir á sokknum séu blóð úr brotaþola, nema einn sem við
rannsókn hafi gefið svörun við blóðprófi en magn DNA hafi ekki reynst nægt til
samkenningar. Blóðblettur fremst undir táhluta sokksins væri kám, líkt og
stigið hafi verið í blóð. Þar sé einnig um blóð úr brotaþola að ræða.
Hvað
buxurnar varðar hafi blóðblettir á báðum skálmum framanverðum í hnéhæð eða þar
um bil allir reynst úr ákærða sjálfum.
Blettur
neðst á aftanverðri vinstri skálm, um 2,5 sinnum 1,5 sm
að stærð, sé blóð úr brotaþola. Lögun hans sé ekki „hefðbundin“ sletta og gæti
verið kám, en vitnið kvaðst að öðru leyti ekki geta sagt til um hvernig hann sé
tilkominn.
Stór
blettur á innanverðri hægri skálm, um 14 sinnum 2,5 sm
að stærð, sé úr brotaþola og sé kám, sem ekki sé útilokað að hafi myndast við
það að skálmin hafi strokist yfir blóðugan hægri sokkinn.
Margir
smáir blóðblettir neðst á hægri buxnaskálminni framanverðri séu úr brotaþola.
Fullyrti vitnið að um slettur sé að ræða en ekki kám. Um tilurð þeirra bletta
sagði vitnið þetta vera frákastsbletti sem hafi slest á buxnaskálmina úr mjög
lítilli hæð. Aðspurður kvað hann þetta í samræmi við hið lága áfallshorn
blóðslettna á svölunum sem um ræddi í skýrslu N um blóðferlagreiningu.
Við
fyrri skýrslutöku af vitninu fyrir dómi kom fram að vitnið teldi ekki líklegt
að þessir mörgu litlu blettir á framanverðri hægri skálm gætu hafa myndast við
það að ákærði stigi sjálfur í blóðpoll, heldur frekar við það að eitthvað annað
hafi fallið í blóðpoll, en þar gæti aðeins verið um að ræða líkið sjálft. Einnig
gæti verið um að ræða frákast frá því er áverkar voru veittir. Lýsti vitnið því
áliti sínu að dreifing blóðbletta og útlit þeirra benti fremur til þess að
ákærði hafi verið viðstaddur þegar það blæddi úr hinum látna frekar en að þeir
væru tilkomnir við það eitt að færa líkið til.
Við
síðari skýrslugjöf vitnisins dró vitnið úr framangreindum framburði sínum og
kvað að betur athuguðu máli, eftir samráð við blóðferlasérfræðinginn N og að
fengnum öllum DNA-niðurstöðum, að mögulegt sé að þessar litlu slettur framan á
buxnaskálm ákærða hafi hlotist við það er brotaþoli var dreginn yfir
svalaþröskuldinn, enda hafi þar sést litlar blóðslettur með stefnu út á svalir
frá þröskuldinum.
Önnur vitni:
G, sambýliskona og barnsmóðir ákærða, kaus að gefa
skýrslu fyrir dómi. Í framburði hennar kom fram að umrætt kvöld,
mánudagskvöldið 6. maí sl., hafi þau ákærði heimsótt vinnufélaga ákærða, þar
sem ákærði hafi verið bitinn í fingur af hundi vinnufélagans. Þaðan hafi þau
farið á heilsugæslustöð, en síðan heim og þá hafi ákærði ákveðið að fara út að
ganga með hundinn. Ákærði hafi síðan komið heim „mjög fullur“ og í fylgd með
lögreglu. Ákærði hafi verið „ágætlega fullur“ þegar hann fór út með hundinn, þá
klæddur brúnum buxum, hvítri hettupeysu, hvítum jakka yfir peysunni og í „Crocs“ skóm. Kvaðst vitnið ekkert hafa orðið vart við
ákærða frá því að hann fór út þar til hann kom heim og taldi vitnið að um ein
og hálf klukkustund hafi þá verið liðin. Lögreglan hafi komið inn fyrir með
ákærða og beðið um símanúmer hans. Ákærði hafi verið með einhver „læti“ og sagt
vitninu að gefa ekki upp númerið, en vitnið hafi samt gert það. Barn þeirra
hafi vaknað við þetta. Ákærði hafi klætt sig úr fötunum í eldhúsinu og vitnið
rekið hann í rúmið, en lögreglan hafi yfirgefið íbúðina er hann hafi verið
kominn þangað. Ákærði hafi sofnað innan fárra mínútna, en vitnið vakað með
barninu í um klukkustund. Ákærði hafi ekki farið aftur út eftir þetta.
Vitnið
kvað ákærða hafa komið með eina bjórdós með sér heim, en vitnið kvaðst hafa
hellt úr dósinni og hent henni. Hann hafi verið í sömu fötum og fyrr. Aðspurt
hvort hann hafi verið í einhverri flík innan undir peysunni og jakkanum kvað
vitnið hann hafa verið í hvítum bol, en kvaðst ekki vita hvað orðið hafi um bolinn.
Ákærði hafi verið klæddur stuttbuxum, sokkum og annaðhvort hvítu hettupeysunni
eða hvíta jakkanum sem hann hafi klæðst um kvöldið, er hann var færður á
lögreglustöð morguninn eftir. Bornar voru undir vitnið myndir af fatnaði sem
haldlagður var, hvítri og svartri hettupeysu, brúnum buxum og hvítri hettupeysu
með dekkra mynstri, sem vitnið staðfesti að væru fötin sem ákærði hafi klæðst
og tók fram að það hafi verið hettupeysan með mynstrinu sem hann hafi klæðst
yst fata.
H gaf skýrslu fyrir dómi og varpaði ljósi á hagi
brotaþola, sem hún kvaðst, ásamt eiginmanni sínum, hafa átt góð vinatengsl við
um árabil. Þau hjónin hafi verið honum innan handar og verið þau sem helst hafi
heimsótt hann. Brotaþoli hafi verið öryrki eftir veikindi sem hann hafi átt í
fyrir mörgum árum og ekki unnið úti um árabil. Kvaðst vitnið hafa heimsótt
brotaþola reglulega, síðast á miðvikudegi fáeinum dögum fyrir andlát hans.
Vitnið
kvaðst ekki vita til þess að brotaþoli hafi átt í útistöðum við fólk eða átt
sér óvildarmenn. Borinn var undir vitnið framburður ákærða um að brotaþoli hafi
umrætt kvöld viðhaft orð sem ákærði hafi skilið sem svo að brotaþoli hefði
kynferðislegan áhuga á börnum. Kvað hún fréttaflutning af þessum framburði
ákærða hafa komið illa við sig og kvaðst aldrei hafa merkt neitt slíkt í fari
brotaþola. Tók hún fram að þau hjónin hafi verið [...] um áratugaskeið og
brotaþoli umgengist börn og ungmenni hjá þeim.
Vitnið
var einnig spurt hvort hún myndi eftir hnífum í eldhúsbúnaði brotaþola og lýsti
hún tveimur hnífum, öðrum þeirra búrhníf með dökku skafti, líklega plastskafti,
sem hafi verið kominn til ára sinna.
I, íbúi í fjölbýlishúsinu að [...], kvaðst fyrir dómi
hafa orðið var við einhvern umgang og hávaða á svölum þar sem gengið sé inni í
íbúðir fjölbýlishússins. Þetta hafi líklega verið um miðnætti og hafi staðið
yfir í um 10-15 mínútur. Hafi hann heyrt einhvern kalla á hund og eitthvert
bank, en ekki heyrt nein orðaskipti. Ónæðið hafi ekki verið slíkt að honum hafi
þótt tilefni til að kanna málið frekar. Morguninn eftir hafi hann farið út á
svalir íbúðar sinnar og þá séð mann liggjandi með vinstri vangann í blóðpolli á
svölum næstu íbúðar. Hafi hann þá strax hringt í Neyðarlínuna. Kvaðst vitnið
hafa búið í húsinu síðan í [...] 2012 og ekki áður orðið vart við ónæði af
þessu tagi.
Ekki
voru teknar formlegar skýrslur af fleiri vitnum en eins og áður sagði var við
frumrannsókn málsins rætt við fjölda íbúa í fjölbýlishúsinu [...] og í
nærliggjandi húsi. Samkvæmt skýrslu um þá rannsókn kváðu nokkrir íbúanna hafa
verið bankað upp á hjá sér seint að kvöldi 6. maí sl. af karlmanni sem beðið
hafi um áfengi.
IV
Niðurstaða
Ákærða
er gefið að sök manndráp með því að hafa aðfaranótt þriðjudagsins 7. maí 2013
veist að brotaþola, A heitnum [...], í íbúð hans að [...], með því að stinga
hann tvisvar sinnum með hnífi í brjóstið þannig að gekk til hjartans, en einnig
með því að stinga brotaþola ítrekað í líkamann eins og lýst er í ákæru, allt
með þeim afleiðingum að hann hlaut bana af.
Ákærði
neitar sök. Hann hefur við alla meðferð málsins kannast við að hafa átt þau
samskipti við brotaþola sem rakin hafa verið hér að framan, þ.e. að hafa setið
að drykkju í íbúð hans uns kastast hafi í kekki þeirra á milli, sem lyktað hafi
með því að ákærði hafi slegið brotaþola nokkrum sinnum utan undir og rokið á
dyr. Jafnframt ber hann um að hafa snúið aftur í íbúð brotaþola, eftir að hafa
leikið við hund sinn utan við fjölbýlishúsið í dágóða stund, og komið þá að
brotaþola látnum. Kveðst ákærði í ofboði hafa dregið líkama brotaþola eitthvað
til, en síðan rokið á braut á ný og eftir það hringt í Neyðarlínuna. Fyrir
liggur að ákærði og brotaþoli þekktust í raun ekkert fyrir þessi samskipti
þeirra og að ákærði hafði einungis búið um mánaðarskeið í fjölbýlishúsinu.
Eins
og hér að framan hefur verið rakið barst lögreglu tvívegis tilkynning um atgang
í nefndu fjölbýlishúsi þann 7. maí sl. Í fyrra sinnið, kl. 00:50, eftir að
Neyðarlínan hafði gert fjarskiptamiðstöð lögreglu viðvart um átök, en í síðara
sinnið eftir að íbúi tilkynnti þá um morguninn að brotaþoli lægi í blóð sínu á
svölum við íbúð sína. Við komu lögreglumanna var íbúðin ólæst og fundu þeir
brotaþola látinn á svölunum. Var höfuð brotaþola nærri handriði en fætur hans á
þröskuldi svaladyranna. Blóðpollur var út frá efri hluta líkama brotaþola.
Samkvæmt frumskýrslu lögreglu var strax dregin sú ályktun af verksummerkjum,
blóðslóð á stofugólfinu, að brotaþoli hefði verið dreginn eftir gólfinu og út á
svalir.
Samkvæmt
framburði F réttarmeinafræðings, sem framkvæmdi krufningu á líki brotaþola,
þurfti mikið afl til að veita honum þau tvö stungusár sem gengu inn í
brjóstholið og hjartað með skömmu millibili og leiddu til dauða hans, en annað
þeirra fór í gegnum bringubein og hitt í gegnum rifbein. Telst með vísan til
rannsóknargagna og framburðar réttarmeinafræðingsins sannað að brotaþola hafi
verið ráðinn bani með eggvopni.
Fyrrgreind
ummerki á vettvangi benda að áliti dómsins eindregið til þess að brotaþola hafi
verið veitt þau sár á brjóstholi sem drógu hann til dauða í stofu íbúðarinnar
en að hann hafi síðan umsvifalaust verið dreginn þaðan lífvana út á svalir, þar
sem honum hafi verið veittir fjölmargir áverkar til viðbótar, einkum í höfuð og
andlit. Um þessa atburðarás báru rannsóknarlögreglumennirnir B, M og N,
sérfræðingur í blóðferlarannsóknum, allir á einn veg fyrir dómi og tók N fram
að hann væri 100% viss um að atburðarásin gæti ekki hafa verið með öðrum hætti,
hún hafi verið hröð og brotaþoli hafi verið dreginn nær viðstöðulaust alla leið
út á svalir, fyrir utan örlítið hik við þröskuld svaladyranna. Tók fyrrgreindur
réttarmeinafræðingur, sem einnig kom á vettvang, undir að atvik hljóti að hafa
verið með þessum hætti, þótt hann léti þess aðspurður getið að hann gæti ekki
sagt til um það hve langur tími hafi liðið frá því að brotaþoli hlaut hin
banvænu sár á brjósti þar til honum voru veitt hin fjölmörgu sár á höfði, þar
sem blæðingar í þeim sárum gætu hafa orðið eftir andlátið. Í krufningarskýrslu
réttarmeinafræðingsins kemur fram að öll sárin á líkama brotaþola geti verið
eftir þann hníf sem fannst í íbúð brotaþola.
Að
áliti dómsins telst einnig fullsannað að sá brotni og bogni hnífur sem fannst í
sturtubotni á baðherbergi í íbúð hans hafi verið notaður til verksins, enda
fannst á blaði hans blóð úr brotaþola, auk þess sem brot sem pössuðu við blaðið
fundust í höfði brotaþola við krufningu. Samkvæmt framburði M
rannsóknarlögreglumanns var ekki unnt að tengja hnífinn við sams konar hnífa á
hvort heldur heimili brotaþola eða ákærða. Hér ber þó að nefna að í trúverðugri
frásögn H fyrir dómi, sem kvaðst hafa verið tíður gestur á heimili brotaþola,
lýsti hún hnífi sem hún kvaðst minnast úr eldhúsbúnaði brotaþola sem getur
svarað til lýsingar á morðvopninu. Rennir það nokkrum stoðum undir að hnífurinn
eigi uppruna sinn á heimili brotaþola þótt það teljist ekki fullsannað.
Á
skafti hnífsins fannst DNA-efni úr brotaþola, en jafnframt úr öðrum
einstaklingi, þó ekki í nægjanlegu magni til að unnt væri að nota það til
kennslagreiningar. Ekki reyndist unnt að framkvæma fingrafararannsókn á skefti
hnífsins samhliða sýnatöku til DNA-rannsóknar, eins og vitnið O útskýrði fyrir
dómi. Samkvæmt framangreindu hefur við rannsókn á morðvopninu ekki verið unnt
að tengja ákærða við það.
Við
meðferð málsins hefur ákærði greint frá athöfnum sínum og gjörðum mánudaginn 6.
maí sl. og þar á meðal að hann hafi hafið áfengisdrykkju um kl. 18:00, en
jafnframt að hann hafi þá um kvöldið orðið fyrir hundsbiti. Liggur og fyrir að
hann fór af þeim sökum á heilsugæslustöð, sem er í næsta nágrenni við heimili
hans, laust fyrir kl. 23, þar sem honum var gefin stífkrampasprauta vegna
bitsins.
Samkvæmt
gögnum barst Neyðarlínunni áður rakið símtal úr símanúmeri ákærða kl. 00:47
aðfaranótt 7. maí sl. þar sem hann tilkynnti um látinn mann. Hefur ákærði bæði
fyrir dómi og hjá lögreglu kannast við rödd sína í símtalinu. Að framangreindu
virtu og samkvæmt framburði ákærða verður að leggja til grundvallar að
brotaþoli hafi verið á lífi nálægt miðnætti, en að hann hafi verið látinn áður
en ákærði hringdi í Neyðarlínuna. Kemur það heim og saman við þá niðurstöðu krufningar
að dánarstund brotaþola hafi borið að á bilinu
20:40 að kvöldi 6. maí og til 1:47 aðfaranótt 7. maí sl.
Af
hálfu ákærða er á því byggt að ekki liggi fyrir sönnun, sem hafin sé yfir
skynsamlegan vafa, um að hann hafi orðið brotaþola að bana og þótt ólíklegt
virðist að annar gerandi hafi verið að verki en ákærði sé það ekki útilokað. Er í greinargerð sem lögð var fram af hálfu ákærða vikið
að ýmsum atriðum sem ákærði telur að varpað geti vafa á sekt hans. Byggir
ákærði m.a. á því að allt blóð úr brotaþola sem fannst á fatnaði hans geti
samræmst frásögn hans og hafa hlotist af því er hann tók á brotaþola og dró
hann eitthvað til, eftir að hafa komið að honum látnum.
Ákærði
er einn til frásagnar um atburði í íbúð brotaþola um miðnættið þann 7. maí sl.
Framburður ákærða um að hann hafi yfirgefið íbúðina og snúið aftur þangað um
20-30 mínútum síðar, eftir að hafa leikið við hund sinn utan við
fjölbýlishúsið, hefur því hvorki verið hrakinn né heldur fær hann stoð í
rannsóknargögnum málsins. Að framburði ákærða verður nánar vikið síðar.
Við
rannsókn lögreglu voru haldlagðar flíkur sem ákærði var færður í á
lögreglustöð, sem og síðbuxur, þrír sokkar og hettupeysa, sem fundust á
eldhúsgólfi í íbúð ákærða 7. maí sl. Af þessum flíkum fannst einungis blóð á nefndum
buxum ákærða og einum sokkanna. DNA-rannsókn leiddi í ljós að blóðblettir
ofarlega á framanverðum buxnaskálmum ákærða reyndust allir úr honum sjálfum,
sem getur komið heim og saman við þá staðreynd að ákærði var bitinn af hundi að
kvöldi 6. maí sl. og hlaut við það áverka á fingri sem hann leitaði til læknis
með. Blóð úr brotaþola fannst hins vegar neðst á báðum buxnaskálmum hans, að
hluta til kám en að hluta til blóðslettur, eins og nánar er rakið í frásögn af framburði
O hér að framan. Samkvæmt framburði vitnisins samrýmast margir smáir
slettublettir neðst á hægri skálminni framanverðri því að hafa komið úr lítilli
hæð, sem samrýmist lágu áfallshorni þeirra blóðslettna sem fundust á svölunum.
Í skýrslu N, rannsóknarlögreglumanns og blóðferlasérfræðings, um
blóðferlagreiningu er getið um frákastsbletti frá höfði, hægri hendi og síðu
brotaþola í allt að 2,63 m fjarlægð, flestir hægra megin við brotaþola á
svölunum en einnig vinstra megin við höfuð hans í allt að 1,93 m fjarlægð.
Hvergi er þar getið um frákastsbletti með stefnu út á svalirnar frá svalahurð,
sem O minntist á í síðari framburði sínum fyrir dómi, en ekki er ástæða til að
efa þær upplýsingar enda kom þar fram að O hafi haft samráð við N og að það sé
sameiginlegt álit þeirra, að fengnum niðurstöðum viðbótar DNA-rannsóknar, að
blóðslettur á framanverðri hægri skálm ákærða kunni að hafa myndast við það er
brotaþoli var dreginn yfir þröskuld út á svalirnar. Er það álit O enda ákærða
hagfellt og verður það lagt til grundvallar að þessir blettir geti allt eins
hafa myndast við frákast er brotaþoli var dreginn yfir svalaþröskuldinn eins og
við annað frákast á svölunum.
Auk
framangreindra bletta reyndist kámblettur með blóði brotaþola á aftanverðri
vinstri skálm innanfótar, um 2,5 sm sinnum 1,5 sm að stærð, sem engin sérstök skýring hefur komið fram á
og 14 sm breiður kámblettur á innanverðri hægri
skálm, sem O kvað fyrir dómi mögulega geta hafa myndast við það að skálmin hafi
strokist yfir blóðugan sokk sem haldlagður var í íbúð ákærða. Kvað vitnið sokk
þennan hafa verið á hægri fæti, miðað við óhreinindaferla, en ljósleit
óhreinindi á sokknum geti samræmst því að gengið hafi verið á steyptu gólfi
eins og því sem er að finna í stigagöngum fjölbýlishússins.
Þá
er til þess að líta að ofanvert á nefndum hægri sokk reyndust vera nokkrir
blóðblettir úr brotaþola. Staðhæfði fyrrnefndur O að blettir þessir væru
dropalaga og að það sé sameiginlegt álit þeirra N blóðferlasérfræðings að þeir
hafi líklegast fallið lóðrétt, eða því sem næst, niður á sokkinn, þótt ekki
yrði um það fullyrt með fullri vissu sökum þess úr hvernig efni sokkurinn væri
gerður. Kvað vitnið þessa bletti geta samræmst svokölluðum „90° blóðblettum“
sem fundist hafi á svalagólfi vinstra megin við brotaþola, rétt utan við
svalaþröskuldinn, á þeim stað þar sem gerandi er talinn hafa verið staðsettur
samkvæmt niðurstöðum vettvangsrannsókna, en tók fram að ekkert verði um það
fullyrt út frá blettunum á sokknum sjálfum hvenær í atburðarásinni þeir hafi
myndast.
Í
skýrslu um blóðferlagreiningu kemur fram að líklegast sé að droparnir á
svalagólfinu vinstra megin við líkið (90° blettirnir) hafi dropið af eggvopninu
niður á svalagólfið. Í framburði skýrsluhöfundar, fyrrnefnds N, fyrir dómi
orðaði hann það svo að blettirnir geti hafa komið frá áhaldi eins og eggvopni
eða blóðugum höndum og tók fram að blóðblettir verði aldrei öðruvísi en
hringlaga falli þeir beint niður á sléttan flöt. Eru þetta einu hringlaga
blettirnir sem vikið var að í skýrslunni og framburði N fyrir dómi. Má þó á
ljósmyndum af blóðslóðinni sem lá úr stofu íbúðarinnar, þar sem hún lá yfir
þröskuld út á svalir, greina töluverðan fjölda dropa sem virðast með hringlaga útlit
í kringum blóðpoll stofumegin þröskuldsins og á þröskuldinum sjálfum. N var
ekki spurður sérstaklega að því fyrir dómi hvort þessir 90° blettir á
svalagólfinu, sem eru vinstra megin við bæði blóðferilinn og líkið þar sem það
fannst á svalagólfinu, frá svaladyrunum séð, kynnu mögulega að eiga sér aðra
skýringu en hann hafði gefið, svo sem þá að dropað
hafi af líkama brotaþola er hann var dreginn yfir þröskuldinn.
Þegar
litið er til ummerkja samkvæmt ljósmyndum sést greinilega að blóðferillinn á svalagólfinu,
þar sem hann er sterkastur, nær upp á þröskuldinn sjálfan utanvert á svölunum,
en af því telur dómurinn óhjákvæmilegt að álykta að a.m.k. einhver hluti líkama
eða blóðugs fatnaðar brotaþola hljóti að hafa verið þar í snertingu við
þröskuldinn og síðan svalagólfið. Í því sambandi er til þess að líta að
samkvæmt krufningarskýrslu og framburði fyrrnefnds réttarmeinafræðings var
brotaþoli með sár á vinstra læri sem hann kvað einhverja blæðingu hafa verið úr
og samkvæmt skýrslu um rannsókn á fatnaði brotaþola var töluvert blóð á
framanverðri vinstri skálm buxna hans. Einnig sést á ljósmyndum að bæði
íþróttabuxur og síðar ullarnærbuxur sem brotaþoli klæddist hafa dregist niður
um hann og sést að strengur íþróttabuxnanna liggur ofarlega á aftanverðum lærum
hans, sem að áliti dómsins kann að samræmast því að buxurnar hafi dregist niður
við það að brotaþoli var dreginn yfir þröskuldinn þótt önnur skýring verði ekki
útilokuð. Þá verður séð af ljósmyndum að sumir hinna hringlaga blóðbletta á
svalagólfinu liggja það langt til vinstri frá blóðferlinum, eftir að komið er
út á svalirnar, að komið er út fyrir svaladyrapóstinn vinstra megin. Verður
ekki séð hvernig þeir blettir gætu hafa fallið lóðrétt af líkama brotaþola nema
honum hafi verið sveiflað til vinstri rétt eftir að komið er yfir þröskuldinn,
en ætla mætti að um það hefðu þá verið merki í blóðferlinum, miðað við framburð
N fyrir dómi. Aðrir blettanna liggja hins vegar nær blóðferlinum utan við
svaladyrnar.
Þegar
allt framangreint er virt telur dómurinn ekki útilokað að efri hluta líkama
brotaþola kunni, er hann var dreginn yfir þröskuldinn, að hafa verið lyft
nægilega frá jörðu til að a.m.k. þeir hringlaga dropar sem næstir eru
blóðferlinum úti á svalagólfinu kunni að hafa fallið af líkama hans, en allan
vafa í þessum efnum verði að meta ákærða í vil. Í þessu samhengi er m.a. horft
til fyrrnefndrar niðurstöðu sérfræðinga, að skammur tími hafi liðið frá því að
brotaþoli fékk hina alvarlegu áverka á efri hluta brjóstkassans þar til andvana
líkami hans var dreginn nær viðstöðulaust út á svalirnar.
Framburður
ákærða hefur, eins og nánar verður vikið að síðar, verið bæði óljós og reikull
um athafnir hans í íbúð brotaþola eftir að hann kveðst hafa komið að honum
látnum, m.a. um það hvar og hve langt hann hafi dregið brotaþola og hvort hann
hafi haldið í hendur eða axlir brotaþola er hann dró hann til. Þrátt fyrir það,
þegar litið er til þess sem að framan hefur verið rakið um rannsóknargögn og
framburð vitna fyrir dómi, fellst dómurinn á það með ákærða að ekki teljist
útilokað að allir þeir blóðblettir sem fundust á buxum hans og sokk geti hafa
skýrst af lýstri meðhöndlun hans á brotaþola látnum og að virða verði vafa um
tilurð blóðblettanna honum í vil.
Af
hálfu ákærða er auk þess bent á að ekkert blóð hafi fundist á þeim tveimur
yfirhöfnum, hvítum hettupeysum eða jökkum, sem hann kvaðst fyrir dómi líklegast
hafa verið klæddur báðum, annarri utan yfir hinni, og bent á að sérfróð vitni
hafi fyrir dómi lýst þeirri skoðun að líklegast hefðu átt að finnast blóðslettur
a.m.k. fremst á ermi geranda.
Til
þess er að líta að ákærði er einn til frásagnar um það hverju hann klæddist á
meðan hann dvaldi í íbúð ákærða. Kveðst hann hafa setið þar að spjalli við
brotaþola í dágóða stund, eða í um 30-40 mínútur, og getur ekki talist ólíklegt
að ákærði kunni að hafa brugðið sér úr yfirhöfn á þeim tíma, en samkvæmt
framburði ákærða fyrir dómi skildi hann eftir skófatnað sinn í forstofu
íbúðarinnar. Jafnframt kom fram hjá ákærða að hann kunni að hafa verið í
stuttermabol innst fata, en slík flík reyndist ekki á meðal þeirra flíka sem
haldlagðar voru við frumrannsókn lögreglu og ekki virðist hafa verið gætt að
því frekar. Þá verður ekki hjá því litið sem ljóst er af ljósmyndum, þrátt
fyrir það álit sérfróðra vitna sem lýst er hér að framan, að um smáa
frákastsbletti er að ræða á svölunum, þótt þeir hafi dreifst langar
vegalengdir. Samkvæmt vitnisburði fyrrgreinds réttarmeinafræðings féll
blóðþrýstingur í líkama brotaþola mjög fljótt eftir að hann fékk stungusárin í
brjóstið og virðist því í raun lítið blóðmagn hafa komið frá öðrum áverkum sem
síðar voru veittir, t.d. í andliti.
Af
hálfu ákærða er á það bent að ekkert blóð hafi fundist á höndum hans eftir
handtöku. Fyrir dómi lýsti nefndur sérfræðingur lögreglu, O, því að æskilegt
hefði verið að tekin hefðu verið stroksýni af höndum ákærða víðar en í bitsári,
en vitnið benti jafnframt á að ummerki um blóð hafi fundist í vatnslás vasks á
baðherbergi í íbúð brotaþola. Verður að taka undir það álit sem vitnið lét í
ljós að sú staðreynd að blóðleifar fundust í vatninu bendi eindregið til þess
að blóð hafi farið niður í vaskinn síðast þegar hann var notaður, þótt ósannað
sé hvenær það var og úr hverjum það blóð hafi verið. Eins og fram er komið
staðhæfir ákærði að hann hafi farið inn á baðherbergið og kastað af sér þvagi
skömmu áður en kastaðist alvarlega í kekki með honum og brotaþola um miðnættið
7. maí sl.
Samkvæmt
rannsóknargögnum fundust dýraspor í fyrrnefndri blóðslóð á gólfi íbúðar
brotaþola. Samkvæmt framburði sérfróðra vitna var slóðin það þunn að blóðið þar
hefur verið fullstorknað innan fárra mínútna og hljóti dýrið því að hafa verið
á staðnum um það leyti er blóðferillinn myndaðist. Bar blóðferlasérfræðingurinn
N um að hafa tekið þátt í tilraunum með storknun blóðs þar sem blettir hafi
þornað á 15 mínútum, en að slóðin í íbúð brotaþola hafi verið þynnri en þeir
blettir. Taldi vitnið því ekki geta hafa liðið meira en 15 mínútur frá því að
ferillinn myndaðist þar til dýrið steig í hann. Réttarmeinafræðingurinn F
kvaðst telja að miðað við þykkt ferilsins hafi það tekið hann innan við 2
mínútur að þorna, að hámarki 5 mínútur, þannig að spor hefðu ekki myndast að
þeim tíma liðnum. Samkvæmt framburði M rannsóknarlögreglumanns voru sporin
talin eftir hund, fremur en t.d. kött, miðað við stærð þeirra.
Samkvæmt
framburði ákærða var hann með hund sinn með sér í íbúð brotaþola í greint sinn.
Hefur ákærði m.a. staðhæft að hundurinn hafi verið lokaður af í forstofunni er
hann sló til brotaþola þannig að hann féll niður í hægindastólinn. Fyrir liggur
að við rannsókn lögreglu tókst ekki að „lyfta“ fyrrnefndum dýrasporum í
blóðslóðinni á gólfi í íbúð brotaþola og bera þau við þófa hunds ákærða. Við
athugun fundust heldur ekki blóðleifar á þófum hunds hans, en þegar sú athugun
fór fram var svo langt um liðið frá veru hundsins í íbúðinni að ætla má að hann
geti hafa sleikt hugsanlegar blóðleifar af sér. Við rannsókn lögreglu kom
ekkert fram um að annar hundur en hundur ákærða gæti hafa verið á ferð í íbúð
brotaþola umrædda nótt.
Verður
þá að líta nánar til þess hvernig framburði ákærða hefur verið háttað við
meðferð málsins og þá fyrst til þess sem fyrir liggur um viðbrögð hans við komu
lögreglu í kjölfar útkallsins laust eftir miðnættið þann 7. maí sl.
Ákærði
hefur staðfastlega borið um að hafa talið brotaþola látinn er hann hringdi í
Neyðarlínuna, eins og raunar kemur fram í því símtali. Engu að síður leyndi
hann þeirri vitneskju sinni eða hugrenningum og þrætti auk þess fyrir það við
lögreglumenn, sem komu á vettvang, að hafa yfirleitt hringt í Neyðarlínuna.
Afvegaleiddi ákærði með lýstu framferði sínu vísvitandi lögreglu og kom þannig
í veg fyrir að lík brotaþola fyndist strax um nóttina. Ákærði kvaðst fyrir dómi
ekki geta skýrt hvers vegna hann þrætti fyrir símtalið, en gaf þá skýringu eina
að hann hafi óttast að aðstæður litu ekki hagstætt út fyrir hann, í ljósi þess
að hann hafði átt í útistöðum við brotaþola skömmu áður en hann kom að honum
látnum.
Dómurinn
lítur svo á að jafnvel þótt litið sé til þess að viðbrögð manna í
ölvunarástandi geti verið órökrétt verði ekki fram hjá því horft að lýst
viðbrögð ákærða bendi sterklega til þess að hann hafi fundið til sektar, sem
kemur illa heim og saman við þann framburð hans að hafa einvörðungu slegið
brotaþola nokkrum sinnum utan undir með flötum lófa.
Þá
er til þess að líta að í nefndu símtali við Neyðarlínuna kvaðst ákærði hafa
„kýlt“ manninn einu sinni og tók fram að maðurinn hafi ráðist á sig. Aðspurður
hve langt væri síðan þetta gerðist sagði hann: „Þetta var bara að gerast“.
Þetta samræmist í engu framburði ákærða hjá lögreglu og fyrir dómi, þar sem
hann hefur einungis lýst kinnhestum sjálfs sín og beinlínis borið um að
brotaþoli hafi í engu svarað árás sinni, auk þess sem hann hefur haldið því
fram að hann hafi yfirgefið íbúðina í dágóða stund eftir að hafa slegið
brotaþola.
Eins
og rakið er hér að framan gaf ákærði þrívegis skýrslu hjá lögreglu, í öllum
tilvikum að viðstöddum verjanda. Við fyrstu skýrslutökuna, 7. maí sl., nýtti
hann sér að mestu réttinn til að tjá sig ekki. Eru það því einkum skýrslugjafir
hans 16. maí og 9. júlí sl. sem horfa verður til, auk símtalsins við
Neyðarlínuna.
Við
mat á framburði ákærða verður að líta til þess sem fyrir liggur um ölvun hans
umrætt sinn og þess sem hann hefur borið um áralangan áfengisvanda sinn. Benda
gögn málsins til þess að hann hafi verið orðinn verulega ölvaður, a.m.k. er
leið á viðveru hans í íbúð brotaþola. Er þar um litið til framburðar ákærða
sjálfs og sambýliskonu hans um ölvunarstig hans og áfengisneyslu, framburðar
lögreglumanna sem afskipti höfðu af honum um nóttina og niðurstöðu mælinga á
áfengismagni í blóði hans og þvagi daginn eftir, þótt niðurstöður matsgerðar,
þar sem reiknað var til baka mögulegt áfengismagn í blóði ákærða um eittleytið
umrædda nótt, verði ekki fyrirvaralaust lagðar til grundvallar. Má auk þess
greina ölvun ákærða á upptöku símtals hans við Neyðarlínuna.
Um
ákveðin atvik getur framburður ákærða í gegnum skýrslutökur hjá lögreglu og
fyrir dómi í sjálfu sér talist stöðugur. Hefur ákærði þannig borið um tiltekin
orðaskipti við brotaþola og þá upplifun að brotaþoli væri með þeim orðum að
lýsa kynferðislegum áhuga á börnum allt frá því við skýrslutöku 16. maí sl. Fær
sá framburður auk þess stoð í framburði C yfirlögregluþjóns um samtal við
ákærða í fangaklefa strax þann 7. maí sl. Á hinn bóginn bar framburður ákærða
framan af þess merki, hugsanlega sökum ölvunar, að vera ekki sérlega ítarlegur
eða greinargóður. Var t.d. ekki annað að skilja af framburði hans hjá lögreglu
16. maí sl. en að hann hafi verið heima hjá sér að drekka bjór fram eftir
kvöldi 6. maí sl., utan þess að hafa farið út að leika við hundinn nokkrum
sinnum, en við skýrslutöku 9. júlí sl. kom fram að hann hafi auk þess drukkið
bjór á veitingastað og við aðalmeðferð málsins kom fram að auk þess hafi hann
farið í heimsókn til vinar þetta kvöld og drukkið þar bjór.
Það sem mestu skiptir þó er að framburður
ákærða um atvik í íbúðinni, eftir að sú deila reis við brotaþola sem hann hefur
lýst, hefur bæði verið óljós og tekið margvíslegum breytingum.
Fyrir
það fyrsta bar framburður hans hjá lögreglu merki um verulegt minnisleysi hans
um atvik næturinnar, sérstaklega við skýrslutöku 16. maí sl., en á þeim tíma
sætti ákærði enn einangrun í gæsluvarðhaldsvistinni. Vísast um það til þess sem
að framan var rakið um framburð ákærða við nefnda skýrslutöku, þar sem meðal
annars kom fram að viss „eyða“ væri í minni hans frá því að hann tók á
brotaþola látnum og dró hann í átt að svölunum, fram til þess er hann hljóp út
úr íbúðinni. Við skýrslutöku 9. júlí sl., er einangrun í gæsluvarðhaldsvistinni
hafði verið aflétt, gaf ákærði ítarlegri framburð en áður um ýmis smáatriði,
sem hann sagði hafa verið að rifjast upp fyrir sér, og kvaðst muna „frekar vel“
það sem gerðist á framangreindu tímabili í íbúð brotaþola. Engu að síður, þegar
hann var spurður út í aðkomu sína að brotaþola látnum og athafnir sínar í
íbúðinni við það tækifæri, kom enn fram að nokkur „eyða“ væri í minninu frá því
er ákærði sagðist hafa dregið brotaþola eftir gólfinu þar til hann hafi hlaupið
út úr íbúðinni.
Fyrir
dómi kvað ákærði að minni sitt um atvik hafi verið að koma til baka smátt og
smátt og nú sé svo komið að hann telji sig hafa samfellda mynd af atburðum.
Getur það að áliti dómsins ekki talist trúverðugt að minni ákærða fari batnandi
svo löngu eftir atburðinn, heldur sé nærtækari skýring sú að minni ákærða hafi
tekið að litast af samtölum við aðra og lestri málsgagna, eins og fram kom í
framburði D geðlæknis fyrir dómi.
Ákærði
viðurkennir að hafa reiðst brotaþola þegar hann hafi farið að tala um ungt barn
hans en framburður hans fyrir dómi bar þess þó merki að hann vildi draga úr
fyrri lýsingum sínum á hamsleysi sínu. Hinn 16. maí lýsti hann því svo hjá
lögreglu að hann hafi „algjörlega misst tökin“ á sjálfum sér, eitthvað hafi
„smollið í hausnum“ á sér, hann „snappað“ og sagði
„ég veit ekkert í rauninni hvað ég gerði við hann“. Samræmast þær lýsingar því
sem fram kemur í matsgerð D geðlæknis, sem hann staðfesti fyrir dómi, um að
ákærði muni greinilega eftir að hafa „fyllst ofsareiði“ á þessum tímapunkti og
„marglamið“ brotaþola.
Síðast
en ekki síst er að líta til þeirra breytinga sem framburður ákærða hefur tekið og hve óljós hann er, einkum um stöðu
og staðsetningu brotaþola er hann kom að honum látnum, hve langan veg hann hafi
dregið brotaþola og athafnir hans í íbúðinni, til að mynda hve lengi hann
dvaldi þar eftir að hann kom að brotaþola látnum og hvort hann hafi teygað þar úr
ginpela og hugsað málið, eins og hann bar við upphaf aðalmeðferðar, eða rokið
beint út úr íbúðinni eftir að hafa dregið brotaþola eitthvað til, eins og hann
bar við framhald aðalmeðferðar. Telja verður að allan vafa um efni samtals hans
við C yfirlögregluþjón í fangaklefa lögreglustöðvarinnar á [...] verði að meta
ákærða í hag. Að mati dómsins horfir það eitt þó síður en svo til fullnægjandi
skýringar á breyttum framburði ákærða, sem var stöðugur allt fram að
aðalmeðferð málsins, um það að brotaþoli hafi setið í hægindastól er ákærði kom
að honum og lýsti ákærði þessu ítrekað hjá lögreglu.
Mest
um vert er að framburður ákærða fer í bága við þá staðreynd sem ljósmyndir sýna
glögglega og rannsóknarlögreglumenn og sérfróð vitni hafa borið um á einn veg,
að blóðslóð á gólfi íbúðarinnar lá í óslitnum ferli allt frá hægindastól í
stofu og út á svalir, fyrir utan „hik“ við þröskuld svaladyranna. Fullyrti N,
rannsóknarlögreglumaður og sérfræðingur í
blóðferlagreiningu, að útilokað sé að líkami brotaþola hafi legið kyrr á
þröskuldinum eða annars staðar á leiðinni út á svalir, enda hefði blóðslóðin þá
borið þess merki. Styður framburður fyrrnefnds réttarmeinafræðings þennan
framburð N. Fullyrti N, og tóku önnur vitni undir það með honum, að ummerki
bentu til þess að atburðarásin hafi verið hröð. Þá verður ekki hjá því litið að
telja verður sannað, m.a. með vísan til blóðferla á svölunum, að langflest
stungusárin, þ.e. á höfði, hafi verið veitt brotaþola þar sem hann lá lífvana á
svölum íbúðarinnar. Líkt og rakið hefur verið hér að framan hefur ákærði ýmist
viðurkennt að hafa dregið brotaþola í átt að svölunum, eða dregið hann til á
þeim, auk þess sem áður er rakið um „eyðu“ í minni ákærða um þau atvik framan
af í framburði hans hjá lögreglu. Þá samræmist framburður ákærða að öðru leyti
ekki ummerkjum á vettvangi, t.d. kvaðst hann sérstaklega aðspurður fyrir dómi
ekki telja sig hafa velt brotaþola við, enda þótt ummerki á vettvangi bendi
eindregið til þess að brotaþola hafi verið velt við á svölunum, eins og fram
kom t.d. í vitnisburði N.
Samkvæmt
framanrituðu getur framburður ákærða um atriði sem verulegu máli skipta hvorki
talist stöðugur né trúverðugur.
Eins
og fram er komið er vörn ákærða einkum á því reist að ekki sé komin fram
lögfull sönnun um sekt hans og verði ákæruvaldið, í samræmi við 108. gr. laga
nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að bera hallann af sönnunarskorti í málinu.
Hér
að framan var komist að þeirri niðurstöðu að vafi leiki á um það hvernig
nákvæmlega það gerðist að blóð úr brotaþola komst á fatnað ákærða, sem meta
verði honum í vil. Þrátt fyrir það, þegar litið er til alls þess sem hér að
framan hefur verið rakið, er það álit dómsins að vafi um sekt ákærða í máli
þessu sé harla lítill.
Eins
og fyrr var rakið er ákærði einn til frásagnar um síðustu stund brotaþola og
atburði í íbúð hans. Enda þótt ekki verði með fullri vissu sagt til um nákvæma
framvindu atburða leiddi vettvangsrannsókn í ljós hvernig atburðarás hlýtur að
hafa verið háttað í grófum dráttum, eins og að framan er rakið. Með vísan til
framburðar fyrrnefnds réttarmeinafræðings verður að telja sjálfsvíg í reynd
útilokað. Haldi ákærði með réttu fram sakleysi sínu hlýtur það að fela í sér að
annar óþekktur einstaklingur, og þá helst með hund meðferðis, hafi verið að
verki aðfaranótt þriðjudagsins 7. maí sl., er allt var með kyrrum kjörum í fjölbýlishúsinu
á [...] og nágrenni þess. Ekkert er fram komið sem styður það að brotaþoli,
öryrki og einstæðingur á sextugsaldri, hafi átt sér óvildarmenn. Verður ekki
annað séð en að við rannsókn málsins hafi til að mynda þær ásakanir sem fólust
í framburði ákærða um hugsanlega barnagirnd brotaþola, verið rannsakaðar svo
sem frekast var unnt, án þess að nokkur stoð hafi fyrir þeim fundist. Liggur
því ekkert fyrir um það hvað hugsanlegur annar gerandi gæti hafa átt sökótt við
brotaþola.
Ákærði
hefur aftur á móti allt frá upphafi lýst því að hann hafi reiðst brotaþola og
veist að honum í stofu íbúðarinnar, til móts við hægindastól við hlið sófa, sem
er sami staður og sá sem vettvangsrannsókn leiddi í ljós að hafi verið
upphafsstaður árásar á brotaþola, þar sem hann hafi hlotið tvær banvænar
stungur í brjóstið. Hefur ákærði ávallt borið um að þeir tveir hafi verið einir
staddir í íbúð brotaþola, fyrir utan hund ákærða. Hefur hann og borið um að
hafa ekki orðið var við neinar mannaferðir í grennd við fjölbýlishúsið á meðan
hann var, samkvæmt eigin frásögn, utan íbúðarinnar í 20-30 mínútur eftir að
hafa veist að brotaþola en áður en hann kom að honum látnum.
Við
þetta bætist að samkvæmt því sem fyrir liggur um tímasetningar í málinu,
sérstaklega þegar litið er til þess að ekkert bendir til þess að annað dýr hafi
verið á vettvangi og til framburðar fyrrnefnds réttarmeinafræðings og
blóðferlasérfræðings um hve skammur tími getur mögulega hafa liðið frá því að
blóðferillinn á gólfi íbúðar brotaþola myndaðist þar til dýr á stærð við hund
steig í hann, er ljóst að ráðrúm annars geranda til þess að vinna þann verknað
sem lýst er í ákæru, án þess að ákærði yrði þess var er hann sneri aftur, hefur
verið lítið sem ekkert.
Þegar
allt framangreint er heildstætt virt er það niðurstaða dómsins að með þeim
sönnunargögnum sem ákæruvaldið hefur fært fram í málinu sé, gegn neitun ákærða,
hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi umrætt sinn veist að brotaþola, A
heitnum, í íbúð hans og banað honum með hnífi, eins og nánar er lýst í ákæru.
Er brot ákærða réttilega heimfært í ákæru til 1. mgr. 211. gr. almennra
hegningarlaga nr. 19/1940.
Ekki
er í ljós leitt hvað ákærða gekk til með verknaði sínum, en svo virðist sem æði
hafi runnið á hann, en að þar hafi til viðbótar komið annarlegar hugsanir og
ölvunarástand. Fallist verður á þá niðurstöðu dómkvadds matsmanns, D geðlæknis,
að ákærði teljist sakhæfur og að ekkert sé fram komið sem geri það að verkum að
draga megi í efa að refsing geti borið árangur.
Ákærði
er 25 ára að aldri. Sakaferill hans samkvæmt framlögðu sakavottorði hefur ekki
áhrif við ákvörðun refsingar hans í máli þessu.
Við
ákvörðun refsingar ákærða verður til þess litið að rannsóknargögn benda til
þess að atlaga ákærða hafi verið ofsafengin og hrottaleg og jafnframt svo
skyndileg að brotaþoli hafi litlum sem engum vörnum við komið. Verður að líta
svo á að ákærði hafi haft ásetning til að vinna slíkt tjón sem raun varð á. Það
hátterni ákærða að afvegaleiða lögreglu eftir að hann framdi brot sitt horfir
síst til þess að milda refsingu hans. Ljóst er, eins og áður var rakið, að
ákærði hefur verið undir verulegum áfengisáhrifum þegar brot hans var framið,
en ekki leysir það hann undan refsingu, sbr. 17. gr. almennra hegningarlaga.
Samkvæmt
framburði ákærða þekktust þeir brotaþoli ekkert fyrir umrætt kvöld. Ákærði
hefur borið um að brotaþoli hafi gefið til kynna að hann hefði kynferðislegan
áhuga á börnum og látið orð falla um ungt barn hans, sem orðið hafi þess
valdandi að ákærði réðst á hann. Hefur framburður ákærða um þetta atriði verið
stöðugur, eins og fyrr var rakið. Um samskiptin er ákærði þó einn til frásagnar
og verður ekki hjá því litið að ölvun beggja kann að hafa sett mark sitt á þau
og valdið misskilningi. Ekkert hefur komið í ljós við rannsókn málsins sem bent
getur til þess að ásakanir ákærða eigi við rök að styðjast. Jafnvel þótt
fullyrðingar ákærða um samskipti hans og brotaþola yrðu lagðar til grundvallar,
er verknaður ákærða svo alvarlegur að ekki getur komið til álita að virða
aðdragandann honum til refsilækkunar, sbr. 4. tölul.
1. mgr. 74. gr. og 75. gr. almennra hegningarlaga.
Að
öllu framanrituðu virtu og m.a. með hliðsjón af 1., 2., 3., 6., 7. og 8. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga þykir refsing
ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 16 ár, en hann þykir ekki eiga sér
málsbætur. Gæsluvarðhaldsvist sem ákærði hefur sætt óslitið frá 7. maí 2013
skal koma til frádráttar refsingunni að fullri dagatölu, sbr. 76. gr. sömu
laga.
Samkvæmt
úrslitum málsins og með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 verður
ákærði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar. Samkvæmt yfirlitum
ríkissaksóknara og lögreglustjórans á [...], sem studd eru reikningum, féll til
kostnaður við rannsókn málsins að fjárhæð 1.789.470 krónur, en til viðbótar
voru af hálfu ákæruvalds fyrir dómsuppsögu lagðir fram reikningar vegna
ferðakostnaðar vitnis að fjárhæð 139.210 krónur og vegna viðbótar
DNA-rannsóknar, sem sakflytjendur voru sammála um að afla, að fjárhæð 456.984
krónur. Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Guðrúnar Sesselju Arnardóttur
hrl., þykja hæfilega ákveðin með hliðsjón af tímayfirliti verjandans að fjárhæð
1.330.300 krónur, en auk þess ber að bæta verjandanum útlagðan kostnað vegna
mætinga annarra lögmanna við þinghöld og ferðakostnað vegna aðalmeðferðar, alls
112.059 krónur. Þóknun Evu Dísar Pálmadóttur hrl., sem upphaflega var skipuð
verjandi ákærða, þykir hæfilega ákveðin 125.500 krónur. Við ákvörðun
málsvarnarlauna og þóknunar verjendanna hefur verið tekið tillit til
virðisaukaskatts. Samtals verður ákærði því dæmdur til að greiða 3.953.523
krónur í sakarkostnað.
Dómur
þessi er kveðinn upp af Hildi Briem héraðsdómara sem dómsformanni, ásamt
meðdómsmönnunum Halldóri Halldórssyni héraðsdómara og Ólafi Ólafssyni
héraðsdómara, miðvikudaginn 23. október 2013 kl. 14:25, í dómsal Héraðsdóms
Austurlands að Lyngási 15, Egilsstöðum.
Dómsorð:
Ákærði,
X, sæti fangelsi í sextán ár, en gæsluvarðhaldsvist hans frá 7. maí 2013 kemur
til frádráttar refsingunni að fullri dagatölu.
Ákærði
greiði alls 3.953.523 krónur í sakarkostnað. Eru þar með talin málsvarnarlaun
skipaðs verjanda hans, Guðrúnar Sesselju Arnardóttur hrl., að fjárhæð 1.330.300
krónur og útlagður kostnaður verjandans að fjárhæð 112.059 krónur. Einnig er
þar meðtalin þóknun Evu Dísar Pálmadóttur hrl., sem fyrr var skipuð verjandi
ákærða, að fjárhæð 125.500 krónur.