Miðvikudaginn 30. nóvember 2011.
Nr. 634/2011.	Ákæruvaldið (Sigríður J. Friðjónsdóttir ríkissaksóknari) gegn X (sjálfur)

Kærumál. Kæruheimild. Frávísun máls frá Hæstarétti.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um nýja aðalmeðferð í máli ákæruvaldsins gegn honum. Þar sem heimild brast til kæru úrskurðarins var málinu vísað frá Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Jón Steinar Gunnlaugsson, Greta Baldursdóttir og Viðar Már Matthíasson.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 24. nóvember 2011 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 29. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 24. nóvember 2011, þar sem kröfu varnaraðila um nýja aðalmeðferð í máli sóknaraðila gegn honum var hafnað. Um kæruheimild vísar varnaraðili til d. liðar 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með hinum kærða úrskurði hafnaði héraðsdómur framangreindri kröfu varnaraðila. Í 2. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 eru tæmandi taldar heimildir til kæru eftir að aðalmeðferð máls er hafin. Þar er ekki að finna heimild til að kæra úrskurð með því efni sem hér um ræðir. Verður málinu því vísað frá Hæstarétti.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.

Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 24. nóvember 2011.

Í réttarhaldi í dag var gerð svofelld bókun: Með dómi Hæstaréttar í málinu nr. 27/2011 var dómur í máli þessu ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar. Fram kemur í dómi Hæstaréttar að flytja þarf málið á ný. Við fyrirtöku málsins í gær óskaði ákærði eftir því að Jóhannes Albert Sævarsson hæstaréttarlögmaður, verjandi ákærða, yrði leystur frá verjandastarfanum og að Kristján Stefánsson hæstaréttarlögmaður yrði skipaður í hans stað. Ákærði kvað ósk sína einkum byggða á því að hann telji hinn skipaða verjanda ekki hafa veitt sér fullnægjandi varnir.

Verjandinn tók ekki afstöðu til óskar ákærða, en taldi rétt að dómurinn yrði við kröfunni. Ákæruvaldið lætur málið ekki til sín taka.

Jóhannes Albert Sævarsson hæstaréttarlögmaður mætti með ákærða við þingfestingu málsins í upphafi og var þá skipaður verjandi hans. Samkvæmt 1. mgr. 34. gr. laga nr. 88/2008, getur sakborningur óskað eftir því að skipun eða tilnefning verjanda verði afturkölluð og nýr verjandi skipaður eða tilnefndur og skal þá verða við slíkri ósk nema að hætta sé á að málið tefjist að þeim sökum. Ekki verður hjá nýrri aðalmeðferð komist komi nýr verjandi að málinu nú. Það hefði í för með sér augljósar tafir á málinu, en réttur ákærða til að skipta um verjanda er háður því skilyrði að tafir verði ekki á málinu af þeim sökum eins og lýst er í ofangreindri lagagrein.

Í 2. mgr. 34. gr. laga nr. 88/2008, eru fyrirmæli um að unnt sé að leysa verjanda frá starfanum hafi hann brotið gegn starfsskyldum sínum eins og lýst er í greininni. Ekkert slíkt á hér við enda hefur verjandinn gegnt verjandastarfanum óaðfinnanlega og ekkert fram komið í málinu sem gerir það að verkum að leysa eigi verjandann frá verjandastarfanum eins og ákærði krefst.

Að mati dómsins verður því ekki haldið fram með réttu að gengið sé gegn rétti ákærða þótt sami verjandi ljúki við málið með munnlegum málflutningi eins og lög áskilja og í samræmi við fyrrgreindan dóm Hæstaréttar, enda ekkert í þeim dómi sem bendir til að ný aðalmeðferð skuli fara fram.

Að þessu virtu og með vísan til alls ofanritaðs eru ekki fyrir hendi lagaskilyrði til að verða við kröfu ákærða um að skipta um verjanda og er kröfunni hafnað.

Eftir verjandanum var gerð svofelld bókun: Verjandi ákærða kveðst telja það brot á sinni réttlætiskennd, siðferðiskennd og brot á siðareglum lögmanna og að hann geti ekki gætt hagsmuna ákærða í óþökk hans og kveður sér ófært að gæta hagsmuna ákærða í ljósi afstöðu hans til verjandans. Verjandinn kveður hafa komið fram í samtali sínu við ákærða að hann telji að það dugi ekki að flytja málið aftur heldur þurfi að fara fram ný aðalmeðferð og allar vitnaleiðslur og krefst ákærði úrskurðar um það hvort aðalmeðferðin fari fram að nýju. Ákærði kveðst skilja dóm Hæstaréttar þannig.

Fulltrúi ákæruvaldsins telur endurtekna aðalmeðferð óþarfa og að dómur Hæstaréttar í málinu númer 27/2011, fjalli einungis um að nauðsynlegt sé að munnlegur málflutningur fari fram að nýju.

Niðurstaða.

Afstaða dómsins kemur fram í bókuninni sem rakin var að ofan og að ekki séu fyrir hendi lagaskilyrði til að skipa nýjan verjanda fyrir ákærða. Þá verður ekki lesið úr dómi Hæstaréttar í málinu númer 27/2011, að ný aðalmeðferð eigi að fara fram, heldur munnlegur málflutningur. Hins vegar er ekki loku fyrir það skotið að ástæða þyki til þess að ákærði og/eða einstök vitni gefi skýrslur fyrir dóminum áður en til munnlegs málflutnings kemur þótt ekkert sé að mati dómsins fram komið sem leiða eigi til þess að aðalmeðferðin skuli öll endurtekin og skortir kröfuna að mati dómsins lagastoð. Á verjanda ákærða hvílir sú skylda að annast flutning málsins þar sem lagaskylda er ekki til staðar til að leysa verjandann frá starfanum. Með vísan til alls ofanritaðs er kröfugerð verjandans um nýja aðalmeðferð hafnað.

Guðjón St. Marteinsson héraðsdómari kveður upp úrskurðinn.

Úrskurðarorð:

Kröfu um nýja aðalmeðferð er hafnað.