Föstudaginn 10. ágúst 2007.
Nr. 389/2007	M (Steinunn Guðbjartsdóttir hrl.) gegn K (Þorbjörg I. Jónsdóttir hrl.)

 

Kærumál. Börn. Aðför.

M krafðist þess að tvö börn hans og fyrrum sambúðarkonu hans, K, yrðu tekin úr umráðum hennar og afhent sér með beinni aðfarargerð. Reisti hann kröfuna á því að K hefði flutt með börnin frá Danmörku til Íslands án samþykkis hans en þau færu sameiginlega með forsjá þeirra samkvæmt lögmætri skipan. Vera þeirra hér á landi væri því ólögmæt í skilningi 11. gr. laga nr. 160/1995. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem fallist var á í Hæstarétti, var talið sannað að M hefði í reynd samþykkt að börnin flyttust til Íslands með móður sinni til varanlegrar búsetu. Flutningur þeirra hefði því verið lögmætur og var kröfu M af þeim sökum hafnað.

 

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Gunnlaugur Claessen, Árni Kolbeinsson og Jón Steinar Gunnlaugsson.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 15. júlí 2007, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 19. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 10. júlí 2007, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að honum yrði heimilað að fá tvö nafngreind börn aðila tekin úr umráðum varnaraðila og afhent sér með beinni aðfarargerð. Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að aðfarargerðin verði heimiluð og varnaraðila gert að greiða sér málskostnað í héraði ásamt kærumálskostnaði.

Varnaraðili krefst staðfestingar héraðsdóms og kærumálskostnaðar.

Málsatvikum og málsástæðum aðila er lýst í hinum kærða úrskurði. Sóknaraðili byggir kröfu sína á 11. gr. laga nr. 160/1995 um viðurkenningu og fullnustu erlendra ákvarðana um forsjá barna, afhendingu brott numinna barna o.fl. Í 1. mgr. greinarinnar er kveðið á um skyldu til að afhenda barn sem flutt hefur verið hingað til lands með ólögmætum hætti. Fallast verður á röksemdir og niðurstöðu hins kærða úrskurðar um að sóknaraðili hafi í reynd samþykkt að börnin flyttust til Íslands með móður sinni til varanlegrar búsetu. Flutningur þeirra braut því ekki gegn rétti hans og var lögmætur í skilningi lagaákvæðisins. Leiðir þetta til þess að niðurstaða hins kærða úrskurðar verður staðfest en rétt er kærumálskostnaður falli niður. 

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.

                                  

 

Úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 10. júlí 2007.

Málið barst dóminum 14. maí 2007 og var þingfest 30. maí sl.  Málið var munnlega flutt og tekið til úrskurðar 29. júní  sl.

Sóknaraðili  er M, [kt. og heimilisfang], Danmörku.

Varnaraðili er  K, [kt. og heimilisfang].

Sóknaraðili krefst þess að úrskurðað verði að börn sóknaraðila og varnaraðila, A, [kt.] og B, [kt.], til heimilis að [...], verði tekin úr umráðum varnaraðila og afhent sóknaraðila eða öðrum þeim aðila sem hann setur í sinn stað með beinni aðfarargerð. Þá var þess krafist í munnlegum málflutningi að ákveðið yrði í úrskurði að málskot frestaði ekki aðfarargerð, verði fallist á kröfur sóknaraðila. Loks er krafist málskostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti.

Varnaraðili krefst þess að hinni umbeðnu gerð verði synjað og að ákveðið verði í úrskurði að kæra til Hæstaréttar fresti réttaráhrifum úrskurðar þar til endanlegur dómur liggur fyrir. Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu úr hendi sóknaraðila að mati réttarins.

I

Málavextir

Aðilar máls þessa bjuggu í óvígðri sambúð í Danmörku frá því árið 1995 og lauk sambúðinni árið 2006. Á sambúðartímanum eignuðust þau dótturina A fædda árið 1996 og soninn B fæddan árið 2000. Börnin fæddust bæði í Danmörku og fara aðilar óumdeilanlega sameiginlega með forsjá barnanna. Við sambúðarslitin ákvað varnaraðili að flytjast með börnin til Íslands. Fóru varnaraðili og börnin síðan til Íslands með flugi þann 17. desember það ár. Aðilar gengu ekki formlega frá sambúðarslitunum áður en varnaraðili yfirgaf Danmörku með börnin.

Sóknaraðili kveður varnaraðila hafa farið fram á það við hann að hann undirritaði samþykki fyrir því að hún færi með börnin til Íslands, en því hafi hann neitað. Hann hafi ekki verið sáttur við stöðu mála og brottför varnaraðila úr landi þar sem hann hafi talið börnunum fyrir bestu að vera áfram í Danmörku þar sem þau hafi búið og alist upp frá fæðingu. Brottförin hafi þannig verið í andstöðu við vilja sóknaraðila. Eftir komu varnaraðila og barnanna til Íslands hafi lögheimili allra verið skráð að [...]. Samkvæmt upplýsingum frá starfsmönnum Þjóðskrár hafi verið fallist á að skrá lögheimili barnanna á Íslandi þar sem fyrir hafi legið tölvupóstur dagsettur 27. desember 2007, sendur frá netfangi sóknaraðila, þar sem sóknaraðili samþykki að börnin búi á Íslandi ásamt gerðarþola. Sóknaraðili hafnaði því að hafa sent umrætt samþykki til Þjóðskrár í tölvupósti, en kvaðst gruna að varnaraðili hefði sent póstinn en hún hefði þekkt leyniorð hans. Í greinargerð varnaraðila viðurkennir varnaraðili að hafa  sent umræddan tölvupóst á nafni sóknaraðila.

Sóknaraðili kveðst hafa talið að einungis yrði um skamma dvöl varnaraðila og barnanna á Íslandi að ræða, er þau fóru frá Danmörku í desember sl. Þá hafi hann ekki talið sig hafa nein úrræði til að stöðva för varnaraðila. Nú hafi hins vegar komið í ljós að varnaraðili hyggst ekki snúa aftur til Danmerkur. Af þessum sökum hafi sóknaraðili leitað til danskra yfirvalda sem hafi komið beiðni hans um afhendingu barnanna á framfæri við Dóms- og kirkjumálaráðuneytið á Íslandi. Af hálfu ráðuneytisins hafi verið rætt við varnaraðila sem hafi lýst því yfir að hún vildi ekki afhenda börnin til Danmerkur af fúsum og frjálsum vilja.

Fram kemur í greinargerð varnaraðila að brestir hafi komið í samband málsaðila í júli 2006 sem ekki hefði tekist að leysa. Hafi þá fljótlega orðið ljóst að sambandi þeirra var lokið. Varnaraðili hafi beðið sóknaraðila að flytja út af sameiginlegu heimili aðila til að sambúðarslit gætu orðið, en hann hafi neitað því og frekar viljað að hún flytti með börnin. Varnaraðili hafi þá leitað að húsnæði fyrir sig og börnin og jafnframt að framtíðarstarfi, en hvorugt tekist að fá í Kaupmannahöfn eða á því svæði. Hún hafi því kannað möguleika á að fá starf og húsnæði á Íslandi og svo ákveðið í októbermánuði 2006 að flytja heim með börnin. Á sama tíma hafi hún látið sóknaraðila vita af ákvörðun sinni og hafi hann ekki sett sig upp á móti ákvörðun hennar en á hinn bóginn hafi hann neitað að ræða við varnaraðila um skipulag á umgengni við börnin og greiðslu framfærslukostnaðar. Samskipti aðila hafi verið mjög erfið á þessum tíma og viðmót sóknaraðila óútreiknanlegt inni á heimilinu. Hann hafi oft á tíðum hvorki svarað börnunum né varnaraðila er þau vildu tala við hann.  Hafi ástandið á heimilinu þar af leiðandi verið orðið óbærilegt og nauðsynlegt fyrir varnaraðila að binda endi á það með því að flytja út til að vernda hagsmuni barna aðila. Þar sem varnaraðili hafi hvorki hreyft mótmælum við ákvörðun varnaraðila né gripið til ráðstafana til að koma í veg fyrir að varnaraðili flytti með börnin til Íslands hafi hún litið svo á að varnaraðili hefði þegar í októbermánuði 2006 samþykkt að hún flytti með börnin til Íslands. Aðilar hafi einnig verið í tölvupóstsamskiptum á þessum tíma og hafi sóknaraðili t.d. brugðist við einum tölvupósti varnaraðila, þann 19. október 2006, sem fjallaði um að hún væri að flytja með börnin, með því að óska henni góðrar ferðar og biðja fyrir kveðju til Íslands.

Varnaraðili hafi síðan pantað flugmiða fyrir sig og börnin með góðum fyrirvara og annast undirbúning flutnings þeirra til Íslands, sem varð í desember 2006, en fram að þeim tíma hafi aðilar verið í sambúð. Sóknaraðili hafi aðstoðað varnaraðila við að fara með farangur hennar og barnanna út á flugvöll og hafi hann fylgt þeim út á flugvöll þar sem hann hafi kvatt þau fyrir ferðina til Íslands. Eftir þetta hafi varnaraðili ekki fengið neinar athugasemdir eða tilkynningar frá sóknaraðila um að hann hafi hætt við að samþykkja flutning þeirra til Íslands, en þegar varnaraðili hafi leitað til Sýslumannsins í Kópavogi og krafist meðlags í febrúar 2007, hafi sóknaraðili brugðist við þeirri kröfu með því að hafna meðlagskröfunni og lýsa því yfir að hann vildi frekar að börnin kæmu til baka til Danmerkur. Sóknaraðili hafi þó hvorki fyrr né síðar sent varnaraðila beiðni eða kröfu þess efnis, heldur hafi hann leitað til yfirvalda í Danmörku, sem sendu mál þetta til Íslands og hafi varnaraðili fyrst frétt af kröfugerð sóknaraðila með símtali frá dómsmálaráðuneyti í lok mars sl.  Á þeim tíma hafi aðilar þegar verið búnir að semja um umgengni barnanna við föður sinn í páskaleyfi 2007 og hafi börnin dvalist hjá honum í páskaleyfinu en komið eftir það heim til Íslands. Varnaraðili hafi svo ákveðið að höfða forsjármál gegn sóknaraðila þar sem ljóst væri að þau gætu ekki lengur farið með sameiginlega forsjá vegna ágreinings.

Varnaraðili kveður bæði börnin hafa hafið nám í sínum hverfisskóla í Kópavogi í janúarbyrjun og hafi þau aðlagast vel skólastarfinu þar auk þess sem þau taki þátt í tómstundastarfi í sínu hverfi. Þau hafi eignast vini og félaga og líði vel hjá móður sinni og vilji búa hjá henni. Þau njóti mikilla samvista við móðurfjölskyldu sína, en í Danmörku hafi þau hvorki haft aðgang að móður- né föðurfjölskyldu.

Varnaraðili mótmælir því sem haldið er fram í aðfararbeiðni að sóknaraðili hafi haldið að einungis yrði um skamma dvöl varnaraðila og barnanna á Íslandi að ræða, enda hafi þau flutt til Íslands með allar sínar eigur þann 17. desember sl. Þá hafi sóknaraðili greitt varnaraðila í byrjun ársins hlutagreiðslu vegna uppgjörs á eignaskiptum þeirra þar sem hún var að festa kaup á íbúð í Kópavogi. Sóknaraðili hafi því vitað um áætlanir varnaraðila um varanlega búsetu hér. Þá hafi sóknaraðili enga ástæðu haft til að óttast að varnaraðili flytji með börnin frá Íslandi.

Dómari fól Gunnari Hrafni sálfræðingi að ræða við börn aðila fyrir aðalmeðferð málsins í samræmi við 17. gr. laga nr. 160/1995, sbr. 43. gr. barnalaga. Samkvæmt skýrslum hans sem lagðar voru fram í málinu er ljóst að báðum börnunum þykir afar vænt um foreldra sína og eru þeim náin. Bæði börnin eru sorgmætt yfir skilnaði foreldra sinna og sakna þau bæði föður sins. Af skýrslunum verður á engan hátt dregin sú ályktun að börnin séu andvíg afhendingu. 

II

Sóknaraðili byggir kröfur sínar um afhendingu barnanna á því að aðilar fari sameiginlega með forsjá þeirra samkvæmt lögmætri skipan, sbr. samkomulag um sameiginlega forsjá barnanna.

Varnaraðili hafi flutt með börnin úr landi án samþykkis sóknaraðila sem teljist brot gegn ákvæðum danskra laga. Hald varnaraðila á börnunum hér á landi og vera þeirra hérlendis sé þannig ólögmæt og geri sóknaraðili því kröfu um, með vísan til 11. gr. laga nr. 160/1995, að börnin verði tekin úr umráðum varnaraðila og afhent sóknaraðila verði lögmætu ástandi ekki komið á með öðrum hætti. Sóknaraðili telji æskilegast að varnaraðili komi sjálf með börnin Danmerkur og þannig verði lögmætu ástandi komið á enda myndi sú leið augljóslega henta best hagsmunum barnanna..

Afhendingar barnanna sé aðallega krafist á grundvelli 11. gr. laga nr. 160/1995. Engin þau rök sem tilgreind séu í lögum nr. 160/1995, sem geti komið í veg fyrir afhendingu, eigi við í máli þessu og sé þess því krafist að fallist verði á afhendingu barnanna á þessum grundvelli. Ljóst sé að brýnir hagsmunir barnanna krefjist þess að þau verði afhent sóknaraðila eins fljótt og verða má eða að lögmætu ástandi verði komið komið á með því að varnaraðili snúi til baka með börnin til Danmerkur.

Um málsmeðferðina vísar sóknaraðili til 13. gr. laga nr. 160/1995 sem kveði á um að við málsmeðferð skuli beita ákvæðum 13. kafla aðfararlaga nr. 90/1989.

Kröfu um málskostnað byggir sóknaraðili á 130. gr. laga nr. 91/1991.

III.

Varnaraðili byggir kröfu sína fyrst og fremst á því að sóknaraðili hafi gefið samþykki sitt fyrir því að börnin flyttu frá Danmörku til Íslands í desembermánuði 2006. Það samþykki sóknaraðila hafi í raun legið fyrir þegar í októbermánuði 2006, sem hann hafi svo staðfest með aðgerðum sínum og aðgerðaleysi við og eftir flutning barnanna hingað til lands. Samkvæmt a-lið 13. gr. samnings um einkaréttarleg áhrif af brottnámi barna til flutnings milli landa sem Ísland hafi verið aðili að síðan 1. nóvember 1996, sé dómstól ekki skylt að fyrirskipa að barni sé skilað ef sýnt sé fram á  að sá aðili hafi samþykkt eða síðar fallist á brottflutninginn eða haldið. Í  þessu tilviki hafi samþykki sóknaraðila verið gefið með fleiri en einum hætti og þá virðist hann ekki hafa haft neina ástæðu til að hafna flutningnum fyrr en honum barst krafa um greiðslu meðlags. Hér sé því einfaldlega hvorki um brottflutning né hald án samþykkis að ræða, heldur aðeins það að sóknaraðili hafi skipt um skoðun mánuðum eftir flutning barnanna og þar af leiðandi beri ekki að fallast á kröfu hans um afhendingu.

Varnaraðili bendi á að sóknaraðili hafi haft öll tækifæri til að koma í veg fyrir flutning hennar heim til Íslands með börnin, hafi hann í raun verið mótfallinn því á þeim tíma. Þá hafi hann fengið að vita af flutningnum með löngum fyrirvara, en ekkert gert til að koma í veg fyrir hann, t.d. hvorki leitað samkomulags við varnaraðila til að fá hana til að hætta við né leitað til yfirvalda til að koma í veg fyrir að börnin færu úr landi. Auk þess hafi hann samið við varnaraðila í marsmánuði sl. um páskaumgengni barnanna við sig og þannig sjálfur gert ráð fyrir búsetu þeirra hjá móður. Kröfur sóknaraðila nú byggist því meira en nokkuð annað, á ómálefnalegum sjónarmiðum og séu gerðar vegna þess að hann hafi ákveðið að draga fyrra samþykki sitt til baka, en ákvæði laga nr. 160/1995 eigi ekki við í slíkum tilvikum.

Þá sé byggt á því að hér sé um forsjárágreining að ræða sem heyri undir íslensk lög þar sem börn aðila eigi bæði lögheimili hér á landi og séu hér búsett. Forsjármál aðila hafi þegar verið hafið með birtingu stefnu og sé a.m.k. jafn líklegt að þar verði fallist á kröfu varnaraðila um óskipta forsjá eins og sóknaraðila og því ætti að hafna kröfu sóknaraðila um afhendingu barnanna. Annað myndi fela í sér óþarfa röskun á stöðu og högum barnanna og auka enn á erfiðleika í samskiptum aðila sem væri beinlínis andstætt hagsmunum barnanna.

Jafnframt byggist kröfur varnaraðila á því að börn aðila séu andvíg því að flytjast aftur til Danmerkur nú án móður sinnar, með afhendingu þeirra til sóknaraðila, og að þau hafi bæði náð aldri og þroska til að rétt sé að taka tillit til skoðana þeirra. Börnin hafi síðan í janúar verið að aðlagast nýju lífi hér á landi og því myndi það skapa mikla röskun fyrir þau að færa þau á milli landa, án þess að gert væri mat á högum þeirra og þörfum svo sem hefðbundið sé í forsjárdeilumálum. Ekki síst þegar slíkur flutningur frá móður væri andstæður vilja barnanna.

Kröfum sínum til stuðnings vísar varnaraðili aðallega til 12. gr. laga nr. 160/1995 um viðurkenningu og fullnustu erlendra ákvarðana um forsjá barna o. fl., svo og til ákvæða barnalaga nr. 76/2003 og til ákvæða samnings um einkaréttarleg áhrif af brottnámi barna til flutnings milli landa.

Kröfu um málskostnað byggir varnaraðili á 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

IV.

Niðurstaða

Ákvæði 11. gr. laga nr. 160/1995 kveður á um afhendingu barns á grundvelli Haagsamningsins. Í 2. mgr. ákvæðisins eru talin upp þau skilyrði sem þurfi að vera fyrir hendi til þess að brottnám eða hald á barni teljist ólögmætt. Í athugasemdum frumvarps að lögunum segir, að við mat á því hvort ólögmætur brottflutningur eða hald hafi átt sér stað og hver hafi rétt til að fá barnið afhent skuli taka beint mið af lögum þess ríkis þar sem barnið var búsett þegar það var flutt á brott eða því haldið og úrskurðum dómstóla og stjórnvalda þar um, sbr. 14. gr. samningsins. Þá segir að þess sé krafist að forsjáraðili hafi í raun farið með forsjána þegar farið var með barnið eða haldið hófst. Megi að jafnaði ganga út frá því að svo sé nema eitthvað annað komi fram.

Samkvæmt dönskum lögum um forsjá barna og umgengnisrétt þurfa báðir foreldrar að samþykkja brottflutning barns úr landi þegar forsjá þeirra er sameiginleg og þá greinir á um forsjá og búsetu barns. Báðir foreldrar þurfa ennfremur að samþykkja dvöl barns í öðru ríki ef dvölin er umfram eða lengri en það sem ákveðið var eða var umsamið.

Áður en vikið verður að meginmálsástæðu varnaraðila þykir rétt að vikja að öðrum málsástæðum vanaraðila.

Varnaraðili byggir kröfu um synjun afhendingar m. a. á því að hér sé um forsjárágreining að ræða sem heyri undir íslensk lög þar sem bæði börnin eigi lögheimili hér á landi. Þessari málsástæðu er hafnað, enda felst engin efnisleg úrlausn álitaefnis um forsjá í ákvörðunum að skila barni, sbr. 19. gr. Haagsamningsins. Þá ber að líta 20. gr. laga nr. 160/1995, sbr. 16. gr. Haagsamningsins, þar sem kveðið er svo á, að þegar beiðni sé lögð fram um afhendingu barns samkvæmt Haagsamningnum skuli ekki taka ákvörðun hér á landi um forsjá eða fóstur barnsins fyrr en endanleg ákvörðun hafi verið tekin um beiðni um afhendingu.

Þá byggir varnaraðili synjun sína á því að börn aðila séu andvíg flutningi til Danmerkur nú án móður sinnar. Þessari málsástæðu ber að hafna. Eins og að framan getur fól dómari Gunnari Hrafni Birgissyni sálfræðingi að ræða við börnin. Samkvæmt skýrslum hans má ljóst vera að báðum börnunum þykir afar vænt um báða foreldra sína og eru þeim náin. Af skýrslunum verður á engan hátt ráðið að börnin séu afhendingu andvíg í skilningi 3. tl. 12. gr. laga nr. 160/1995, sbr. 2. mgr. 13. gr. Haagsamningsins.

Aðalmálsástæðu sína  byggir varnaraðili á því að ólögmætisskilyrðum 2. mgr. 11. gr. laga nr. 160/1995 sé ekki fullnægt og því beri að synja um afhendingu. Byggir varnaraðili á því að sóknaraðili hafi bæði í orði og verki samþykkt flutning barnanna til Íslands og búsetu þeirra þar. Eru rök varnaraðila fyrir þessari málsástæðu reifuð nánar í kafla III. Eins og þar kemur fram heldur varnaraðili því fram að sóknaraðili hafi gefið samþykki sitt fyrir því að börnin flyttu frá Danmörku til Íslands í desembermánuði 2006 og að það samþykki hafi í raun legið fyrir þegar í októbermánuði 2006, sem sóknaraðili hafi svo staðfest með aðgerðum sínum og aðgerðaleysi við og eftir flutning barnanna hingað til lands. Samþykki sóknaraðila hafi verið gefið með fleiri en einum hætti og virðist hann ekki hafa haft neina ástæðu til að hafna flutningnum fyrr en honum barst krafa um greiðslu meðlags. Hér sé því einfaldlega hvorki um brottflutning né hald án samþykkis að ræða, heldur það að sóknaraðili hafi skipt um skoðun mánuðum eftir flutning barnanna og þar af leiðandi beri ekki að fallast á kröfu hans um afhendingu. Þá hafi sóknaraðili haft öll tækifæri til að koma í veg fyrir flutning hennar heim til Íslands með börnin, hafi hann í raun verið mótfallinn því á þeim tíma. Þá hafi hann fengið að vita af flutningnum með löngum fyrirvara, en ekkert gert til að koma í veg fyrir hann. Þá hafi hann samið við varnaraðila í marsmánuði sl. um páskaumgengni barnanna við sig og þannig sjálfur gert ráð fyrir búsetu þeirra hjá móður. Kröfur sóknaraðila nú byggist því meira en nokkuð annað, á ómálefnalegum sjónarmiðum og séu gerðar vegna þess að hann hafi ákveðið að draga fyrra samþykki sitt til baka, en ákvæði laga nr. 160/1995 eigi ekki við í slíkum tilvikum.

Í 1. mgr. 12. gr. samnings um einkaréttarleg áhrif af brottnámi barna til flutnings milli landa, Haagsamningsins svonefnda, segir: Þegar barn hefur verið flutt brott með ólögmætum hætti, eða því haldið á ólögmætan hátt, sbr. 3. gr., og ekki er liðið eitt ár frá þeim degi er hinn ólögmæti brottflutnngur átti sér stað eða ólögmætt hald hófst, á þeim degi er málsmeðferð hefst fyrir dómstóli eða stjórnvaldi þess samningsríkis þar sem barnið er, skal viðkomandi yfirvald skipa svo fyrir að barninu skuli skilað þegar í stað. Í 1. mgr. 13. gr. samningsins segir hins vegar m. a: Þrátt fyrir ákvæði undanfarandi greinar ber dómstóli eða stjórnvaldi í því ríki, sem beiðni er beint til, ekki skylda til að fyrirskipa að barninu sé skilað ef sá maður, stofnun eða annar aðili sem mótmælir afhendingu þess sýnir fram á að: sá maður, stofnun eða annar aðili sem hafði umönnun barnsins með höndum [...] hafi samþykkt eða síðar fallist á brottflutninginn eða haldið […].

Í máli þessu þykir mega leggja til grundvallar að varnaraðili hafi tilkynnt sóknaraðila þegar í október 2006 þá ákvörðun sína að flytjast til Íslands ásamt börnum aðila. Þetta þykir mega ráða af tölvubréfum sem gengu milli aðila í október 2006. Samkvæmt þessu þykir ljóst að varnaraðili reyndi ekki á neinn hátt að leyna fyrirætlunum sínum um flutninginn með börnin til Íslands. Þá þykir einnig mega leggja til grundvallar að sóknaraðili hafi ekki orðið við þeirri ósk varnaraðila að hann samþykki skriflega að hún mætti fara með börnin til Íslands.  Á hinn bóginn er ágreiningslaust að sóknaraðili aðstoðaði varnaraðila við að flytja eigur hennar og barnanna út á flugvöll, fylgdi þeim út á flugvöll og kvaddi þau er þau héldu til Íslands. Hann gerði því enga tilraun til að koma í veg fyrir ferð varnaraðila og barnanna eða reyna að fá varnaraðila ofan af ætlan hennar.

Eftir að varnaraðili var komin til Íslands áttu aðilar í nokkrum samskiptum með tölvubréfum. Þar sem bréf þessi varpa nokkru ljósi á aðstæður þykir rétt að geta þeirra eftir því sem við á.

Í tölvubréfi sóknaraðila til varnaraðila 26. janúar sl. segir m.a. óþýtt á enskri tungu: “It is not true that I only think about myself. I didn’nt mean to make the childrens life to be miserable, because I wanted them to stay and go to school in Denmark and I did’nt agree that they should move to Iceland in the middle of the school year and that is why I did not sign any papers for them to move to Iceland and start a new life. You will have your share of the apartment after the lawyer has finished making the necessary papaers.”

I tölvubréfi varnaraðila til sóknaraðila í janúar sl. skýrir hún  honum frá bindandi kauptilboði sem hún hafi gert í íbúð en forsenda kaupanna sé að hún fái sinn eignarhlut í íbúð aðila í Danmörku greiddan. Þá getur hún þess að hún og börnin geti flutt inn um næstu helgi gangi kaupin eftir og hvetur hún sóknaraðila til að hugleiða ferð til Íslands til að heimsækja börnin meðan fargjöld séu jafnhagstæð og þau séu þá stundina. Nefnir hún páskana í því sambandi og kveðst hún samþykkja að sóknaraðili dveljist þá í nýju íbúðinni með börnunum, en á meðan á dvöl hans standi geti hún búið heima hjá föður sínum. Í svarbréfi sóknaraðila tilkynnir hann varnaraðila að hann muni ekki koma til Íslands um páskana, en hann vilji hins vegar fá börnin til sín um páskana og að hann muni greiða fargjöld þeirra. Í bréfinu biður hann varnaraðila að skipuleggja ferð barnanna. Í tölvubréfi sóknaraðila til varnaraðila 7. febrúar sl. kveðst hann ekki hafa efni á að greiða fyrir ferð barnanna til Danmerkur til að heimsækja hann um páskana, en hafi varnaraðili efni á að greiða fargjöldin sé börnunum velkomið að heimsækja hann til Danmerkur. Það myndi gleðja hann mjög að sjá þau. Í svarbréfi varnaraðila eru viðbrögð sóknaraðila hörmuð þar sem börnin hlakki mikið til að heimsækja hann. Í svarbréfi sóknaraðila segist hann aðeins eiga 3.000 dkr., en fargjöldin kosti 5.600 dkr.  Kveðst hann ætla að fá mismuninn lánaðan. Í sama bréfi tilkynnir hann varnaraðila að hlutur hennar úr íbúðinni verði lagður inn á reikning hennar. Í tölvubréfi 11. febrúar sl. tilkynnir sóknaraðili varnaraðila að hann hafi lagt 200.000 dkr. inn á reikning hennar.

Óumdeilt er að börnin fóru til Danmerkur um síðustu páska og dvöldust þar í páskaleyfinu hjá föður sínum, sóknaraðila. Að pákaleyfinu loknu sendi sóknaraðili börnin aftur til varnaraðila með flugi til Íslands.

Varnaraðili sótti um meðlag með börnunum úr hendi sóknaraðila með beiðni sem hún undirritaði hjá Sýslumanninum í Kópavogi. Beiðnin var kynnt sóknaraðila og í bréfi hans til sýslumanns dagsettu 28. febrúar sl. segir hann, að þegar sambýliskona hans til 12 ára hafi farið með börn þeirra til Íslands þann 17. desember sl, hafi það mjög verið gegn hans óskum. Hann telji betra fyrir börnin að vaxa úr grasi í Danmörku, þar sem þau séu fædd og þar sem þau geti enn gengið í skóla sem þau þekki og séu ánægð með. Hann vilji því gjarnan fá börnin aftur til Danmerkur þar sem hann geti annast þau. Af þessum ástæðum vilji hann ekki gangast undir samning um greiðslu meðlags með börnunum á Íslandi.

Við mat á því hvort í raun hafi legið fyrir samþykki sóknaraðila fyrir fluningi vanaraðila með börnin til Íslands verður að vísa á bug þeirri staðhæfingu sóknaraðila að hann hafi talið að aðins yrði um skamma dvöl barnanna á Íslandi að ræða. Þessi staðhæfing stangast á viið staðreyndir málsins. Verður að byggja á því að sóknaraðila hafi hlotið að vera ljóst fyrir brottför varnaraðila þann 17. desember 2006 miðað við allan undirbúning varnaraðila fyrir heimferðina og fyrirætlanir hennar að varnaraðili stefndi að varanlegri dvöl á Íslandi. Þá hlaut honum enn frekar að verða þetta ljóst er til umræðu milli aðila kom eignauppgjör og kaup varnaraðila á fasteign á Íslandi.

Samkvæmt  heildarmati á framsögðu telur dómurinn sannað að sóknaraðili hafi, þótt það væri honum ekki að skapi, í reynd bæði samþykkt brottflutning varnaraðila með börnin til Íslands áður en hann átti sér stað svo og samþykkt hann og hald varnaraðila á börnunum eftir á. Þykir synjun sóknaraðila á að láta varnaraðila í té skriflegt samþykki sitt ekki hagga þessari niðurstöðu. Samkvæmt þessu verður brottflutningur varnaraðila með börn aðila til Íslands og eftirfarandi hald þeirra því ekki talinn ólögmætur samkvæmt 2. mgr. 11. gr. laga nr. 160/1995.

Með vísan til þessa og annarra atriða sem að framan hafa verið rakin verður beiðni sóknaraðila um að börn hans og varnaaðila verði fengin honum með beinni aðfarargerð synjað.

Málskostnaður skal falla niður.

Finnbogi H. Alexandersson héraðsdómari kveður úrskurð þennan upp.

ÚRSKURÐARORÐ:

Kröfu sóknaraðila, M, um að fá börnin A og B, tekin úr umráðum varnaraðila, K, og afhent sér með beinni aðfarargerð er hafnað.

Málskostnaður fellur niður.