Fimmtudaginn 13. ágúst 2015.
Nr. 459/2015.	A (Halldóra Kristín Hauksdóttir hdl.) gegn Barnaverndarnefnd Eyjafjarðar (Valborg Þ. Snævarr hrl.)

Kærumál. Aðild. Börn. Umgengni. Frávísunarúrskurður staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A á hendur B var vísað frá dómi. Krafðist A þess aðallega að ógild yrði ákvörðun B um að ráðstafa barni hans í varanlegt fóstur og að honum yrði dæmd forsjá þess. Til vara krafðist A þess að kveðið yrði á um umgengni hans við barnið og að úrskurðað yrði um umgengnisrétt hans til bráðabirgða á meðan forsjármálið væri til meðferðar. Var talið að í málatilbúnaði A væri hvergi að finna haldbæra skýringu á því hvaða hagsmuni hann gæti haft af því að fá umrædda ákvörðun fellda úr gildi en þótt krafa um það yrði tekin til greina stæði eftir sem áður óraskaður samningur B við fósturforeldra barnsins. Þá hefði A ekki gert viðhlítandi grein fyrir atriðum varðandi hæfni hans til að fara með forsjá dóttur sinnar. Með vísan til þess var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun aðalkröfunnar staðfest. Varðandi varakröfu A var tekið fram að samkvæmt 4. mgr. 74. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 kæmi það í hlut barnaverndarnefndar, og við málskot kærunefndar barnaverndarmála, að úrskurða um ágreining varðandi umgengni við barn, sem ráðstafað hefði verið í fóstur. Með þeirri athugasemd var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun varakröfunnar staðfest með vísan til forsendna hans.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Markús Sigurbjörnsson, Benedikt Bogason og Greta Baldursdóttir.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. júlí 2015, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 10. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 18. júní 2015, þar sem vísað var frá dómi máli sóknaraðila á hendur varnaraðila. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar án tillits til gjafsóknar.

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur og kröfu sóknaraðila um málskostnað hafnað.

I

Mál þetta á rætur að rekja til þess að stúlka, 18 ára að aldri, eignaðist dóttur [...]. Daginn eftir beindi móðirin beiðni til sýslumanns um faðernisviðurkenningu og meðlag, en þar lýsti hún sóknaraðila föður að barninu. Sóknaraðili mætti fyrir sýslumann 25. sama mánaðar og óskaði eftir því að mannerfðafræðileg rannsókn færi fram til að staðreyna faðerni barnsins. Að lokinni slíkri rannsókn mætti sóknaraðili á ný 19. mars 2013 og viðurkenndi fyrir sýslumanni að hann væri faðir þess. Næsta dag staðfesti sýslumaður samkomulag sóknaraðila og móðurinnar um að hann greiddi einfalt meðlag með barninu til 18 ára aldurs þess.

Áður en faðerni hafði verið staðreynt samkvæmt framansögðu hófust afskipti varnaraðila af málefnum barnsins á grundvelli tilkynninga um aðbúnað þess 13. og 14. febrúar 2013. Móðirin sótti ásamt föður sínum fund hjá varnaraðila 27. sama mánaðar, þar sem hún kvað sig „ekki vera tilbúna í foreldrahlutverkið, að hún nái engum tengslum við dóttur sína.“ Sagðist faðir hennar styðja þá afstöðu hennar að tímabundið fóstur barnsins nægði ekki og væri barninu fyrir bestu að það yrði ættleitt. Móðirin undirritaði í kjölfarið yfirlýsingu 13. mars 2013 um að hún væri því samþykk að varnaraðili leitaði heimilis til að koma barninu í varanlegt fóstur til 18 ára aldurs og aðra yfirlýsingu 21. sama mánaðar um að hún fæli varnaraðila að taka við forsjá barnsins, svo og að hún óskaði eftir því að barnið yrði í fóstri hjá nafngreindum hjónum til 18 ára aldurs. Varnaraðili ráðstafaði barninu 22. mars 2013 í fóstur til bráðabirgða hjá hjónunum og gerði síðan samning við þau 2. júlí 2013 um fóstur barnsins til 21. janúar 2031 á grundvelli 68. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, en í honum var tekið fram að varnaraðili færi eftir sem áður með forsjá barnsins.

Í málinu liggur fyrir að sóknaraðili mætti í viðtal hjá varnaraðila 18. mars 2013 og lýsti sig andvígan því að barninu yrði ráðstafað í fóstur samkvæmt ráðagerðum móður þess, en í staðinn kvaðst hann vilja taka barnið að sér með aðstoð móður sinnar, sem var viðstödd viðtalið og sagðist myndu styðja hann í þessu efni. Þessu svaraði varnaraðili 20. sama mánaðar með því að hann hafi komist að þeirri niðurstöðu að það samræmdist best hagsmunum barnsins að því yrði ráðstafað í fóstur hjá fyrrnefndum hjónum „enda eru aðstæður þeirra að öllu leyti mun betri en föðurins.“ Í framhaldi af þessu tók varnaraðili til umfjöllunar óskir sóknaraðila um umgengni við barnið, en þeim þætti lauk varnaraðili með úrskurði 4. september 2013. Sóknaraðili skaut þeim úrskurði til kærunefndar barnaverndarmála, sem kvað upp úrskurð 8. janúar 2014 um staðfestingu úrskurðar varnaraðila.

Sóknaraðili höfðaði mál þetta á hendur varnaraðila 18. mars 2015 og krafðist þess aðallega að ógilt yrði ákvörðun varnaraðila um að vista barnið varanlega í fóstur til 18 ára aldurs og að sér yrði dæmd forsjá þess. Til vara krafðist sóknaraðili þess að kveðið yrði á um umgengni hans við barnið í dómi, en að auki gerði hann kröfu um að „úrskurðað verði um umgengnisrétt stefnanda til bráðabirgða á meðan forsjármálið er til meðferðar.“ Að framkominni greinargerð varnaraðila tók héraðsdómari að eigin frumkvæði til athugunar hvort efni væru til að vísa málinu frá dómi, en að undangengnum munnlegum málflutningi var svo gert með hinum kærða úrskurði.

II

Aðalkrafa sóknaraðila samkvæmt héraðsdómsstefnu lýtur sem fyrr segir að því tvennu að ógilt verði ákvörðun varnaraðila um að ráðstafa barni sóknaraðila, sem málið varðar, í varanlegt fóstur og að honum verði með dómi falin forsjá þess. Fyrri hluti aðalkröfu sóknaraðila snýr ekki að því að samningur varnaraðila við fyrrnefnd hjón 2. júlí 2013 um varanlegt fóstur barnsins verði ógiltur, heldur ákvörðun varnaraðila að baki þeirri samningsgerð. Fósturforeldrarnir, sem eiga hvorki óskipt réttindi né bera óskipta skyldu með varnaraðila í skilningi 18. gr. laga nr. 91/1991, stóðu á engan hátt að þeirri ákvörðun og eru því engin efni til að þau eigi aðild að máli um hana. Þá var sem áður segir tiltekið í samningnum 2. júlí 2013 að varnaraðili færi áfram með forsjá barnsins þótt því væri ráðstafað varanlega í fóstur. Eru því heldur engin efni til að fósturforeldrar barnsins eigi aðild að máli um forsjá þess. Samkvæmt þessu stóðu ekki rök til að vísa aðalkröfu sóknaraðila frá dómi á þeirri forsendu, sem héraðsdómur gerði.

Að því verður á hinn bóginn að gæta að með fyrri hluta aðalkröfu leitar sóknaraðili dóms um ógildingu ákvörðunar varnaraðila um að ráðstafa dóttur hans í varanlegt fóstur. Í málatilbúnaði sóknaraðila er ekki að finna haldbæra skýringu á því hvaða hagsmuni hann geti haft af því að fá ákvörðun um þetta efni, sem ekki er tilgreint hvenær tekin hafi verið, fellda úr gildi eina út af fyrir sig, en þótt krafa um þetta yrði tekin til greina stæði eftir sem áður óraskaður samningur varnaraðila 2. júlí 2013 um varanlegt fóstur barnsins. Þá verður jafnframt að líta til þess að í málatilbúnaði sóknaraðila er ekki gerð viðhlítandi grein fyrir atriðum varðandi hæfni hans til að fara með forsjá dóttur sinnar, sem hann leitar eftir með síðari hluta aðalkröfu sinnar. Þessir annmarkar á aðalkröfu sóknaraðila verða að valda því að niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun hennar standi óröskuð.

Varakrafa sóknaraðila tekur sem fyrr segir til þess að í dómi verði kveðið á um inntak umgengni hans við barn sitt. Samkvæmt 4. mgr. 74. gr. barnaverndarlaga kemur í hlut barnaverndarnefndar og við málskot kærunefndar barnaverndarmála að úrskurða um ágreining varðandi umgengni við barn, sem ráðstafað hefur verið í fóstur. Með þessari athugasemd verður niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun varakröfu sóknaraðila staðfest með vísan til forsendna hans.

Af framangreindri niðurstöðu um frávísun aðalkröfu sóknaraðila og varakröfu leiðir að einnig verði vísað frá dómi kröfu hans um að úrskurður verði kveðinn upp í málinu um umgengnisrétt hans til bráðabirgða.

Samkvæmt framangreindu verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest. Varnaraðili gerir ekki kröfu um kærumálskostnað, sem verður því ekki dæmdur. Sóknaraðila hefur ekki verið veitt gjafsókn vegna kærumáls þessa og verður því gjafsóknarkostnaður heldur ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 18. júní 2015.

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar eða eftir atvikum ákvörðunar fimmtudaginn 21. maí, er höfðað 18. marz 2015 af A, kt. [...], [...], [...], á hendur Barnaverndarnefnd Eyjafjarðar.

Samkvæmt stefnu eru dómkröfur stefnanda þessar:

„1. Að ógilt verði með dómi ákvörðun stefndu um að vista barnið B, kt. [...], í varanlegu fóstri til 18 ára aldurs og að stefnanda verði með dómi falin forsjá hennar til 18 ára aldurs hennar.

2. Til vara er þess krafist að með dómi verði kveðið á um inntak umgengnisréttar stefnanda við barnið.

Stefnandi gerir jafnframt eftirfarandi kröfu:

3. Að úrskurðað verði um umgengnisrétt stefnanda til bráðabirgða á meðan forsjármálið er til meðferðar.“

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefndu auk virðisaukaskatts.

Í greinargerð sinni krefst stefnda sýknu af öllum kröfum stefnanda.

Dómurinn tók til athugunar hvort ástæða væri til að vísa málinu frá dómi, að hluta eða í heild, og gaf aðilum kost á að tjá sig um það atriði. Gerðu aðilar það hinn 21. maí. Lýsti stefnandi þar þeirri skoðun að ekki væri ástæða til að vísa neinum atriðum málsins frá dómi en stefnda taldi að rétt væri að vísa því frá dómi að öllu leyti.

I

Mál þetta snýst um stúlkuna B sem fædd er [...]. Hinn 25. janúar komu kynmóðir stúlkunnar, C, kt. [...], og stefnandi fyrir sýslumanninn á [...] og lýsti móðirin stefnanda föður stúlkunnar. Hann óskaði eftir mannerfðafræðilegri rannsókn til að staðreyna faðernið og að niðurstöðum hennar fengnum skrifaði hann undir faðernisviðurkenningu hjá sýslumanni hinn 19. marz. Er óumdeilt í málinu að stefnandi sé kynfaðir stúlkunnar.

Samkvæmt bókun „teymisfundar í barnavernd í máli barnsins“, dags. 27. febrúar 2013, barst „barnaverndartilkynning“ hinn 13. febrúar og var sama dag ákveðið að kanna málið. Hafi C þá komið ásamt föður sínum á fund starfsmanns stefndu og óskað eftir „aðstoð við að ættleiða dóttur sína“, eins og það er orðað í bókuninni. Segir svo: „C segist ekki vera tilbúna í foreldrahlutverkið, að hún nái engum tengslum við dóttur sína. Faðir C styður dóttur í ákvörðun sinni þau telja að tímabundið fóstur sé ekki nóg að það væri barninu fyrir bestu að hún væri ættleidd.“

Hinn 20. marz 2013 er bókað að mál stúlkunnar hafi verið til könnunar allt frá því tilkynningar hafi borizt um vanrækslu barnsins, sem lotið hafi forsjá móður sinnar. Áhyggjur hafi meðal annars „verið af óstöðugleika og vanþroska móðurinnar og truflun á tengslamyndun. Hefur það m.a. gerst á könnunartímanum að móðirin hefur yfirgefið barnið í meira en sólarhring oftar en einu sinni.“ Hafi móðirin nú „óskað eftir aðstoð barnaverndar við að koma barninu í fóstur með það fyrir augum að sú ráðstöfun verði varanleg. Hún hefur einnig nefnt möguleika á því að gefa barnið til ættleiðingar. Er hún tilbúin til þess að afsala sér forsjá til nefndarinnar og hefur undirritað samþykki fyrir vistun barnsins.“ Er því næst bókað að „í samráði við forsjáraðila barnsins [sé] það mat teymisins að það samræmist best hagsmunum þess að fara nú í umsjá“ hjónanna D og E, sem séu að mati teymisins mjög vel hæf til að fóstra barnið. Verði gerður við þau samningur um vistun barns og sé stefnt að varanlegu fóstri hjá þeim að loknum reynslutíma. Þá segir: „Skv. 67. gr-a í barnaverndarlögum hefur grundvöllur þess að vista barnið hjá föður þess verið kannaður og honum boðið að leggja fram umsögn sína vegna fóstursins. Afstaða föðurins liggur nú fyrir og gerir hann skýra kröfu um að taka barnið að sér. Mat teymisins í umboði barnaverndar er engu að síður það sem fram hefur komið, að þeim [hjónum] skuli falin umsjá barnsins enda eru aðstæður þeirra að öllu leyti mun betri en föðurins, sem ekki hefur verið í aðstöðu til að mynda tengsl við barnið og fer ekki með forsjá þess.“

Hinn 13. marz 2013 samþykkti móðir stúlkunnar að stefnda sækti um varanlegt fósturheimili fyrir hana. Hinn 20. marz sömdu stefnda og hjónin E og D um að þau tækju að sér umsjá og umönnun stúlkunnar skv. 84. gr. barnaverndarlaga frá þeim degi til 20. júní 2013.

Hinn 21. marz 2013 afsalaði móðir stúlkunnar forsjá hennar til stefndu.

Hinn 2. júlí 2013 gerðu stefnda og hjónin E og D með sér fóstursamning skv. 68. gr. barnaverndarlaga og skyldi hann gilda til átján ára aldurs stúlkunnar.

Hinn 14. ágúst 2013 var fóstursamningurinn lagður fyrir fund stefndu til staðfestingar. Kom stefnandi ásamt lögmanni sínum á fundinn og lagði fram skjal þar sem óskað var eftir „skriflegum rökstuðningi [stefndu] fyrir eftirfarandi“, og voru svo taldar upp ýmsar spurningar um málsmeðferð stefndu, svo sem hvaða „ástæður lágu að baki þess að gengið var fram hjá föður sem mögulegs umsjáraðila barnsins“, hvort farið hafi fram „mat á hæfi föður til að fara með umsjá barnsins“ og hvers vegna hafi strax verið gerður varanlegur fóstursamningur við óskylda einstaklinga en ekki reynt að koma barninu tímabundið til föður þess. Í lok skjalsins setur stefnandi fram þá kröfu að „ákvörðun barnaverndar um að setja barnið í varanlegt fóstur til 18 ára verði ógild og að honum verði falin forsjá barn[s] síns“, en til vara „að hann fái ríflega umgengni við barnið að undangenginni aðlögun“, sem hann útfærði nánar í skjalinu.

Á fundi hinn 28. ágúst 2013 staðfesti stefnda fóstursamninginn og kvað ákvörðun um varanlegt fóstur hafa verið tekna „með lögformlegum hætti.“ Var jafnframt ákveðið að barnið skyldi hafa umgengni við stefnanda með nánar greindum hætti, þrisvar á ári í tvær klukkustundir í senn.

Með kæru til kærunefndar barnaverndarmála, dags. 2. október 2013, kærði stefnandi úrskurð stefndu um umgengni stefnanda við stúlkuna. Með úrskurði nefndarinnar, dags. 8. janúar 2014, var úrskurðurinn staðfestur.

II

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína um ógildingu ákvörðunar stefndu á því að málsmeðferð stefndu hafi verið andstæð lögum. Kveðst hann vísa til 60. gr. stjórnarskrárinnar og réttarframkvæmdar og segir að brotið hafi verið á grunnréttindum sínum og barnsins. Stefnandi segir að málsmeðferð stefndu hafi brotið gegn friðhelgi fjölskyldu hans og kveðst vísa til 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu sbr. lög nr. 62/1994 og 1. mgr. 71. gr. stjórnarskrárinnar. Hafi verið brotið á rétti fjölskyldunnar „til að vera saman, fara með forsjá og annast uppeldi barna sinna“. Þá hafi stefndu borið að beita þeim ráðstöfunum sem barninu hafi verið fyrir beztu og gæta þess að almenn úrræði til stuðnings fjölskyldu séu reynd áður en gripið sé til annarra úrræða. Ætíð skuli beita vægustu ráðstöfunum sem unnt sé til að ná þeim markmiðum sem stefnt sé að. Almennt sé litið svo á að barni sé fyrir beztu að alast upp hjá eigin fjölskyldu og hefði því verið þessu barni fyrir beztu að alast upp hjá föður sínum enda hafi ekkert annað komið fram en að hann sé hæfur til slíks. Stefnda hefði hins vegar kosið að vista barnið hjá vandalausum fremur en að styðja við fjölskylduna eða beita öðrum vægari úrræðum.

Stefnandi segir að stefndu hafi borið að kanna grundvöll þess að ráðstafa barninu til stefnanda og vísar þar til 1. mgr. 67. gr. a barnaverndarlaga nr. 80/2002. Þetta hafi stefnda ekki gert heldur ráðstafað barninu til vandalausra án þess að kanna aðstæður stefnanda eða meta forsjárhæfni hans.

Stefnandi segist byggja kröfu sína um forsjá barnsins á 34. gr. barnalaga nr. 76/2003 en barninu sé fyrir beztu að honum verði falin forsjá þess, enda sé hann hæfur til þess og barni sé almennt fyrir beztu að alast upp hjá eigin fjölskyldu.

Varakröfu sína um að dómurinn ákveði inntak umgengnisréttar síns við barnið kveðst stefnandi styðja við 5. mgr. 34. gr. barnalaga nr. 76/2002. Skuli við þá ákvörðun höfð hliðsjón af réttindum barna og foreldra til að njóta samvista, sbr. barnalög, barnaverndarlög og samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins.

Kröfu sína, um að úrskurðað verði til bráðabirgða um umgengnisrétt sinn við barnið, segist stefnandi styðja við 35. gr. barnalaga. Sé mjög brýnt að koma þegar á reglulegri umgengni stefnanda við barnið til að rjúfa það ástand sem varað hafi frá því stefnda hafi tekið við umsjá barnsins, en umgengni stefnanda við barnið hafi verið takmörkuð við tvær klukkustundir í senn, þrisvar á ári.

III

Stefnda segir að aðalkrafa stefnanda sé óskýr og vísar þar til d liðar 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sakarefni er varði kröfu um forsjá sé ekki heimilt að leggja undir dómstóla á grundvelli barnalaga nr. 76/2003, en 34. gr. laganna fjalli um ágreining foreldra um forsjá.

Stefnda segir að sakarefni er varði kröfu um umgengni við barm í fóstri heyri undir barnaverndarlög, sbr. 4. mgr. 74. gr. og 4. mgr. 81. gr. þeirra laga. Ekki hafi verið gerð krafa í málinu um ógildingu úrskurðar sem í gildi sé um umgengni við barn í fóstri og þá þurfi fósturforeldrar að eiga aðild að slíku máli.

Stefnda segir að málatilbúnaður stefnanda stríði almennt gegn e lið 80. gr. laga nr. 91/1991. Málatilbúnaðurinn sé vanreifaður og málstæður óljósar og hvorki settar fram í samhengi við kröfugerð stefnanda né í samhengi við málsatvik. Málsgrundvöllurinn sé óljós.

Stefnda kveðst mótmæla málskostnaðarreikningi stefnanda, skráður tímafjöldi sé úr hófi fram.

IV

Aðalkrafa stefnanda er tvíþætt. Hann krefst þess að ógilt verði ákvörðun stefndu um að vista barnið í varanlegu fóstri og einnig að sér verði falin forsjá þess. Stefnda gerði á árinu 2013 samning við hjón um varanlegt fóstur barnsins og hefur það verið í því fóstri síðan. Er gert ráð fyrir því að fóstrið standi til átján ára aldurs barnsins. Yrði aðalkrafa stefnanda tekin til greina leiddi af því að barnið yrði tekið af heimili fósturforeldranna þar sem það hefur nú átt heima í á þriðja ár. Er krafa stefnanda einnig í raun krafa um að samningur sem fósturforeldrarnir eru aðilar að yrði úr gildi felldur. Samkvæmt 2. mgr. 74. gr. a barnaverndarlaga, sbr. 42. gr. laga nr. 80/2011, eru fósturforeldrar aðilar að máli um umgengni skv. 74. gr. barnaverndarlaga, en meðal markmiða laga nr. 80/2011 var að styrkja og skýra réttarstöðu fósturforeldra. Að mati dómsins hafa fósturforeldrar barnsins þá hagsmuni af niðurstöðu um aðalkröfu stefnanda að nauðsyn hafi borið til að gefa þeim kost á að gæta þeirra hagsmuna í málinu. Þar sem það hafi ekki verið gert í málinu verði dómur ekki lagður á aðalkröfu stefnanda.

Til vara krefst stefnandi þess að með dómi verði kveðið á um inntak umgengnisréttar síns við barnið. Samkvæmt 4. mgr. 81. gr. barnaverndarlaga á barnaverndarnefnd um ágreining um umgengni kynforeldra við barn og eru úrskurðir nefndarinnar kæranlegir til kærunefndar barnaverndarmála. Er ekki hlutverk dómstóla að kveða á um inntak umgengnisréttar þótt þeir eigi úrskurðarvald um hvort barnaverndarnefnd hafi byggt ákvörðun sína á lögmætum grunni. Varakröfu stefnanda verður því vísað frá dómi.

Þegar með vísan til niðurstöðu um aðalkröfu og varakröfu kemur ekki til þess að úrskurðað verði um umgengnisrétt til bráðabirgða meðan mál sé rekið.

Með vísan til alls framanritaðs verður máli þessu vísað frá dómi.

Stefnanda hefur verið veitt gjafsókn í málinu. Gjafsóknarkostnaður hans, og þar með talin þóknun lögmanns hans, Halldóru K. Hauksdóttur hdl., sem að teknu tilliti til umfangs dómsmálsins ákveðst 1.240.000 krónur og er virðisaukaskattur innifalinn, greiðist úr ríkissjóði. Stefnda krafðist ekki málskostnaðar.

Af hálfu stefndu fór Sigmundur Guðmundsson hdl. með málið.

Þorsteinn Davíðsson héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Máli þessu er vísað frá dómi.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda, A, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, Halldóru K. Hauksdóttur hdl., 1.240.000 krónur.