Fimmtudaginn 9. júní 2011.
Nr. 497/2010.	Ákæruvaldið (Hulda María Stefánsdóttir settur saksóknari) gegn Stefáni Sæmundi Jónssyni (Kristján B. Thorlacius hrl.)

Bifreiðir. Manndráp af gáleysi. Ölvunarakstur. Akstur án ökuréttar. Svipting ökuréttar.

S var gefið að sök manndráp af gáleysi og umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið, sviptur ökurétti og undir áhrifum áfengis og án aðgæslu, yfir á rangan vegarhelming miðað við akstursstefnu með þeim afleiðingum að bifreiðin lenti þar í árekstri við aðra bifreið, sem kom úr gagnstæðri átt, og ökumaður þeirrar bifreiðar lést við áreksturinn. Var þetta talið varða við ákvæði almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og umferðarlaga nr. 50/1987 með síðari breytingum. S játaði sök, en í málinu var til úrlausnar ákvörðun um refsingar fyrir þau brot sem um ræddi. Við ákvörðun refsingar var tekið mið af því að með stórkostlega háskalegri háttsemi sinni hefði S valdið dauða annars manns, en S var bæði mjög ölvaður umrætt sinn og að auki sviptur ökurétti. Þá var einnig litið til sakaferils S, en hann hafði áður verið dæmdur fyrir að aka ölvaður og án ökuréttar. S hlaut sjálfur töluverða áverka við slysið. Þá fór hann í áfengismeðferð í ágúst 2009 sem samkvæmt gögnum málsins hefði með einu fráviki gengið vel. Að þessu öllu virtu var refsing S ákveðin fangelsi í níu mánuði, en að virtum sakaferli hans þóttu ekki efni til að binda refsinguna eða hluta hennar skilorði.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Garðar Gíslason, Gunnlaugur Claessen og Ólafur Börkur Þorvaldsson.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 3. ágúst 2010. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu og sviptingu ökuréttar ákærða en að refsing hans verði þyngd.

Ákærði krefst þess aðallega að héraðsdómur verði staðfestur en til vara að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa. 

Ákærða er í málinu gefið að sök manndráp af gáleysi og umferðarlagabrot með því að hafa 27. maí 2009 ekið bifreið norður Grindavíkurveg, sviptur ökurétti og undir áhrifum áfengis og án aðgæslu, yfir á rangan vegarhelming miðað við akstursstefnu með þeim afleiðingum að bifreiðin lenti þar í árekstri við aðra bifreið, sem kom úr gagnstæðri átt, og ökumaður þeirrar bifreiðar lést við áreksturinn. Er þetta talið varða við ákvæði almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og umferðarlaga nr. 50/1987 með síðari breytingum eins og nánar greinir í ákæru. Ákærði játar sök, en í málinu er til úrlausnar ákvörðun refsingar fyrir þau brot, sem um ræðir.

Samkvæmt gögnum málsins var árekstur bifreiðanna mjög harður. Var Magnús Þór Jónsson, prófessor í vélaverkfræði við Háskóla Íslands, fenginn til að rannsaka hraða bifreiðar ákærða, sem hann ætlaði að hafi verið 106 km á klukkustund „fyrir skrið“, en tók jafnframt mið af því að hraði bifreiðar ökumannsins sem lést hafi verið 90 km á klukkustund. Lögreglu barst tilkynning um slysið kl. 6:36 og kl. 8:20 sama morgun var blóð dregið úr ákærða. Niðurstaða alkóhólákvörðunar reyndist vera yfir 3 o/oo.

Við ákvörðun refsingar ákærða verður tekið mið af því að með stórkostlega háskalegri háttsemi sinni olli hann dauða annars manns, en ákærði var bæði mjög ölvaður umrætt sinn og að auki sviptur ökurétti. Þá verður litið til sakaferils hans, en með dómi Héraðsdóms Reykjaness 2. október 2008 var ákærði sektaður og sviptur ökurétti í 3 ár og 6 mánuði fyrir að aka ölvaður og án ökuréttar og fyrir sömu sakir var honum með viðurlagaákvörðun sama dómstóls 3. ágúst 2007 gert að greiða sekt og sviptur ökurétti í 2 ár. Þá var hann samkvæmt sakavottorði dæmdur á árinu 1998 fyrir ölvunarakstur og fleiri brot á umferðarlögum. Ákærði hlaut sjálfur töluverða áverka við slysið en hóf aftur störf sem skipverji á fiskiskipi um ári síðar þótt einhver fjarvera frá starfi hafi orðið eftir það vegna afleiðinga slyssins. Þá fór hann í áfengismeðferð í ágúst 2009 sem samkvæmt gögnum málsins hefur með einu fráviki gengið vel. Að gættu öllu, sem að framan greinir, er refsing ákærða ákveðin fangelsi í níu mánuði. Að virtum sakaferli hans og atvikum málsins eru ekki efni til að binda refsinguna eða hluta hennar skilorði.

Ákvæði héraðsdóms um sviptingu ökuréttar og sakarkostnað verða staðfest.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, Stefán Sæmundur Jónsson, sæti fangelsi í 9 mánuði.

Ákvæði héraðsdóms um sviptingu ökuréttar og sakarkostnað skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 277.182 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Kristjáns B. Thorlacius hæstaréttarlögmanns, 251.000 krónur.

Dómur Héraðsdóms Reykjaness 16. júlí 2010.

Mál þetta sem dómtekið var þann 12. júlí sl. er höfðað með ákæru  lögreglustjórans á Suðurnesjum útgefinni 10. júní sl. á hendur Stefáni Sæmundi Jónssyni, kt. 160675-5789, Túngötu 5, Grindavík  „fyrir manndráp af gáleysi og umferðarlagabrot með því að hafa mánudaginn 27. maí 2009 ekið bifreiðinni BB 778 norður Grindavíkurveg, sviptur ökurétti og undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði yfir 3‰, án aðgæslu, yfir á rangan vegarhelming miðað við akstursstefnu með þeim afleiðingum að bifreiðin lenti þar í árekstri við bifreiðina [...], sem kom úr gagnstæðri átt, og ökumaður þeirrar bifreiðar, A, lést við áreksturinn.

Telst þetta varða við 215. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 4. gr., 1. mgr. 14. gr., 1. sbr. 3. mgr. 45. gr. og 1. mgr. 48. gr sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Þá er þess krafist að ákærði verði dæmdur til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 25. gr. laga nr. 44./1993 og 18 gr. laga nr. 66/2006.“

Ákærði hefur krafist vægustu refsingar sem lög leyfa.               

Ákærði hefur í þinghaldi þann 12. þ.m. játað þær sakir sem hann er borinn í ákæru.

Verður mál þetta því dæmt samkvæmt heimildarákvæði 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, en með skýlausri játningu ákærða, sem samrýmist öðrum gögnum málsins, telst sannað að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru og þar eru réttilega heimfært til refsiákvæða. Hvorugur málsaðili hefur gert kröfu um að aðalmeðferð fari fram.

Ákærði sem fæddur er 16. júní 1975 hefur þrívegis verið sviptur ökurétti fyrir brot gegn 1. sbr. 3. mgr. 45. gr. og 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga, nú síðast þann 2. október 2008 en þá var hann sviptur ökurétti 3 ár og 6 mánuði frá 4. febrúar 2009.

Við ákvörðun refsingar verður ekki framhjá því litið að ákærði sýndi af sér vítaverða og stórháskalega háttsemi með því að aka bifreið sinni ölvaður með þeim afleiðingum að hann varð manni að bana. Þá er óumdeilt að ákærði hlaut mjög alvarlega áverka við slysið. Fyrir liggur í dóminum læknisvottorð sem staðfestir að ákærði fór í áfengismeðferð á Vogi  í ágúst 2009 og í eftirmeðferð í framhaldi af því auk þess sem lögð hafa verið fram vottorð sem staðfesta að ákærði hefur lagt sig í líma við að ná tökum á áfengisvanda sem hann hafði lengi átt við að stríða og sótt AA fundi reglulega.

Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 6 mánaða fangelsi og vegna alvarleika brotsins þykir skilorðsbinding að fullu ekki koma til greina en með vísan til þess sem er getið þykir rétt að fjórir mánuðir af refsivistinni verði bundnir skilorði eins og nánar greinir í dómsorði. Þá skal ákærði sviptur ökurétti ævilangt.

Samkvæmt 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar, sem nemur samkvæmt yfirliti sækjanda 1.368.577 krónum, auk málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns Kristjáns B. Thorlacius hrl. sem þykja hæfilega ákveðin 127.500 krónur.

Júlíus Magnússon fulltrúi lögreglustjórans á Suðurnesjum sótti málið.

Sveinn Sigurkarlsson héraðsdómari kveður upp dóminn.

DÓMSORÐ:

Ákærði, Stefán Sæmundur Jónsson, sæti fangelsi í sex mánuði, en fresta skal fullnustu fjögurra mánaða af refsingunni og sá hluti hennar falla niður að liðnum þremur árum frá uppsögu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði er sviptur ökurétti ævilangt.

Ákærði greiði 1.496.077 krónur í sakarkostnað þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns Kristjáns B. Thorlacius hrl. 127.500 krónur.