Þriðjudaginn 26. janúar 2010.
Nr. 38/2010.	Ákæruvaldið (Kolbrún Sævarsdóttir saksóknari) gegn X og (María Kristjánsdóttir hdl.) Y (Sigurður Sigurjónsson hrl.)

Kærumál. Vitni.

X og Y kröfust þess að fulltrúi lögreglustjóra gæfi skýrslu fyrir dómi sem vitni í máli sem ákæruvaldið hafði höfðað gegn þeim. Talið var að þeir hafi ekki gert nægjanlega grein fyrir því í hvaða skyni þeir hyggðust leiða fulltrúann sem vitni og hvað það væri sem upplýsa þyrfti. Lægi ekki annað fyrir en að unnt væri að veita þær upplýsingar sem þörf kunni að vera á með embættisvottorði samkvæmt 4. mgr. 117. gr. laga nr. 88/2008 eða með því að dómari beini því til ákæranda að afla gagna um tiltekin atriði málsins, sbr. 2. mgr. 110. gr. sömu laga.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Jón Steinar Gunnlaugsson og Hjördís Hákonardóttir og Viðar Már Matthíasson settur hæstaréttardómari.

Varnaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 22. janúar 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 22. janúar 2010, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að Alda Hrönn Jóhannsdóttir, fulltrúi lögreglustjórans á Suðurnesjum, skyldi bera vitni í málinu. Kæruheimild er í n. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og mælt verði fyrir um að Alda Hrönn Jóhannsdóttir skuli bera vitni í málinu.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Báðir varnaraðilar lýstu yfir kæru í þinghaldi 22. janúar 2010 eftir að hinn kærði úrskurður hafði verið kveðinn upp. Varnaraðilinn X lagði þá einnig fram skriflega kæru og lýsti varnaraðilinn Y yfir að hann tæki undir þau sjónarmið sem fram kæmu í henni. Varnaraðilinn X hefur að auki sent Hæstarétti skriflega greinargerð.

Í 1. mgr. 165. gr. laga nr. 88/2008 er kveðið á um að gefa skuli ákærða í sakamáli kost á að leggja fram skriflega greinargerð af sinni hálfu. Í henni skuli greindar kröfur og röksemdir ákærða, svo og þau gögn sem hann leggur fram og þau vitni sem hann óskar eftir að verði leidd í málinu. Skili ákærði ekki greinargerð skal hann samt láta uppi hvort hann hyggist leggja fram sönnunargögn og leiða vitni í máli og þá hver þau séu.

Í greinargerðum varnaraðila í sakamálinu er hvorki að finna ósk um að leidd verði vitni né er á því byggt að þörf sé á að upplýsa einhver sérstök atriði með vitnaskýrslum. Krafa varnaraðilans X um að ofangreindur fulltrúi lögreglustjórans á Suðurnesjum komi fyrir dóm sem vitni kom fram í tölvupósti til ákæruvalds og héraðsdómara síðla dags. 20. janúar 2010 og var rökstudd með vísan til ,,dóms Hæstaréttar 5. desember 2007 í máli nr. 625/2007.“ Er einnig tekið fram að áðurnefndur fulltrúi muni ekki geta lagt fram opinbert skjal til að svara spurningum þeim, sem lagðar verði fyrir hana og því beri henni að koma fyrir dóm sem vitni. Kröfu varnaraðila um þetta var hafnað í hinum kærða úrskurði.

Í skriflegri kæru varnaraðilans X til Hæstaréttar er aðeins tekið fram að í rannsókninni hafi verið beitt ýmsum rannsóknaraðgerðum sem teljist óhefðbundnar og yrðu almennt ekki taldar fullnægja ákvæðum laga nr. 88/2008 og að þessi varnaraðili telji að ekki hafi verið gætt ,,sanngirni við rannsókn málsins og farið á svig við lög.“ Enginn frekari rökstuðningur er fyrir því að nauðsynlegt sé að leiða fulltrúann sem vitni. Í greinargerð varnaraðilans X í kærumáli þessu er tekið fram að fulltrúinn hafi ,,meðal annars ein“ tekið skýrslu af honum og brotaþola fyrir dómi og að ákæruvaldið byggi málatilbúnað sinn meðal annars á þeim skýrslum. Þá segir að ætlunin sé að spyrja fulltrúann ítarlega út í rannsókn málsins svo sem um ætlaðar fullyrðingar hennar um atvik, sem ekki samrýmist gögnum málsins. Ekki er gerð nánari grein fyrir þessu.

Varnaraðilar hafa samkvæmt framansögðu ekki gert nægjanlega grein fyrir því í hvaða skyni þeir hyggist leiða fulltrúann sem vitni og hvað það sé sem upplýsa þurfi. Liggur ekki annað fyrir en að unnt sé að veita þær upplýsingar, sem þörf kann að vera á, með embættisvottorði samkvæmt 4. mgr. 117. gr. laga nr. 88/2008 eða með því að óska eftir að dómari beini því til ákæranda að aflað verði gagna um tiltekin atriði málsins, sbr. 2. mgr. 110. gr. laga nr. 88/2008.

Með þessum athugasemdum verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

ÚrskurðurHéraðsdóms Reykjaness 22. janúar 2010.

Í þinghaldi í fyrradag gerði verjandi ákærða Y munnlega kröfu um að Alda Hrönn Jóhannsdóttir, fulltrúi lögreglustjórans á Suðurnesjum, gæfi vitnaskýrslu við aðalmeðferð málsins. Af hálfu ákærða X hefur verið tekið undir þá kröfu.

Af hálfu sóknaraðila var þessari kröfu mótmælt og jafnframt tekið fram að Alda Hrönn Jóhannsdóttir væri aðstoðarmaður saksóknara í málinu og yrði honum til aðstoðar við aðalmeðferð.

Varnaraðili studdi kröfu sína þeim rökum að Alda Hrönn Jóhannsdóttir hefði stýrt rannsókn málsins og því væri nauðsynlegt að hún kæmi fyrir dóm til að svara spurningum um ýmsa þætti rannsóknarinnar, t.d. á hvaða forsendum hún hefði ákveðið að krefjast gæsluvarðhalds yfir varnaraðila Y.

Í 116. gr. laga nr. 88/2008 segir að hverjum manni, sem er orðinn 15 ára, lýtur íslenskri lögsögu og er ekki ákærði eða fyrirsvarsmaður hans, sé skylt að koma fyrir dóm sem vitni til að svara munnlega spurningum sem sé beint til hans um málsatvik.

Í þessu ákvæði felst að vitni geti að eigin raun borið um þá atburði sem liggja til grundvallar ákæru. Ekki hefur verið sýnt fram á að svo hátti til í málinu heldur liggur það eitt fyrir að Alda Hrönn Jóhannsdóttir stjórnaði rannsókn málsins sem löglærður fulltrúi lögreglustjórans á Suðurnesjum. Ekki er ágreiningur um að þeir lögreglumenn, sem unnu að rannsókn málsins og tóku skýrslur af ákærðu og vitnum, munu koma fyrir dóminn og gefa skýrslu sé þess óskað.

Samkvæmt framansögðu er það niðurstaða dómsins að ekki hafi verið sýnt fram á að Alda Hrönn Jóhannsdóttir geti borið um atvik máls og  brestur því skilyrði til að verða við kröfu sóknaraðila um að fá að leiða hana fyrir dóm til að gefa vitnaskýrslu. Kröfunni verður því hafnað með vísan til 2. mgr. 110. gr. sakamálalaga nr. 88/2008.

Gunnar Aðalsteinsson héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Úrskurðarorð

Hafnað er kröfu varnaraðila um að Alda Hrönn Jóhannsdóttur fulltrúi gefi skýrslu fyrir dómi sem vitni í máli sóknaraðila gegn varnaraðila.