Föstudaginn 5. nóvember 2010.
Nr. 627/2010.	Lögreglustjórinn á Selfossi (Jónína Guðmundsdóttir fulltrúi) gegn X (Sigurður Sigurjónsson hrl.)

Kærumál. Gæsluvarðhald. 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ólafur Börkur Þorvaldsson, Jón Steinar Gunnlaugsson og Páll Hreinsson.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 3. nóvember 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 1. nóvember  2010, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til mánudagsins 29. nóvember 2010 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og að kærumálskostnaður verði ekki dæmdur.

Með vísan til forsenda hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Kærumálskostnaður dæmist ekki, sbr. 3. mgr. 220. gr. laga nr. 88/2008.

Dómsorð:

     Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 1. nóvember 2010.

Lögreglustjórinn á Selfossi hefur gert þá kröfu að X, kt. [...], [...], [...], verði gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi allt til mánudagsins 29. nóvember nk. kl. 16:00 á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.   

Kærði mótmælir kröfunni og krefst þess að henni verði hafnað, en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími.  Við fyrirtöku kröfunnar var kærði án skipaðs verjanda síns, vegna fjarveru verjandans erlendis, en með kærða mætti Torfi R. Sigurðsson hdl. í stað verjandans og hafði kærði engar athugasemdir við það.

Í greinargerð lögreglustjóra segir að með úrskurði Héraðsdóms Suðurlands frá 28. september í máli nr. R-42/2010 hafi kærða verið gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til mánudagsins 1. nóvember 2010 kl. 16:00. Framangreindur úrskurður hafi verið  kærður til Hæstaréttar sem hafi staðfest hann þann 7. október sl., sbr. dómur Hæstaréttar í máli nr. 578/2010.

Gæsluvarðhaldskrafan hafi verið sett fram á grundvelli2. mgr. 95. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Framlenging á gæsluvarðhaldi kærða byggist nú á sömu lagagrein þar sem talið sé nauðsynlegt að kærði sæti áframhaldandi varðhaldi með tilliti til almannahagsmuna.

Kærði sé nú undir sterkum gruni um að hafa framið brot sem varðað geti 16 ára fangelsi, sbr. 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Árás kærða á brotaþola hafi verið hrottafengin og beinst aðallega að höfði og efri hluta líkama brotaþola. Samkvæmt skýrslu réttarmeinafræðings hafi áverkar brotaþola samrýmst því að barefli eða áhaldi hafi verið beitt og almennt séð geti svo kröftugt ofbeldi leitt til dauða.

Í dag muni verða þingfest fyrir Héraðsdómi Suðurlands ákæra á hendur kærða þar sem honum sé gefið að sök umferðarlagabrot, tilraun til líkamsárásar og líkamsárás. Þá sé jafnframt til rannsóknar hjá Lögreglustjóra höfuðborgarsvæðisins mál er varði meinta líkamsárás þar sem kærða sé gefið að sök að hafa ráðist á fatlaðan mann og hrint honum af reiðhjóli með þeim afleiðingum að hann hafi mjaðmagrindarbrotnað.

Með dómi Héraðsdóms Suðurlands frá 4. október 2010 í máli S-448/2010 hafi kærða verið gert að sæta fangelsi í fjóra mánuði ásamt því að vera sviptur ökurétti ævilangt. Dómi þessum hafi kærði áfrýjað til Hæstaréttar.

Kærði eigi að baki töluverðan sakaferil og hafi meðal annars í þrígang verið dæmdur fyrir líkamsárásir. Mikil hætta sé talin á að kærði muni brjóta af sér á nýju með sambærilegum hætti og hann er sakaður um að hafa gert þann 27. september 2010 en brotaþoli og vitni óttast verulega hefndaraðgerðir af hálfu kærða.

Rannsókn málsins sé vel á veg komin en rannsókn á lífsýnum sé enn ólokið. Kærði hafi við skýrslutöku hjá lögreglu játað að hafa ráðist að brotaþola þann 27. september 2010.

Það sé mat lögreglustjóra að lagaskilyrðum 2. mgr. 95. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 sé fullnægt, enda sé kærði undir sterkum grun um að hafa framið afbrot sem varðað geti að lögum allt að 16 ára fangelsi og sé þess eðlis að almannahagsmunir krefjist gæsluvarðhalds.

Með vísan til framangreinds, framlagðra gagna og 2. mgr. 95. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 er þess krafist að krafan nái fram að ganga.

Í gögnum málsins kemur fram að mánudaginn 27. september 2010, hafi verið  óskað eftir aðstoð lögreglu að [...] í [...] þar sem maður hafi ruðst inn í húsið og gengið þar berserksgang. Þegar lögregla kom á vettvang hitti hún fyrir brotaþola og tvö vitni.  Mikið mun hafa blætt úr höfði brotaþola og var óskað eftir sjúkrabifreið á vettvang.  Hafi mátt sjá mikið blóð á gólfi, blóðkám á veggjum og á rúmi. Gerandinn mun hafa yfirgefið vettvang en vitni gefið lýsingu á manninum og náð skráningarnúmeri bifreiðarinnar, [...], sem kallað hafi verið út til lögreglumanna.  Bifreiðin var stöðvuð við [...] í Reykjavík og kærði handtekinn. Í bifreiðinni fundust blóðug hnúajárn og blóðugir vettlingar, en jafnframt var blóð á peysu kærða.

Kærði hefur hjá lögreglu og fyrir dómi kannast við að hafa brotið sér leið inn í framangreint hús í [...] og ráðist þar að brotaþola og barið hana ítrekað í höfuð og andlit með hnefum, og jafnframt að hafa notað hnúajárn sem hann hafi verið með á hendi við hluta af höggunum, en ekki kannast hann við að hafa beitt hnúajárnunum við öll höggin.

Samkvæmt skýrslu réttarmeinafræðings hafði brotaþoli talsverða áverka og er þeim lýst í skýrslunni.  Kemur fram að brotaþoli hafi haft ýmis sár og blæðingar mestmegnis á höfði og hálsi, en jafnframt á handleggjum og brjósti.  Megin áverkar hafi verið á höfði og andliti og er lýst a.m.k. fimm höggáverkum á því svæði.   Þá hafi hún kvartað undan verkjum í höfði, hálsi og brjósti.  Samkvæmt skýrslunni benda áverkar á brotaþola til þess að barefli eða öðru áhaldi hafi verið beitt við árásina, en sumir áverkanna á höfði brotaþola séu þess eðlis að geti ekki verið eftir hönd eða hnefa og þannig staðsettir að geti vart verið eftir fall, en samrýmist því að barefli eða áhaldi hafi verið beitt.  Almennt geti svo kröftugt ofbeldi, sem brotaþoli hafi orðið fyrir, leitt til dauða, en brotaþoli hafi þó ekki verið í lífshættu.   

Samkvæmt rannsóknargögnum var allnokkuð blóð á vettvangi.  Í viðræðum við vitni á vettvangi kom fram að árásarmaðurinn hefði ekið burt á bifreið með númerinu [...], og lýstu vitni útliti og klæðnaði árásarmannsins að nokkru leyti. 

Þegar kærði var handtekinn var hann við akstur við [...] í Reykjavík, á bifreiðinni [...].  Kærði var klæddur í peysu sem samræmist lýsingu vitna, m.a. samrýmist áletrun á peysunni lýsingu vitna.  Lýsing á árásarmanninum fellur að útliti kærða.  Við leit í bifreið kærða fundust hnúajárn og svartir hanskar og mátti sjá blóðkám á hlutum þessum og var það staðfest með prófun tæknideildar lögreglu.  Þá mátti sjá blóðkám á peysu sem kærði var í við handtöku, skv. rannsóknargögnum.

Í framburði þriggja vitna sem gefið hafa skýrslu hjá lögreglu og voru á vettvangi kemur fram að þau hafi vaknað við brothljóð og öskur og strax áttað sig á því að verið væri að brjóta upp útidyrahurðina, en stór glerrúða í útidyrahurð var mölbrotin.  Þá kemur fram að kærði hafi verið í húsinu þegar ætluð líkamsárás átti sér stað.  Kemur fram hjá tveimur þeirra að kærði hafi komið á eftir brotaþola út úr herbergi á neðri hæð hússins, en brotaþoli hafi þá verið alblóðug.  Hafi verið öskur og læti og brotaþoli greinilega verið mjög hrædd og hún hafi sagt „ekki gera þetta“.  Þá hafi brotaþoli sagt „ekki lemja mig meira“ og kærði svarað „Nei, ég skal ekki lemja þig meira, þú skalt koma með mér heim.“  Hafi kærði jafnframt haft á orði að ef brotaþoli myndi „halda framhjá honum aftur“ myndi hann ganga frá henni.  Kemur fram hjá vitnunum að brotaþoli og kærði hafi verið í sambandi sem hafi slitnað upp úr tveimur vikum áður. 

Í kröfu lögreglustjóra er ekki byggt á því að rannsóknarnauðsynjar krefjist gæsluvarðhalds, heldur er aðeins vísað til 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 og þess að almannahagsmunir krefjist þess að kærði sæti áframhaldandi gæsluvarðhaldi.

Þykir mega fallast á að fram sé kominn sterkur grunur um að kærði hafi framið umrædd brot, en það er í samræmi við gögn málsins og framburð hans sjálfs, bæði hjá lögreglu og fyrir dóminum.

Það er mat dómsins að ekki sé óvarlegt að telja að það árásarbrot sem kærði er grunaður um, geti talist varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga með hliðsjón af áverkum og staðsetningu þeirra, sem og því að grunur er um að hnúajárni eða öðru áhaldi, s.s barefli, hafi verið beitt.  Brot gegn ákvæðinu geta varðað allt að 16 ára fangelsi.  Jafnframt er kærði grunaður um húsbrot skv. 231. gr. almennra hegningarlaga.  Meðal skilyrða þess að gæsluvarðhaldi verði beitt skv. ákvæði 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008, er að ætla megi gæsluvarðhald nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna.  Samkvæmt framansögðu er kærði að mati dómsins undir sterkum grun um að hafa brotið sér leið inn á heimili fólks með ofbeldi og ráðist þar að líkama annars manns með barefli eða hnúajárnum og beint árásinni fyrst og fremst að höfði og andliti þolandans, en mat réttarmeinafræðings er að slík árás sé til þess fallin að geta valdið dauða þess er fyrir verður.  Þykir ekki breyta þessu að kærði hefur nú borið að hnúajárnum hafi ekki verið beitt við öll höggin.  Þykir óhjákvæmilegt að fallast á það með lögreglustjóra að almannahagsmunir krefjist þess að kærði sæti gæsluvarðhaldi áfram, en ætluð brot kærða þykja hafa verið ófyrirleitin og árásin heiftúðug.  Ber jafnframt að líta til þess að ekki er ósennilegt að kærði kunni að veitast að brotaþola, eftir atvikum með refsiverðum hætti, ef hann fær frelsi sitt aftur nú.  Ekki þykir neitt hafa komið fram sem gefi ástæðu til að breyta fyrra mati dómsins um þetta, en þess er að geta að fyrri úrskurður var staðfestur í dómi Hæstaréttar 7. október sl.

Með vísan til þessa og á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 verður því fallist á að kærði sæti gæsluvarðhaldi eins og nánar greinir í úrskurðarorði, en ekki þykja vera efni til að marka gæsluvarðhaldinu skemmri tíma en gera má ráð fyrir því skv. upplýsingum fulltrúa lögreglustjóra í dóminum að rannsókn ljúki þegar niðurstöður úr rannsókn lífsýna berast lögreglu innan 2-3 vikna og málið verði þá sent ríkissaksóknara til ákærumeðferðar.

Sigurður G. Gíslason héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Ú r s k u r ð a r o r ð:

Kærði, X, sæti gæsluvarðhaldi allt til mánudagsins 29. nóvember 2010 kl. 16:00.